De werkdruk in de thuiszorg is hoog en technologische innovaties, zoals een robotstofzuiger, kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan o.a. het verminderen van die werkdruk en de hoeveelheid inzet van thuishulpen. Er is tot nog toe niet genoeg onderzoek gedaan naar de inzet van robotstofzuigers om dit met zekerheid te kunnen zeggen. Daarom is in april 2022 een grootschalige pilot gestart in de gemeenten Amsterdam en Den Haag, in samenwerking met zorgpartijen Axxicom Thuishulp, Cordaan Thuisdiensten (beide onderdeel van Incluzio) en Tzorg, om het effect te meten van een robotstofzuiger binnen het domein Hulp bij het Huishouden (HbH). Tijdens deze pilot zijn een jaar lang 100 robotstofzuigers ingezet bij cliënten in de gemeenten Amsterdam en Den Haag.

Onderzoek

Om een goed beeld te kunnen vormen van de toepasbaarheid van robotstofzuigers binnen het HbH-domein zijn verschillende zaken onderzocht. Wat moet er aangepast worden aan beleid en werkwijze om de robotstofzuiger optimaal te laten bijdragen aan cliëntgerichter, efficiënter en effectiever werken? Zo is er gekeken naar effectiviteit (‘wat is de toegevoegde waarde in de praktijk’) en bekostiging (‘is een duurzame businesscase mogelijk?’).

De eerste kleinschalige pilot in Amsterdam, in samenwerking met de GGD, leverde positieve resultaten op. De inzet van robotstofzuigers zorgde voor tijdswinst, verlichting van de werkzaamheden van thuishulpen en meer zelfredzaamheid bij cliënten. De pilot die daarop volgde is grootschaliger opgezet en bedoeld om de eerdere conclusies te bevestigen en aanvullende vragen te beantwoorden.

Het onderzoek duurde een jaar omdat het de bedoeling was dat de robotstofzuigers minimaal 9 maanden werden gebruikt bij HbH-cliënten thuis. Op die manier kon de toepasbaarheid en toegevoegde waarde van de robotstofzuigers goed worden onderzocht. Bij cliënten in de gemeenten Amsterdam en Den Haag werden in totaal 100 robots ingezet (verspreid over 2 steden en twee organisaties betekent dat 25 robots per stad per organisatie).

Belangrijkste bevindingen

Uit de resultaten blijkt dat het veilig en effectief is om de robotstofzuigers te gebruiken als onderdeel van huishoudelijke hulp. Bij het gebruik van robotstofzuigers verschuiven de taken, waarbij voorbereidingen voor de robotstofzuiger worden getroffen en thuishulpen meer tijd hebben voor extra taken die normaal blijven liggen. Omdat er niet genoeg concrete gegevens zijn over hoeveel tijd bespaard wordt, kan er geen definitieve conclusies getrokken worden over de eventuele tijdsbesparing door het gebruik van robotstofzuigers. De fysieke taken blijven hetzelfde of worden als minder zwaar ervaren door de thuishulpen. 

Naast de robotstofzuiger blijft het gebruik van een gewone stofzuiger noodzakelijk. Sommige thuishulpen merken dat bij een deel van de mensen de huizen minder vuil zijn doordat de robotstofzuiger tussen de schoonmaakbeurten door zijn gebruikt. In sommige huishoudens draagt de robotstofzuiger positief bij aan het schoonhouden van de woning.

De robotstofzuiger is niet voor iedereen en in elke situatie een goede oplossing is. Daarom moet voor elk persoon goed bekeken worden of de situatie geschikt is voor een robotstofzuiger. Er zijn een aantal duidelijke factoren die hierbij een rol spelen. Deze factoren zijn onder andere de motivatie van de persoon, de woonsituatie, de gemoedstoestand, de medische situatie en de steun van het sociale netwerk. Voor de thuishulpen zijn kennis en motivatie belangrijke aspecten. Gebaseerd op het onderzoek lijkt het de moeite waard om de robotstofzuiger als mogelijkheid toe te voegen aan het aanbod van huishoudelijke hulp.

Meer informatie

Samenwerking

Partijen waarmee samengewerkt is, zijn:

Duur

Dit project liep van 2022 tot en met 2023.

Contact

Ilse Lelieveld - Regisseur Living Lab Sociaal Domein en Technologie
i.s.lelieveld@hhs.nl en 06-43568364

Luc de Witte - Lector van het Lectoraat Technologie voor Gezondheidszorg

l.p.dewitte@hhs.nl