De kunstgeschiedenis van de negentiende eeuw en de start van de moderne kunst

docent: drs. J. Holtrop

Schilders die aan het begin stonden van de moderne kunst in de negentiende eeuw, zoals Manet, Degas en Van Gogh, ervaren we nog steeds als kunstenaars van onze tijd. Niettemin is er nu een historische distantie gegroeid waardoor de negentiende eeuw meer op haar eigen merites kan worden beoordeeld. In het verleden werden grote kunstenaars als Turner, Courbet en Manet beschouwd als genieën die onafhankelijk van maatschappelijke ontwikkelingen de eerste schreden zetten op weg naar de moderne kunst. Tegenwoordig is er meer kennis van de industriële, wetenschappelijke en politieke revoluties die de condities voor artistieke productie sterk hebben beïnvloed. De kunst van de negentiende eeuw toont een divers beeld: van het strenge moralisme van het neoclassicisme rond 1800 tot de wetenschappelijke kleurexperimenten van Seurat na 1885 en de art nouveau rond de eeuwwisseling. Ondanks de vernieuwingen voert de ‘academische’ kunst in de tweede helft van de eeuw nog steeds de boventoon, een waardering die pas in de volgende eeuw dramatisch zou omslaan. Technische uitvindingen zoals de fotografie en lithografie grijpen diep in en aan het eind van de eeuw zien we openlijk de toepassing van de nieuwe materialen ijzer en glas in de architectuur. De stad Parijs wordt wel eens het ‘Florence van de negentiende eeuw’ genoemd vanwege de parallel met de unieke artistieke ontwikkelingen in het vijftiende-eeuwse Florence. Deze cursus biedt een kunsthistorisch raamwerk voor de grote verscheidenheid die de schilder- en beeldhouwkunst en de architectuur van de negentiende eeuw kenmerkt, waarin de ontwikkeling van de moderne kunst de leidraad is.

Praktische informatie

Docent

Johan Holtrop is kunsthistoricus. Hij werkt(e) onder andere als tentoonstellingsmaker, criticus, schrijver en docent voor verschillende instellingen, zoals het HOVO vanaf 1996.