Intreerede lector Katja Rusinovic ‘Een stad voor iedereen’

Katja Rusinovic

In het kort

Datum:

24 september 2021

Tijd:

15:00 - 16:30

Locatie:

Online omgeving

Ze promoveerde op een onderzoek naar de dynamiek onder tweedegeneratiemigranten in de grote stad. Ze is een van de onderzoekers die vanaf april 2020 onderzoek doet naar de maatschappelijke impact van COVID-19. Katja Rusinovic is sinds juni vorig jaar lector Grootstedelijke Ontwikkelingen binnen het kenniscentrum Governance of Urban Transitions. Op 24 september aanstaande om 15.00 uur spreekt zij haar intreerede uit, ‘Een stad voor iedereen: samen werken aan een inclusieve stad’. In de aanloop daarnaartoe alvast een portret van een lector met – hoe kan het ook anders – een liefde voor de grote stad. En een uitnodiging om haar rede te beluisteren.

‘Ik wil alle geïnteresseerde partijen uitnodigen om met mij in gesprek te gaan’

“Ik ben opgegroeid in Rotterdam. Met Den Haag is dat een van mijn favoriete steden. Na de middelbare school ben ik sociologie gaan studeren aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Mijn afstudeerrichting, grootstedelijke vraagstukken en beleid, sloot heel mooi aan op mijn interesse in alles wat er in de stad gebeurt. Ik wil begrijpen wat ik zie en nadenken over oplossingen. Zo’n 20 jaar geleden was ik bezig met een onderzoeksproject over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers door allerlei maatschappelijke organisaties in Den Haag. Het beleid, bedacht in die stad, werd steeds harder. Het waren tegelijkertijd allerlei maatschappelijke organisaties en instellingen die zich met de opvang bezighielden. Waarom deden ze dat? Welke problemen en dilemma’s ervaarden zij? Die vragen vind ik interessant.”

Dynamiek

Katja geeft aan dat veel onderzoek probleemgestuurd is. “Maar lang niet alles is een probleem. In veel van mijn onderzoeken tot nu toe belicht ik juist een positieve trend. Zo heb ik voor mijn promotie onderzoek gedaan naar migrantenondernemers in de 4 grote steden. Het dominante beeld van een migrantenondernemer was toen de Turkse bakker en de Marokkaanse groenteboer. Maar in mijn onderzoek zag ik hoe tweede- en derdegeneratiemigranten actief waren in internetbedrijven, administratiekantoren, in de zakelijke dienstverlening en in bijvoorbeeld hypotheken. Zij maakten deel uit van de middenklasse. Dat beeld week behoorlijk af van het dominante beeld. De dynamiek van de tweede- en derdegeneratiemigranten in de grote stad heb ik in mijn promotieonderzoek vastgelegd.”

Vergrootglas

Dat de grote stad zoveel onderzoeksthema’s voortbrengt, komt omdat de stad een vergrootglas is voor maatschappelijke thema’s. “Alles komt samen in de stad. In positieve en negatieve zin. Dingen worden uitvergroot en zijn veel prominenter in de stad aanwezig vanwege de omvang en diversiteit.” Katja vindt de breedte van het lectoraat heel mooi. “Daarbij ligt mijn focus wat meer op het snijvlak van migratievraagstukken, de grote stad en het beleid.”

Zij ziet daarin een belangrijke verschuiving sinds de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw. “Toen was het migratievraagstuk nog betrekkelijk overzichtelijk. Je had het over gastarbeiders uit Zuid-Europa en Noord-Afrika en postkoloniale migranten. In de afgelopen 20, 30 jaar is de diversiteit onder migranten enorm toegenomen. Migranten komen tegenwoordig uit alle delen van de wereld, zijn hoog- en laagopgeleid en hebben uiteenlopende redenen om te migreren. Ook is de tijdelijkheid van verblijf enorm toegenomen. Wat doet het met de cohesie in een wijk wanneer veel mensen er tijdelijk wonen? In hoeverre vergroot dat de polarisatie tussen bevolkingsgroepen? Als je uitzoomt, lijkt die polarisatie groot te zijn. Maar wie inzoomt, ziet dat onder buurtbewoners heel veel mogelijk is, mits mensen hun best doen om elkaar goed te begrijpen.”

Oost-Europees

Katja’s eigen achternaam verraadt haar Oost-Europese afkomst. Daar wordt zij vaak op bevraagd. “Dat vind ik helemaal niet erg. Ik praat graag over mijn afkomst en familie. Mijn vader komt uit voormalig Joegoslavië. Maar tijdens de oorlog in Joegoslavië kreeg ik wel opeens de vraag: ben je Servisch of Kroatisch? Die context werd van de een op andere dag bepalend voor het beeld dat mensen zich vormden over mijn familie. Dat vond ik vervelend, te meer omdat er in die oorlog geen enkele partij goed was.”

Positieve ontwikkeling

Nog steeds komen mbo-studenten met een achternaam die wijst op een migratieachtergrond moeilijker aan een stageplaats. Dit bleek ook weer afgelopen jaar tijdens de coronacrisis. Toch ziet Katja de laatste jaren een positieve ontwikkeling. “Vergeleken met migranten van de eerste generatie doen tweede- en de derdegeneratiemigranten het een stuk beter. Zij slagen erin onderdeel te worden van de middenklasse. Tegelijkertijd zie je de verschillen groter worden. Waar je wieg heeft gestaan wordt steeds bepalender voor de positie die je inneemt in de maatschappij en voor de kansen die je krijgt om jezelf te ontwikkelen. Over de stad wordt vaak gezegd dat die een liftfunctie heeft. Een plek waar je hogerop kunt komen. Het is in het onderzoek naar grootstedelijke ontwikkeling een urgent vraagstuk hoe die liftfunctie behouden kan blijven voor laagopgeleide mensen of voor mensen die in een achterstandswijk geboren zijn.”

Maatschappelijk draagvlak

Op 24 september spreekt Katja Rusinovic haar intreerede uit: ‘Een stad voor iedereen: samen werken aan een inclusieve stad’. Een relatief beperkt aantal mensen kan daarbij aanwezig zijn, vanwege de coronamaatregelen. Een veelvoud daarvan kan de rede via een livestreamverbinding beluisteren. Waarom moet iedereen die gelegenheid met beide handen aangrijpen? “Niemand ‘moet’ hoor! Maar de grote stad is een altijd boeiend onderzoeksobject. Ik wil mensen uitnodigen met mij in gesprek te gaan over het onderzoeksprogramma van het lectoraat en de invulling daarvan. Ik zal in mijn rede de thema’s schetsen en wil vervolgens graag met allerlei partijen daarover doorpraten. Want als er iets is dat onderzoek aan de hogeschool interessant maakt, is het de oriëntatie op de praktijk en de samenwerking met verschillende maatschappelijke partners. Daardoor kun je met je onderzoek veranderingen tot stand brengen en impact hebben.”

Uitnodiging intreerede ‘Een stad voor iedereen: samen werken aan een inclusieve stad’

Vanwege de coronamaatregelen is de intreerede te volgen via een livestreamverbinding. U wordt van harte uitgenodigd om de intreerede online bij te wonen.

Volg de intreerede online >