Psychogeriatrie

Over het lectoraat Psychogeriatrie

De gemiddelde levensverwachting stijgt en dat heeft ook een keerzijde. In 2030 lijden een half miljoen Nederlanders aan dementie. Zorg bieden aan dementerenden en hun naasten is een vak apart, dat zowel cognitief, emotioneel als relationeel hoge eisen stelt aan hulpverleners. Toch was er tot voor kort geen speciale opleiding en een tekort aan professionele zorgverleners dreigt.

Het lectoraat Psychogeriatrie wil de kwaliteit van leven en zorg voor mensen met dementie verbeteren, bijvoorbeeld door muziek en andere middelen. Daarnaast wil het lectoraat bevorderen dat meer jonge mensen de psychogeriatrie tot hun vakgebied kiezen. Goede voorlichting, het creëren van een gunstig en reëel beeld over het vakgebied en deskundigheidsbevordering binnen het hbo en mbo staan daarbij centraal. Om het tij te keren, startte het lectoraat in 2009 de minor Psychogeriatrie met onder meer een collegereeks voor het werkveld (zie projecten & publicaties). 

Het lectoraat Psychogeriatrie is een gezamenlijk initiatief van De Haagse Hogeschool, zorgaanbieders Florence en WoonZorgcentra Haaglanden.

Jaardocument 2016 Lectoraat Psychogeriatrie

Projecten en publicaties

29 augustus tot en met 31 oktober 2017

Collegereeks Psychogeriatrie

Inspirerende zorgvernieuwers uit het werkveld, docenten van De Haagse Hogeschool en onderzoekers van het lectoraat psychogeriatrie verzorgen de collegereeks psychogeriatrie die onderdeel uitmaakt van de minor omgaan met dementie.

Samen met een groep vierdejaarsstudenten van verschillende studierichtingen ga jij aan de slag met een vraagstuk uit jouw beroepspraktijk.

Lees meer

(Op)nieuw geleerd, oud gedaan

Mensen met dementie kunnen ondanks geheugenklachten, hun lerend vermogen benutten om de kwaliteit van leven te behouden of verbeteren. Het lectoraat psychogeriatrie heeft in samenwerking met DAZ en Alzheimer Nederland, een boek, 20 films en een toolkit voor het onderwijs gemaakt om de verschillende leerprincipes in praktijk te brengen. Ergotherapeuten, studenten verpleegkunde en bewegingstechnologie hebben in WoonZorgcentra Haaglanden (WZH), onder begeleiding van het lectoraat psychogeriatrie, deze kennis over lerend vermogen toegepast.

Website opnieuw geleerd oud gedaan

lerend vermogen bij dementie Ergotherapie Magazine

 

TVZ artikel Lerend vermogen bij dementie

 

AD Haagse Courant

Uitwisseling China

Onderzoeksprojecten

Lees meer over onderstaande onderzoeksprojecten:

Het is normaal dat een clown de tijd neemt om contact te maken, niet weet wat precies de bedoeling is en met aandacht het kleine groots maakt.  

Hoe verandert jouw kijk op een situatie als je de zorgrol verruilt voor de clownsrol?  

Hogeschooldocent-onderzoeker Esther Kroon volgt sinds 2000 clownstrainingen, waarin zij spelend onderzoekt hoe contact maken werkt. Haar clowninspiratie deelt zij graag in workshops met (aankomend) professionals.

e.kroon@hhs.nl

Leren van de clown


Britt Fontaine heeft voor het lectoraat Psychogeriatrie onderzoek gedaan naar het werken met levensverhalen.
Lees hier het artikel uit Geron 4/2016
Zwementie is een participatieproject waarin studenten zwemmen met mensen met dementie en hun naasten. In de ongedwongen sfeer van het zwembad leren jong en oud elkaar kennen en krijgt het leven met dementie een echt gezicht. Het lectoraat psychogeriatrie ondersteunt onderzoek naar wat dit project betekent voor de studenten, de mensen met dementie en hun naasten.
 
Bezoek de website Zwementie
Ter voorbereiding op uit te voeren interventiestudies naar lerend vermogen van mensen met dementie, verscheen in mei 2011 van de hand van de lector, in samenwerking met drie mede-auteurs, het boek (Op)nieuw geleerd, oud gedaan. Over lerend vermogen van mensen met dementie (Dirkse, R., Kessels, R., Hoogeveen, F.R., & van Dixhoorn, I. Utrecht, 2011: Kosmos, ISBN 9789021549644). Op 12 mei 2011 werd, in samenwerking met Bureau DAZ en Congresbureau StudieArena, een gelijknamig congres over dit onderwerp georganiseerd. Wegens overweldigende belangstelling, meer dan 400 deelnemers, werd dit congres op 20 juni herhaald, met opnieuw meer dan 400 deelnemers.
In samenwerking met de Universiteit van Bari, Italië (Prof. dr. Giulio E. Lancioni) werden twee studies naar foutloos leren door mensen met dementie voorbereid. Deze studies zullen in de periode maart-juni 2012 op de locaties Westhoff (Florence) en Leilinde (WZH) worden uitgevoerd:

