Over Satellieten en Sondes, Raketten en Telescopen: Programma's en Projecten

docent: drs. H. Wanders                                                                                  Cursuscode: G1

De hedendaagse sterrenkunde wordt gekenmerkt door een vruchtbare uitwisseling tussen theorie en praktijk. De theorie zoekt naar oplossingen voor vraagstukken, waar het klassieke Big Bang model geen antwoorden op heeft. Quantumgravitatie, snaartheorie, inflatiemodellen zijn maar een paar ontwikkelingen die in dit veld thuishoren. De praktijk manifesteert zich door complexe technische systemen, die het vinden van de bedoelde antwoorden mogelijk maakt. De inzichten die de hoogwaardige instrumenten genereren zijn dan een volgende sport op de ladder van theorieontwikkeling. Een indrukwekkend voorbeeld van deze wisselwerking vormen de deeltjesfysica aan de ene kant en de grote deeltjesversneller van het Europese Centrum voor Kernfysica in Genève aan de andere kant.

Ook in de meer ‘gewone’ sterrenkunde maken technische ontwikkelingen revolutionair nieuwe inzichten mogelijk. De Hubble telescoop heeft donkere materie in kaart gebracht en een blik geworpen op de tot dusverre verste sterren op een afstand van 13,2 miljard lichtjaar. De opvolger, het James Webb instrument, gaat naar verwachting nog verder kijken en enkele raadselen van het vroege heelal ontwarren. Kepler is een telescoop, die op zoek is naar planeten bij andere sterren dan onze zon. In de eerste vier maanden van zijn operatie heeft hij er al meer dan duizend gevonden. Het is hierbij verrassend dat die sterrenstelsels er totaal anders uitzien, dan tot dusverre werd vermoed. New Horizons is op weg naar Pluto, het International Space Station is gereed en het wetenschappelijk werk in dit ruimtelaboratorium kan nu op volle kracht worden voortgezet.

De cursus behandelt een aantal projecten en programma’s van de grote ruimte-organisaties, NASA (de National Aerospace Administration van de USA), de European Space Agency en de Japanse organisatie JAXA. Programma’s die de wetenschap verder moeten helpen, zoals onder andere:

1.     New Horizons

2.     Rosetta, op weg naar een komeet

3.     Planck, bezig de achtergrondstraling die na de oerknal ontstond nauwkeurig in beeld te brengen

4.     Kepler, de jacht op zogenaamde exoplaneten

5.     Messenger en Mercurius Express

6.     Het Mars Science Laboratory

7.     Stereo, het in kaart brengen van de dynamiek van het magnetisch veld van de zon

8.     Het International Space Station

9.     Het Atacama Large Millimeter Array, een gigantisch antennepark, hoog in de Andes

10.  De Hubble en de James Webb Telescopen

11.  Venus Express

Praktische informatie

Cursusdagen:	Maandag 30 januari; 6, 13, 27 februari; 5, 12, 19, 26 maart 2012
Tijd:	13.30 - 15.30 uur
Kosten:	€ 190,--; voor leden van de Openbare Bibliotheek Gouda € 175,--
Locatie:	Openbare Bibliotheek, Spieringstraat 1, Gouda
Werkvorm:	hoorcolleges met mogelijkheid tot vragen en discussie
Studiebelasting:	8 colleges van 90 minuten en enkele uren zelfstudie per week
Literatuur:	Aan de hand van uitgebreide PowerPoint presentaties zullen de diverse projecten worden behandeld. De docent verstrekt tegen betaling een cd-rom met de presentaties.
Routebeschrijving:	Zie www.bibliotheekgouda.nl

Docent

Heinz Wanders studeerde wiskunde, natuurkunde en elektrotechniek aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda. Na afsluiting van zijn opleiding vervulde hij diverse functies in binnen- en buitenland bij de Koninklijke Luchtmacht. In 1971 slaagde hij in Leiden voor de onderwijsakte Duits MO-A en van 1972 tot 1977 studeerde hij sociologie in Utrecht en Leiden. Hij verliet de luchtmacht in 1998 en is werkzaam als consultant in de wereld van de luchtvaart die hem blijft boeien .