Duizend jaar Europese cultuur. Een zesdelige leergang. Deel 1: 1000 - 1300 Hoge Middeleeuwen

docenten: drs. S.M. Burgers, drs. P.L. Kan – van Dishoeck, drs. C.M. Nigten, drs. W.J.H. Noot en dr. G. Vaartjes

Vijf vertrouwde docenten van HOVO Den Haag werken samen in deze nieuwe, breed opgezette leergang over de Europese cultuurgeschiedenis vanaf het jaar 1000. Elke docent behandelt voor het eigen vakgebied de belangrijkste ontwikkelingen, begrippen en opvattingen. Tegelijk maakt de multidisciplinaire benadering het mogelijk verrassende vakoverstijgende verbanden te leggen. Denk aan tijdlijnen door diverse delen van Europa of aan dwarsdoorsneden door cultuurvormen. Waardoor kreeg de Europese cultuur het laatste millennium vorm? Hoe werkt de afwisseling van continuïteit en verandering? Domineren in kunst, filosofie, letterkunde en muziek de overeenkomsten of juist de verschillen? Uiteindelijk gaan deze disciplines over hetzelfde verleden. Door duidelijke keuzes te maken brengen de docenten samenhang aan in de rijk geschakeerde en soms duizelingwekkende Europese cultuur.

Deze leergang gaat begin 2012 van start met het openingsdeel over de Hoge Middeleeuwen. In het najaar van 2012 volgt deel twee, in het voorjaar van 2013 deel drie, enzovoorts tot en met het zesde en laatste deel in het najaar van 2014 over de Twintigste eeuw.

De tijdvakken van de zes delen zijn:

1. 1000 – 1300 Hoge Middeleeuwen

2. 1300 – 1500 Late Middeleeuwen

3. 1500 – 1650 Vroegmoderne Tijd I

4. 1650 – 1800 Vroegmoderne Tijd II

5. 1800 – 1900 Negentiende eeuw

6. 1900 – 2000 Twintigste eeuw.

Elk deel van deze leergang bestaat uit tien colleges, waarvan telkens twee colleges per vakgebied: algemene geschiedenis (Chris Nigten), kunst (Nelleke Kan – van Dishoeck), filosofie (Wijnand Noot), letterkunde (Gé Vaartjes) en muziek (Simon Burgers).

Het jaar 1000 kan worden opgevat als een waterscheiding in de geschiedenis van Europa. Verlost van eeuwenlange invallen ontwikkelen in het nieuwe millennium met name West-Europese gebieden zich dynamisch. Uit feodale kaders ontstaan centrale autoriteiten. Paus en keizer raken verwikkeld in de investituurstrijd. De bevolking groeit explosief, steden komen op, kunsten bloeien, technische vindingen stimuleren landbouw en economie, Latijns en orthodox Christendom gaan hun eigen weg, in Spanje woedt strijd tegen de Islam, buiten Europa vinden kruistochten plaats. Geestelijkheid, adel en burgerij bevorderen een kerkelijke, ridderlijke en stedelijke cultuur met veel gemeenschappelijke raakvlakken. Kenmerkende begrippen zijn onder meer kloosters, ketters, kathedralen, gilden, Romaans, Gotiek, ridders, kruistochten, hoofse liefde, troubadours, heldensagen, volkstaal, universiteiten, scholastiek en polyfonie. De docenten nemen de deelnemers in het eerste deel van deze leergang mee op een fascinerende ontdekkingsreis door drie eeuwen Europese cultuurgeschiedenis.

Ter evaluatie van het eerste deel van deze nieuwe leergang zal een aparte – elfde – bijeenkomst worden gehouden. Deze evaluatie vindt vooral plaats met het oog op de voorbereiding en vormgeving van de overige cursusdelen.

Overzicht colleges

30 januari          algemene geschiedenis

6 februari          algemene geschiedenis

13 februari        kunst

20 februari        kunst

5 maart             filosofie

12 maart           filosofie

19 maart           letterkunde

26 maart           letterkunde

2 april               muziek

16 april             muziek

23 april             evaluatie

De delen van deze uitgebalanceerde leergang kunnen ook afzonderlijk worden gevolgd. Belangstellenden dienen zich steeds per deel aan te melden.

Praktische informatie

Cursusdagen:	Maandag 30 januari; 6, 13, 20 februari; 5, 12, 19, 26 maart; 2, 16, 23 april 2012
Tijd:	13.30 – 16.00 uur In de papieren studiegids is de tijd onjuist vermeld. De juiste tijd is 13.30 - 16.00 uur!
Locatie:	De Haagse Hogeschool, Johanna Westerdijkplein 75, Den Haag
Kosten:	€ 225,--
Werkvorm:	hoorcolleges met gelegenheid voor vragen en discussie
Studiebelasting:	11 colleges van 2 uur en enkele uren zelfstudie per week
Literatuur:	Bij deze cursus hoort een syllabus, die tegen kostprijs wordt verstrekt.
Bijzonderheden:	De kosten van de syllabus zijn inbegrepen. De laatste bijeenkomst op 23 april staat geheel in het teken van de evaluatie van deze cursus.

Docenten

Simon Burgers (muziek) is componist. Daarnaast is hij neerlandicus en docent aan De Haagse Hogeschool.

Nelleke Kan – van Dishoeck (kunst) is kunsthistoricus. Zij verzorgt cursussen, lezingen, reizen en excursies.

Chris Nigten (algemene geschiedenis) is historicus. Aan De Haagse Hogeschool is hij docent European Studies en coördinator van het HOVO.

Wijnand Noot (filosofie) is filosoof. Hij doceert onder meer aan De Haagse Hogeschool.

Gé Vaartjes (letterkunde) is neerlandicus. Hij is docent en schreef diverse biografieën van Nederlandse letterkundigen.