  • Studie 1: Comparing two different orientation strategies for promoting indoor traveling in people with dementia
  • Studie 2 : Comparing verbal prompting and video prompting strategies for promoting independent daily activities in persons with mild or moderate Alzheimer’s disease.
In de richtlijn voor verpleegkundigen en verzorgenden ‘Omgaan met gedragsproblemen bij mensen met dementie (niet medicamenteuze aanbevelingen) ‘ wordt muziek als 1e keus aanbeveling bij agitatie / agressie en depressie genoemd.  Het toepassen van de interventie muziek gebeurt echter nog maar mondjesmaat bij mensen met dementie en vaak niet als gerichte interventie. Het lectoraat Psychogeriatrie van De Haagse Hogeschool doet samen met studenten en zorginstellingen gedurende de periode 2010-2014 onderzoek naar welke rol voorkeursmuziek (preferente muziek) kan spelen bij de dagelijkse zorg voor mensen met dementie thuis en in het verpleeghuis.

In 2012 hebben 66 tweede voltijdstudenten in 9 projectgroepen literatuuronderzoek uitgevoerd, interviews gehouden en observaties uitgevoerd  in  5 zorginstellingen in de regio Den Haag. Het doel was een eerder ontwikkeld stappenplan te toetsen in de praktijk en te voorzien van feedback van zorgverleners. Dit is gedaan door het toepassen van het stappenplan bij twee bewoners met dementie en probleemgedrag door het multidisciplinaire team van de instelling. De studenten hebben de medewerkers geïnterviewd over hun ervaringen en hebben geobserveerd bij het toepassen van de interventie. Ook is het effect van de interventie bij de bewoner geëvalueerd. De ambassadeurs van het lectoraat hebben als intermediair gefungeerd tussen de hogeschool en de zorginstellingen. Docenten van de Academie voor Gezondheid hebben aan dit project meegewerkt.

In 2013 krijgt het stappenplan hoe preferente muziek ingezet kan worden als interventie bij mensen met dementie definitief vorm. Ook wordt een samenvatting van de literatuur gepubliceerd in een vaktijdschrift.
 

In 2030 is dementie volksziekte nummer één.

Lector Frans Hoogeveen

Frans Hoogeveen, lector (2009-nu)

Frans Hoogeveen studeerde Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit van Leiden en promoveerde in 1990 op ‘errorless learning’ bij mensen met ernstige cognitieve beperkingen. Hij werkte achtereenvolgens als onderzoeker aan de Universiteit Leiden (1984-1990) en als gz-psycholoog in de psychogeriatrie (1990-1993 bij de GDDV Den Haag en sinds 1993 bij Florence). Van 2005 tot 2008 was hij voorzitter van de Vereniging voor Psychogeriatrie. Naast lector aan De Haagse Hogeschool is hij hoofdredacteur van DENKBEELD, tijdschrift voor Psychogeriatrie, en organisator/gespreksleider van het Alzheimer Café Rijswijk. 

Contact lector Psychogeriatriehoogeveen-pg

Dr. Frans Hoogeveen | LinkedIn
070 - 445 7908
f.r.hoogeveen@hhs.nl

Ambassadeurs

Vanuit de regio zijn ambassadeurs aangesteld om blijvend de dialoog tussen hun instelling en het lectoraat psychogeriatrie te onderhouden. Zij komen een keer per kwartaal met lector en kenniskring bijeen. Deze ambassadeurs zijn merendeels afdelingshoofd, praktijkopleiders en psychologen, die in de zorginstellingen bekendheid geven aan de activiteiten van het lectoraat en de schakel vormen met de verzorgenden. Zij leveren inbreng en feedback over de activiteiten, ze denken en werken mee aan (het vormgeven van) onderwijsactiviteiten en onderzoek in de instellingen. Ze vormen een aanspreekpunt  voor studenten, docenten en professionals.

Door deze onderlinge samenwerking is directe uitwisseling van ervaringen en ideeën, en het ondersteunen, doen uitvoeren en toetsen van activiteiten mogelijk.

Dit is onontbeerlijk om de expertise in de omgang met mensen met dementie ( mede) te definiëren en te verspreiden, en de kwaliteit van de behandeling , begeleiding en zorg door middel van onderwijs, coaching, kennisontwikkeling en onderzoek aan te scherpen. De samenwerking tussen lectoraat en ambassadeurs wordt in de komende termijn geïntensiveerd.

Kenniskring

Christine Pijnappels

c.c.a.pijnappels@hhs.nl
070 - 445 7294

Esther Kroon

e.kroon@hhs.nl

Hilke van Cuylenborg (Middin)

h.van.cuylenborg@middin.nl

Mari Groenendaal

mgroenendaal@wzh.nl

Nicolet Destreé

n.destree@rocmondriaan.nl

Sleep opzij