Leeskring HOVO Den Haag: vijf hedendaagse Italiaanse schrijvers, vertaald en verfilmd 

docent: S. Onel

Italië staat volop in de belangstelling.

Vakanties in Italië, Italiaans eten, Italiaanse kleding, Italiaans design: alom wordt Italië beschouwd als toonaangevend, als het land dat weet hoe het moet.

Hoe zit het met de Italiaanse literatuur? Is die ook zo populair in Nederland? Het antwoord luidt: ja!

De laatste jaren verschijnen in Nederland veel vertalingen van Italiaanse literatuur, soms zelfs nog eerder dan de originele versie in Italië. Wat is de verklaring van die populariteit? Hebben Italiaanse boeken iets speciaals wat ze voor Nederlandse lezers aantrekkelijk maakt?

Deze en andere vragen komen aan bod in de HOVO Leeskring voorjaar 2012.

In deze cursus lezen we – vertaalde – romans van vijf bekende hedendaagse Italiaanse auteurs: Paolo Giordano, Niccolò Ammaniti, Margaret Mazzantini, Sandro Veronesi en Alessandro Baricco.

Van de vijf te lezen boeken zijn er vier verfilmd. Het vergelijken van een film met het boek waarop deze is gebaseerd, kan tot verrassende inzichten leiden. Daarom – en opdat de cursisten voldoende tijd hebben om de boeken te lezen – wordt in drie cursusbijeenkomsten, in de week na de bespreking van het betreffende boek, een film vertoond en besproken.

Het programma is als volgt samengesteld:

Na de introductie bespreken we als eerste roman De eenzaamheid van de priemgetallen ( La solitudine dei numeri primi, 2008), de debuutroman van Paolo Giordano. Van dit boek zijn in Nederland inmiddels meer dan 250.000 exemplaren verkocht. Daarom vormt het een geschikt beginpunt van deze cursus over moderne Italiaanse literatuur, ook, of juist, als veel cursisten het boek al kennen. (De film op basis van dit boek acht de docent niet geschikt voor vertoning.)

In de tweede week komt de productieve schrijver Niccolò Ammaniti aan de beurt, met Ik ben niet bang (Io non ho paura, 2001). Aanbevolen wordt hiernaast zijn novelle Jij en Ik (Io e te, 2010) te lezen ter vergelijking.

In week drie wordt dan de film Io non ho paura vertoond.

In cursusweek vier en vijf krijgt de schrijfster Margaret Mazzantini alle aandacht: we lezen haar roman Ga niet weg (Non ti muovere, 2001) en bekijken de film naar het boek met dezelfde titel.

In de zesde en zevende bijeenkomst richten we ons op de zeer bekende schrijver Sandro Veronesi. We bespreken diens dikke roman Kalme chaos (Caos calmo, 2005) en kijken naar de film met dezelfde titel.

In de laatste bijeenkomst komt de ‘moeilijkste’ schrijver aan de beurt: Alessandro Baricco. Uit zijn werk lezen we Emmaüs ( Emmaus, 2009). Baricco is in Nederland al langer bekend door zijn kleine roman Zijde (Seta, 1996). Uiteraard kunnen enthousiaste cursisten dit boekje naast Emmaüs lezen, wederom ter vergelijking. (N.B. Op basis van Seta/Zijde is de film Silk gemaakt.)

Zoals bij iedere leeskring staat uiteraard ook hier het plezier van het lezen centraal. Daarnaast vergt lezen inzet om het boek te doorgronden en de bereidheid open te staan voor de denkbeelden die het boek te bieden heeft. In een leeskring kunnen de deelnemers bovendien hun eigen visie op het boek toetsen aan die van anderen. Aldus wordt het eigen inzicht verdiept en verbreed, wat het leesplezier weer ten goede komt. Verdere leerdoelen zijn het verwerven van kennis omtrent de cultuurhistorische context en het vormen van een oordeel over thema en motieven; over structuur en stijl; over kwaliteit en betekenis van het boek.

De deelnemers dienen het boek voor de bespreking gelezen te hebben en dit mee te nemen naar de bijeenkomst. Alle te bespreken boeken zijn goed verkrijgbaar, onder andere tweedehands via www.boekwinkeltjes.nl.

De Italiaans gesproken films hebben Nederlandse ondertiteling.

Kort overzicht:

1. Introductie plus boek De eenzaamheid van de priemgetallen

2. Boek Ik ben niet bang (naar keuze + boek Jij en ik)

3. Film Io no ho paura

4. Boek Ga niet weg

5. Film Non ti muovere

6. Boek Kalme chaos

7. Film Caos calmo

8. Boek Emmaüs

Praktische informatie

Cursusdagen:	Donderdag 9, 16, 23 februari; 8, 15, 29 maart; 12, 19 april 2012
Tijd:	13.30-16.00 uur
Locatie:	De Haagse Hogeschool, Johanna Westerdijkplein 75, Den Haag
Kosten:	€ 190
Werkvorm:	werkcollege en discussie
Studiebelasting:	8 colleges van 2 uur, het vooraf lezen van de opgegeven boeken en het formuleren van een eigen oordeel.
Literatuur:	de genoemde boeken. De cursisten zijn uiteraard vrij zelf secundaire literatuur te lezen.
Bijzonderheden:	Het maximum aantal deelnemers is 15. De duur van de films is 105 (week 3), 121 (week 5) en 112 minuten (week 7).

Docent

Susanne Onel is neerlandica. Tot september 2009 was zij als docent Nederlands en Taalbeheersing verbonden aan De Haagse Hogeschool, opleiding European Studies. Zij is redactielid van twee literaire tijdschriften.