Opvoeden tot Opvoeding

Met als subthema’s:

• Een canon voor de opvoeding
• Sociale en morele ontwikkeling door sport 
• Ouder voor pubers  
• Onderwijsprogramma’s aan De Haagse Hogeschool

Anders dan voor een opleiding of beroep bestaan er voor de keuze voor en opvoeding van kinderen doorgaans geen toelatings- of opleidingseisen. Of die er moeten komen, is een politieke en morele vraag. Wat geen politieke of morele vraag is, is of er inmiddels voldoende wetenschappelijke kennis bestaat over wat de basisvaardigheden voor opvoeding door ouders, leerkrachten en anderen (zoals trainers en coaches op sportverenigingen) zijn, ongeacht cultuur en sociale positie. Het antwoord op de vraag of er voor de opvoeding van kinderen toelatings- of opleidingseisen moeten worden gesteld, wordt overigens in toenemende mate door politici, andere beleidsmakers en onder onder het grote publiek, bevestigend beantwoord.
Een belangrijke volgende kwestie wordt daarmee op welke wijze en op welke momenten de relevante basisvaardigheden het meest effectief in het gedragsrepertoire van ouders, leerkrachten en andere opvoeders ingebracht kunnen worden.
Het lectoraat en kenniscentrum zijn de afgelopen paar jaar onder andere bezig geweest met het bijeenbrengen van kennis en methoden op dit terrein en het door middel van publicaties, media-optreden en lezingen verspreiden daarvan. Ook is een ouderprogramma voor de opvoeding van jonge kinderen (tot 6 jaar) ontwikkeld . Voorts is door medewerkers van het lectoraat en kenniscentrum een trainingsprogramma voor leiders/leidsters naschoolse en buitenschools opvang ontwikkeld en getest.
In de komende periode zullen de activiteiten ten behoeve van het opvoeden van opvoeders verder geintensiveerd worden. Dat zal onder andere gebeuren door:

Een canon voor de opvoeding

Een onderzoek, in samenwerking met en subsidie van de gemeente Den Haag, naar de leemten in de kennis van volwassenen ten aanzien van de ontwikkeling van kinderen en van effectieve opvoedingsmethoden/-praktijken en het op basis daarvan formuleren van een test en een canon voor de opvoeding. In concreto gaat het hier om een onderzoek dat in de 1e helft van 2007 is uitgevoerd op basis van een representatieve steekproef. Mede op grond daarvan zal het bestaande programma voor ouders worden bijgesteld en geevalueerd. De uitkomsten van het onderzoek zullen ook worden gebruikt voor het ontwikkelen van een trainingsprogramma voor leerkrachten.

Sociale en morele ontwikkeling door sport

Een onderzoek naar de bijdrage die sportverenigingen en in het bijzonder sporttrainers/coaches kunnen leveren aan de sociale en morele ontwikkeling van kinderen en jeugdigen. In 2005 is binnen het lectoraat en kenniscentrum een promotie-project gestart naar Sportbeoefening en Morele ontwikkeling van kinderen en jeugdigen. Na een eerste fase van literatuuranalyse, werd begin 2007 gestart met een experiment bij sportverenigingen in Den Haag. De effecten van cultuurbeinvloeding van sportverenigingen en van training van trainers/coaches in opvoedingsvaardigheden op de ontwikkeling van jeugdige sporters in sociaal en moreel opzicht zullen in een gecontroleerde design worden onderzocht. Op basis van de uitkomsten van dit experiment zal zowel een aanbod aan verenigingen worden gedaan alsook voorstellen voor het curriculum van onder andere de HALO-opleiding aan De Haagse Hogeschool.

Ouder voor pubers

Analoog aan het ouderprogramma voor jonge kinderen dat in de vorige periode is ontwikkeld, wordt in de komende vier jaar een ouderprogramma voor pubers ontwikkeld en geevalueerd. Dat gebeurt in samenwerking met externe partijen, zoals het maandblad Puber J/M. De eerste onderzoeksgegevens zijn in de eerste helft van 2007 verzameld. Mede op basis daarvan wordt een programma ontwikkeld en op effecten onderzocht. Dat programma zal vervolgens ook aan docenten van De Haagse Hogeschool worden aangeboden ter versterking van hun pedagogische vaardigheden.

Onderwijsprogramma’s aan De Haagse Hogeschool

Vanuit het lectoraat en kenniscentrum is in de afgelopen periode een vrije studie eenheid (vse) Jeugd en Opvoeding aan studenten van De Haagse Hogeschool aangeboden. De goede ontvangst daarvan leidt er in de komende periode toe dat dit programma verder wordt uitgebreid en jaarlijks wordt aangeboden, waarbij ook accent zal worden gelegd op algemene, wetenschappelijk valide ontwikkelingspsychologische kennis. Deze uitbreiding is reeds in het voorjaar 2007 ondernomen en getest. Mede op basis van de ervaringen daarmee zal de uitbouw tot een volledige minor Jeugd en Opvoeding worden ondernomen.