Winterlezingen 2012

In januari 2011 introduceerde HOVO Den Haag een nieuw initiatief: de Winterlezingen. Voortaan zal jaarlijks in de maand januari een serie lezingen over uiteenlopende onderwerpen worden georganiseerd. Wij hopen, dat ook voor de tweede serie in 2012 de belangstelling groot zal zijn. De drie lezingen, ditmaal onder de noemer van cultuurfilosofie, zullen plaatsvinden op de woensdagen 11, 18 en 25 januari 2012 van 14.00 – 15.30 uur in De Haagse Hogeschool, Johanna Westerdijkplein 75.

U kunt uitsluitend inschrijven voor de serie van drie Winterlezingen, dus niet voor een enkele lezing. De kosten voor het volgen van de gehele serie bedragen € 25. U dient zich aan te melden door middel van het inschrijvingsformulier.

Winterlezing 1

Woensdag 11 januari 14.00 – 15.30 uur

Zingeving in een onttoverde wereld

drs. P.C. Schoonenboom

Als medeoprichter van HOVO Den Haag heb ik lange tijd cursussen in het HOVO verzorgd. De titels varieerden, maar altijd was er sprake van ‘cultuursociologische en -filosofische reflectie’ op belangrijke ontwikkelingen in onze cultuur. De titels van de meest recente HOVO-cursussen spreken in dit verband voor zich:

- Seizoen 2000/2001: "Wat is er toch met onze cultuur aan de hand?"

- Seizoen 2002/2003: "Wereld in beweging"

- Seizoen 2005/2006: "Hoe verder?"

Vanaf 2007 zette ik, in samenwerking met verwante opinion leaders, mijn zoektochten voort vanuit de Haagse Bibliotheken Schilderswijk en Transvaal. Dat leidde tot twee lezingencycli:

- Herfst 2007: een reeks over "Identiteit"

- Herfst 2008: een reeks over "Het Nieuwe Nederland".

Alle cursussen en lezingencycli sloten aan bij de actualiteit (‘het culturele debat’), maar beoogden tevens met behulp van recente en klassieke literatuur inzicht in de diepere lagen van onze cultuur te verschaffen. De Winterlezing 2012 "Zingeving in een onttoverde wereld" sluit aan bij deze traditie.

Elke cultuur kent ‘sleutelwoorden’, die de mogelijkheid bieden toegang te krijgen tot de innerlijke dynamiek van deze cultuur. De begrippen ‘Zingeving’ en ‘Onttovering’ bieden bij uitstek deze mogelijkheid. Met de samentrekking "Zingeving in een onttoverde wereld" begeven we ons in het hart van een uiterst actuele en levendige discussie, waar tal van sociologen, filosofen en theologen aan meedoen.

In de lezing zullen de volgende invalshoeken verkend worden:

- De visie van de oervader van de problematiek rond "zingeving in een onttoverde wereld": Max Weber (1864-1920)

- Zingeving en onttovering in Nederland, anno 2012: ondergang of opkomst van religie?

- Humanisme en atheïsme als zingeving

- Leefstijlen als zingeving

- Levenskunst en zingeving

- Betovering via de kunsten

- Sociologisch/filosofische reflectie op "zingeving in een onttoverde wereld".

Pieter Schoonenboom was docent psychologie en sociologie aan De Haagse Hogeschool van 1972 tot 1999 en medeoprichter van HOVO Den Haag. Hij was van 1999 tot 2007 bestuursvoorzitter van Alba Theaterhuis en is sinds vijf jaar docent/begeleider van de cursus "Bildung".

 

Winterlezing 2

Woensdag 18 januari 14.00 – 15.30 uur

Tijdhorizonten: omzien en vooruitzien in verwondering

drs. J.H. Jaminon

De vakwetenschappelijke bemoeienissen met de tijd zijn de laatste halve eeuw van betekenis voor het denken over de menselijke natuur, het menselijk lot en het sociale en culturele leven. Geologie, paleontologie, evolutiebiologie en astrofysica reiken in deze periode tijdschalen aan die voorheen onbekend waren. Deze disciplines ontdekken een tijdbalk met horizonten die haast onmetelijk naar achteren en naar voren kunnen worden geschoven.

Tot nu toe sondeerden wij met behulp van de geologische peilstok vooral de diepe tijd die achter ons ligt. Het is echter ook interessant om de blik naar voren te richten en te zien hoeveel diepe tijd er nog voor ons ligt.

Jean Jaminon is filosoof. Hij bereidt een proefschrift voor over dit onderwerp. Aan De Haagse Hogeschool werkt hij als strategisch adviseur van het College van Bestuur. Tevens is hij lid van de kenniskring van het Lectoraat Filosofie en Beroepspraktijk.

 

Winterlezing 3

Woensdag 25 januari 14.00 – 15.30 uur

Zwaarmoedige tijden - Over de 'depressie-epidemie' en ander hedendaags onbehagen

drs. A.J. van den Bergh

Volgens de World Health Organization zal de psychische stoornis 'depressie' rond 2020 de tweede plaats innemen op de ranglijst van invaliderende ziekten. En dit zou dan gelden voor beide seksen en alle leeftijden. Dat geeft te denken. Wat is er aan de hand, wat heeft deze depressie-pandemie te beduiden? Zegt de mondiale verbreiding van het fenomeen depressie iets over de staat van onze cultuur? Is er iets er mis met deze cultuur, waardoor mensen steeds meer moeite hebben om 'mee te komen'? Of is er slechts sprake van een hype, gevoed door hongerige farmaceutische bedrijven en hijgerige hedendaagse media?

Bert van den Bergh is filosoof. Aan De Haagse Hogeschool is hij docent van de Academie voor European Studies & Communication Management. Tevens is hij lid van de kenniskring van het Lectoraat Filosofie en Beroepspraktijk.