Over de lector

'De wereld is nooit af, dus het boek ook niet'

Den Haag huisvest meer dan 150 internationale organisaties en mag zich met recht een van de belangrijkste steden op het gebied van Internationale vrede, recht en veiligheid noemen. De Haagse Hogeschool is dan ook een mooie plek voor voormalig minister van Defensie Joris Voorhoeve om als lector een handboek te schrijven over internationale vrede, recht en veiligheid.

Wat houdt het lectoraat 'Internationale Vrede, Recht en Veiligheid' in?

“Het resultaat van het lectoraat moet onder andere een goed handboek zijn over internationale ontwikkelingen dat gebruikt kan worden door studenten op verschillende vakgebieden waaronder politieke wetenschap, bestuurskunde en economie. Het lectoraat omvat een breed onderwerp, dus het is een uitdaging dit goed te ordenen en af te bakenen.

Voor het boek ga ik niet alleen literatuurstudie doen, maar ook belangrijke personen op het terrein van de internationale betrekkingen interviewen, internetbronnen raadplegen en internationale bijeenkomsten bijwonen. De leden van de kenniskring zullen hier ook hun bijdrage aan leveren, evenals de studenten. Ik zal de studenten tijdens mijn lessen veel ruimte geven voor discussies, presentaties en papers. Ik zie graag dat ze onderzoek doen naar actuele onderwerpen en de resultaten hiervan verwoorden in papers. Denk bijvoorbeeld aan de voors en tegens van de toetreding van de Turkije of de complexe conflicten in Afrika, het Midden-Oosten en Afghanistan. Als je als docent de onderwerpen goed op elkaar afstemt, kunnen deze papers soms worden gebundeld of dienen als bouwstenen voor het boek. Ik ben ook hoogleraar in de Internationale Organisaties aan de Universiteit van Leiden en daar heb ik boeiende bundels met studenten gemaakt.”

Naar welke periode gaat het lectoraat onderzoek doen?

“Het boek analyseert de ontwikkelingen vanaf het begin van de 20e eeuw tot heden. Om iets van de huidige internationale betrekkingen te begrijpen, moeten studenten de Eerste en Tweede Wereldoorlog en de dekolonisatie kennen. Maar ik wil ook veel aandacht besteden aan nieuwe ontwikkelingen zoals de invloed van economische spanningen op de internationale betrekkingen. Ook klimaatverandering en milieukwesties hebben een grote invloed. Om actueel te blijven, wordt het een losbladig boek opdat nieuwe ontwikkelingen er gemakkelijk aan kunnen worden toegevoegd. De wereld is nooit af, dus het boek ook niet. In de toekomst kunnen collega’s er verder aan werken.”

Zijn er nog geen goede handboeken over internationale betrekkingen?

“Er bestaan talloze handboeken, maar die zijn vooral door Engelsen en Amerikanen geschreven. Ik wil graag een boek in het Nederlands schrijven. Studenten gaan er dan toch sneller doorheen. De mogelijkheid bestaat wel dat ik van het boek daarna ook een Engelse versie maak.

Het nadeel van veel bestaande handboeken is dat de focus vaak erg op het Westen ligt. Maar het Westen vormt maar ongeveer een zevende van de wereldbevolking. In 2050 zal dit aandeel gekrompen zijn tot een negende. Ik wil in het boek meer aandacht besteden aan niet-Westerse landen.”

Spelen die landen wel een rol in de internationale vrede en veiligheid?

“Ja, de rol van China, India, Brazilië en veel armere landen wordt steeds groter, niet alleen economisch. Bovendien: vroeger werd het vraagstuk van oorlog en vrede vooral beheerst door het optreden van de sterkste staten. Nu vormen de vooral de armste en zwakste ontwikkelingslanden een probleem voor de internationale vrede en veiligheid omdat in een aantal daarvan burgeroorlogen plaatsvinden en er soms kwaadaardige regimes aan de macht zijn die mensenrechten ernstig schenden.”

Wanneer is het lectoraat geslaagd?

“Het is geslaagd als studenten en collega’s het een duidelijk en bruikbaar handboek vinden. Ik streef ernaar om de eerste versie eind volgend jaar gereed te hebben. Les geven en werken met studenten geeft mij veel voldoening. Toen De Haagse Hogeschool mij vroeg om lector te worden, was dat reden mijn lidmaatschap van de Raad van State op te zeggen.”

Over de lector

Prof.dr.ir. Joris Voorhoeve is ingenieur in de Landhuishoudkunde van tropen en subtropen (Wageningen Universiteit), studeerde Politieke Wetenschap (Universiteit Leiden) en promoveerde in 1974 aan de Johns Hopkins Universiteit (VS) op Peace, Profits and Principles: A Study of Dutch Foreign Policy (Nijhoff, 1979), inmiddels een klassiek handboek over Nederlands buitenlandbeleid. In 1995 verscheen Labiele Vrede Labiele Vrede (Uitgeverij Balans) van zijn hand, in 2007 From War to the Rule of Law From War to the Rule of Law (Amsterdam University Press) en in april 2011 Negen Plagen Tegelijk: Hoe Overleven we de Toekomst (Contact). Naast academisch werk in Wageningen en Leiden vertoefde hij twintig jaar in parlement en politiek en was van 1999 tot 2011 lid van de Raad van State. Sindsdien wijdt hij zich weer aan onderzoek en onderwijs, alsmede het bestuur van internationale nietgouvernementele organisaties zoals Oxfam Novib en het Global Partnership for the Prevention of Armed Conflict.