Symposium 'Weet je nog wel? Hoe leert het oudere brein?'

Datum: woensdag 8 september 2010
Plaats: Aula van De Haagse Hogeschool, Johanna Westerdijkplein 75, Den Haag

Met medewerking van prof.dr. Douwe Draaisma, prof.dr. Marli Huijer en dr. Jan-Hendrik Bakker.

Ter gelegenheid van het twintigjarige bestaan organiseert HOVO Den Haag op woensdag 8 september 2010 het symposium “Weet je nog wel? Hoe leert het oudere brein?”

De drie sprekers laten hun licht schijnen over het vergaren van nieuwe kennis door senioren: welke middelen ze daarbij kunnen benutten, welke obstakels ze tegenkomen en welke rol hun geheugen bij het leren speelt.

De kracht van grijze cellen - Prof. dr. Douwe Draaisma

Wijsheid komt met de jaren. Maar vergeetachtigheid gaat haar voor. En daarom zetten we alles in om ons geheugen scherp te houden, van braintraining tot vitaminepreparaat. Maar is het zinvol, al die hersengymnastiek? Douwe Draaisma neemt het op voor het oude geheugen. Met oog voor detail ontzenuwt hij de gemeenplaatsen over het brein en vertelt op liefdevolle wijze het ware verhaal over de dingen die voorbij gaan. Over de ongrijpbaarheid van de herinnering, de markt van het grote vergeten en over de heimwee naar de wereld die alleen nog in de herinnering bestaat. Maar ook over de onverwachte genoegens van een ouder wordend geheugen, zoals het zogenoemde reminiscentie-effect, dat maakt dat herinneringen aan de jeugd soms met nieuwe kracht terugkeren. Hij maakt duidelijk dat de tijd niet alleen iets doet met het geheugen, het geheugen doet ook iets met de tijd.

Douwe Draaisma is bijzonder hoogleraar in de geschiedenis van de psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is auteur van De metaforenmachine. Een geschiedenis van het geheugen (1995; paperback 2010), Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt. Over het autobiografische geheugen (2001), Ontregelde geesten. Ziektegeschiedenissen (2006) en De heimweefabriek. Geheugen, tijd en ouderdom (2008). Zijn boeken zijn in veel talen vertaald.

Kennis en levenslust - Prof. dr. Marli Huijer

Leren was tot voor kort voorbehouden aan de jeugd. Jong geleerd oud gedaan, zo heette het. Die traditionele inrichting van het leven heeft plaatsgemaakt voor een nieuwe tijdsindeling, waarin levenslang leren tot ideaal is verheven. We kunnen tot op hoge leeftijd nieuwe kennis, nieuwe ervaringen en nieuwe inzichten opdoen. Dat geeft het gevoel dat we tot op hoge leeftijd opnieuw kunnen beginnen, en dus dingen beter of anders kunnen doen. Wat betekent deze verandering in de relatie tussen leren en leven voor de ritmiek van het menselijk leven? En wat gebeurt er met de kennis die op latere leeftijd wordt opgedaan?

Marli Huijer is lector Filosofie en Beroepspraktijk aan De Haagse Hogeschool en bijzonder hoogleraar Filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Ze onderzoekt hoe nieuwe technologieën onze omgang met tijd beïnvloeden en schreef onder andere Opnieuw beginnen. Metamorfosen in het bestaan (met Reinjan Mulder, 2009) en Moralicide. Nieuwe morele vocabulaires voor technologie (2010).

Lezen, leren, leven - Dr. Jan-Hendrik Bakker

Lezen is een vorm van actief betekenis scheppen in een wereld die anders zonder verband zou blijven. Vanaf Augustinus is het menselijke geheugen vaak voorgesteld als een enorme ruimte waardoor de mens kan dwalen. Deze ruimte is echter niet alleen mentaal, maar ze vindt haar pendant in de buitenwereld, bijvoorbeeld als landschap of als historische stad. De wereld van de roman en de eigen leefwereld hebben zo met elkaar te maken. Het oudere brein leert voortdurend doordat het betekenis letterlijk herinnert en kan verdiepen. Het voegt toe en vindt nieuwe routes in een al bestaand landschap.

Jan-Hendrik Bakker is filosoof en onderzoeksjournalist. Hij promoveerde op de studie Tijd voor lezen (1999). Hij schreef verder over literaire cultuur ( Toewijding, 2003) en over stad en land ( Welkom in Megapolis. Denken over wonen, stad en toekomst, 2008). Tegenwoordig doet hij onder meer onderzoek naar stedelijke en ecologische thema’s.

Programma

13.30	aula open
14.00 – 14.05	opening
14.05 – 14.50	lezing prof. dr. Douwe Draaisma: De kracht van grijze cellen
14.50 – 15.00	muzikaal intermezzo
15.00 – 15.45	pauze
15.45 – 16.10	lezing prof. dr. Marli Huijer: Kennis en levenslust
16.10 – 16.20	muzikaal intermezzo
16.20 – 16.45	lezing dr. Jan-Hendrik Bakker: Lezen, leren, leven
16.45 – 16.55	muzikaal intermezzo
16.55 – 17.00	presentatie symposiumbundel
17.00 – 17.30	borrel

De muzikale intermezzi worden verzorgd door het Etto Ensemble. Dit strijkkwintet speelt muziek van Brahms, Glazunov en Vaughan Williams.

De boeken van de sprekers zijn tijdens het symposium te koop.

Aanmelden en betaling

Inschrijving voor dit symposium is uitsluitend mogelijk door het aanmeldformulier in te vullen. U ontvangt per e-mail een bevestiging van uw inschrijving. De kosten van het symposium bedragen € 20 per persoon. Ter voltooiing van uw inschrijving dient u € 20 over te maken naar bankrekeningnummer 32.31.34.300 ten name van Stichting HBO Haaglanden en Rijnstreken te Den Haag, onder vermelding van: Symposium HOVO. U ontvangt hiervoor geen factuur. De prijs van € 20 is inclusief koffie/thee in de pauze, een borrel na afloop en een exemplaar van de symposiumbundel.

Alle deelnemers ontvangen na afloop de symposiumbundel met de teksten van de lezingen. Het eerste exemplaar zal tijdens het symposium worden gepresenteerd door de voorzitter van het College van Bestuur van De Haagse Hogeschool, de heer mr. R.K. Brons.

Organisatie

HOVO Den Haag, Hoger Onderwijs Voor Ouderen
Postbus 13336
2501 EH Den Haag
Telefoon: 070 445 89 81
E-mail: hovo@hhs.nl