Het gebeurde in Parijs ... of het literaire Parijs

docent: drs. A.H. van Zandwijk

Sinds lang spreekt Parijs tot de verbeelding van schrijvers en cineasten, al wordt de stad pas vanaf de negentiende eeuw in de literatuur uitvoerig beschreven. Victor Hugo beschrijft het Île de la Cité gezien vanaf de Notre-Dame als de wieg van Parijs en wandelt door de volkswijken in Les Misérables. Balzac doorkruist Parijs op zoek naar materiaal voor zijn omvangrijke Comédie Humaine, waarin hij een uitvoerig beeld schetst van het moderne leven in deze grote stad, waar geld, invloed en mode meer garant staan voor succes dan talent. Baudelaire is de eerste moderne flaneur van de grote stad, die zijn melancholie dichterlijk verwoordt in Les Fleurs du Mal en Spleen de Paris. De surrealisten en de nieuwe generatie schrijvers verkennen het nachtelijke, geheimzinnige Parijs en onthullen ons het leven in minder bekende stadsdelen.

Daarnaast vormt Parijs het decor voor talrijke literaire evenementen en debatten over literatuur en filosofie, zoals de boeiende tentoonstelling over Gallimard liet zien.

Het literaire Parijs dat wij verkennen omvat de volgende thema’s:

• Het veranderende Parijs voor en na Haussmann en bij Emile Zola

• Het ondergrondse Parijs tijdens de Occupation (de bezetting)
• Paris Saint-Germain van de existentialisten, van Perec, van Gallimard
• Het poëtische Parijs met hedendaagse dichters die zich door Baudelaire laten inspireren
• Het Parijs gezien door de ogen van cineasten

Programma

1. Introductie met een terugblik op het veranderende Parijs zoals waargenomen, verdicht en bezongen in de Franse literatuur.
2. Le Ventre de Paris van Emile Zola* / een gastoptreden door een kunsthistorica over het Parijs voor en na Haussmann.
3. Het ondergrondse Parijs tijdens de Tweede Wereldoorlog met getuigenissen van Simone de Beauvoir ( Les mandarins) en uit het Dagboek van Hélène Berr, de film Le dernier métro van Truffaut.
4. De bezetting van binnenuit bekeken: Dora Brüder van Patrick Modiano* en de film Lacombe Lucien.
5. Parijs jaren ’60 en ’70: Saint-Germain van de existentialisten met de literaire wereld van Gallimard en met Le réprouvé van Mikaël Hirsch. Het Parijs van het verlangen: Les choses van Georges Perec* .
6. Het Parijs van de dichters met een compilatie van: ‘petits poèmes en prose’ uit de Spleen de Paris van Baudelaire, prozagedichten van Jacques Réda ( Les ruines de Paris), en Roubaud (‘La forme d’une ville change plus vite, hélas, que le cœur des humains’). Deze worden tijdens de eerste bijeenkomst uitgereikt.
7. Parijs door de ogen van cineasten: ieder schept zijn eigen Parijs. Wat is uw favoriete Parijs (wandeling, stadswijk, uitzicht, …)?
8. Afsluiting met een film naar keuze over Parijs, met introductie en korte bespreking.

* Graag deze titels lezen, die alle beschikbaar zijn in een Nederlandse vertaling.

De boeken zijn onder andere verkrijgbaar bij www.boekwinkeltjes.nl, www.bol.com of www.amazon.fr.

Praktische informatie

Cursusdagen:	Vrijdag 27 januari; 3, 10, 17, 24 februari; 9, 16, 23 maart 2012
Tijd:	10.00-12.30 uur
Locatie:	De Haagse Hogeschool, Johanna Westerdijkplein 75, Den Haag
Kosten:	€ 190,--
Werkvorm:	hoor- en werkcolleges. De colleges vinden plaats in het Nederlands. Ook worden filmscènes vertoond.
Studiebelasting:	8 colleges van 2 uur en enige uren zelfstudie per week
Literatuur:	De docent verstrekt kopieën tegen kostprijs en per e-mail. Verder lezen de cursisten de vet vermelde boeken van Zola (college 2), Modiano (college 4) en Perec (college 5).
Bijzonderheden:	Alle teksten worden in het Nederlands besproken en de vet vermelde boeken zijn in een Nederlandse vertaling verkrijgbaar. Aanbevolen wordt te beschikken over een passieve kennis van het Frans, aangezien enkele passages in het Frans worden voorgelezen (en vervolgens vertaald).

De docent

Anja-Hélène van Zandwijk is gastdocente Franstalige literatuur, in het bijzonder Afrikaanse literatuur en dramaturgie, bij de Alliance Française en op hogescholen en universiteiten.