Onderzoeksprojecten

De positie van milieuvluchtelingen in het internationale recht

Hoe kunnen klimaatvluchtelingen effectief beschermd worden door een normatief internationaal raamwerk?

Dit onderzoek richt zich op mensen die gedwongen zijn hun normale leefgebied te verlaten als gevolg van een dusdanige acute of geleidelijke achteruitgang van natuurlijke leefomstandigheden (onder andere veroorzaakt door klimaatverandering) dat hun kans om te overleven bedreigd wordt. Gelet op de hoge aantallen klimaatvluchtelingen zullen er op mondiale schaal nieuwe oplossing moeten worden gevonden.

In het onderzoek zal worden gepoogd een set juridisch toetsbare criteria te formuleren op basis waarvan kan worden bepaald welke personen als klimaatvluchtelingen kunnen worden aangemerkt. Er zal aansluiting worden gezocht bij jurisprudentie en literatuur ten aanzien van toetsingscriteria voor o.a. dreigende acute milieurampen, dreigende agressie en dreigende gezondheidsschade. Er zal met name een analogie worden gezocht met anticiperend gedrag en de kring van slachtoffers.

Tevens zal er worden gekeken in hoeverre bestaande internationale regelgeving bescherming kan bieden aan de klimaatvluchteling. In hoeverre kunnen klimaatvluchtelingen een beroep doen op bestaande internationale regelgeving? In hoeverre zijn staten verantwoordelijk voor de bescherming van mensenrechten en humanitaire rechten? Geldt er voor andere staten wellicht een ‘responsibility to protect’ als de nationale staat niet in staat is om bescherming te bieden? In welke situaties biedt het internationale recht geen of onvoldoende bescherming?

Aangezien de problematiek van de klimaatvluchteling al op grote schaal zichtbaar is in Afrika, zal een praktijkstudie in Kenia en Ethiopië deel uitmaken van het onderzoek. Er zal met name worden gekeken naar regionale oplossingen en naar feitelijk handelen van staten en de VN bij de opvang van klimaatvluchtelingen.

De ontwikkeling van Den Haag als centrum van internationale instellingen

De intreerede van de lector in september 2011 behandelde het thema “Den Haag als Mondiale Stad”. Het lectoraat zet dit onderzoek voort. Dat Den Haag is uitgegroeid tot internationale stad van vrede en recht, is te zien aan de meer dan 130 instituten en organisaties die zich richten op vrede en recht, en de 35.000 banen die hieruit voortkomen. In dit onderzoek worden de concepten van vrede en recht onderzocht: wat betekenen ze, hoe beïnvloedt het gemeentebeleid op dit gebied de demografie en de economie van Den Haag? Interviews zullen worden afgenomen met besluitvormers op nationaal- en gemeenteniveau, de Kamer van Koophandel en VNG International. Tevens worden de Tribunalen en vredesorganisaties bestudeerd, net als de behoeften en ervaringen van de expatgemeenschap in Den Haag. Al deze aspecten zullen worden vergeleken met de situatie van de stad Geneve, die tevens internationale instellingen huisvest en een soortgelijke reputatie heeft als Den Haag. De centrale vraag is: Hoe ontwikkelt Den Haag zijn comparatieve voordeel vanuit een visie van waarden en belangen op het gebied van vrede en recht?

De mogelijkheden om de wereldwijde verspreiding van kleine vuurwapens te beperken.

Kleine wapens zijn overal. Ze doden en verwonden dagelijks talloze mensen. Samen vormen ze eigenlijk een massavernietigingswapen. Gemakkelijk verkrijgbaar, duurzaam en goedkoop. In Oeganda betaalt men dezelfde prijs voor een AK-47 als voor een kip. Miljoenen leven dagelijks in angst voor gewapend geweld. Ze leiden jaarlijks tot 250,000 doden in (burger)oorlogen en 300,000 doden buiten een staatsconflict. Dat zijn minstens 1000 doden per dag. In Afrika wordt jaarlijks een verlies van 18 miljard dollar geleden door de gevolgen van (burger)oorlogen en opstanden, die zonder vuurwapens minder vaak zouden gebeuren en veel minder dodelijk zouden zijn. De aanwezigheid van vuurwapens in een gemeenschap leidt tot crimineel geweld, meer vluchtelingen, het instorten van gezondheids- en onderwijsinstellingen en afname van economische ontwikkeling. Ouders en ‘wijze’ dorpshoofden verliezen autoriteit; bewapende pubers maken de dienst uit. Vrouwen zijn vaak de dupe van machtsmisbruik. Kleine wapens worden wereldwijd geproduceerd en verhandeld. Er zijn naar schatting 875 miljoen kleine wapens in omloop en jaarlijks worden er 14 miljard kogels gefabriceerd. Dat is genoeg om iedereen in de wereld elk jaar twee keer neer te schieten. De wapenhandel is lucratief.

In dit project onderzoeken we de mogelijkheden van een internationaal verdrag op het gebied van kleine wapens, analyseren we de posities van verschillende landen en de potentieel grote rol van niet-gouvernementele organisaties (NGO’s).

Handboek Internationale Betrekkingen

De lector en kenniskring ontwikkelen tussen 2011 en 2014 een handboek over Internationale Betrekkingen voor HBO-studenten en eerstejaars WO-studenten. Hoofdstukken worden geschreven over: geschiedenis, theorieën van internationale betrekkingen, ontwikkelingssamenwerking en internationale economische betrekkingen, internationaal recht, de rol van staten, internationale en regionale organisaties, niet-statelijke organisaties, de mondiale agenda, toekomstige ontwikkelingen en praktijkgerichte vaardigheden.