Van passie naar protocollen: werk vraagt om nieuwe 'skills'

Lectoren Petra Biemans en Ellen Sjoer presenteren boek met onderzoeksresultaten

vlnr Rien Brouwer, Karing Potting, Ellen Sjoer, Petra Biemans

“Werk verandert: we gaan van passie naar protocollen. Vroeger was vliegenier een avontuurlijke droombaan. Maar tegenwoordig is een piloot steeds meer een onderbetaalde systeembeheerder en manager van een vluchtprocedure.” Lector Petra Biemans van Hogeschool Inholland en lector Ellen Sjoer van de Haagse Hogeschool presenteerden op woensdag 30 mei het boek 'Werk verandert: 21st Century Skills in de praktijk' in Den Haag het boek op het HRM-symposium ‘Topwerkgeverschap’.

Onderzoekers van De Haagse Hogeschool en Hogeschool Inholland wilden weten wat er concreet verandert op de werkplek, en wat er nodig is om daarin als beroepsbeoefenaar blijvend van waarde te kunnen zijn. De resultaten van dit praktijkgericht onderzoek zijn beschreven in het boek en zijn van belang voor zowel organisaties in het algemeen en de HRM-praktijk, als voor opleidingen in het hoger onderwijs.

Concrete veranderingen onderzocht

De onderzoekers, lector Petra Biemans en onderzoeker Rien Brouwer van Inholland en lector Ellen Sjoer en onderzoeker Karin Potting van De Haagse Hogeschool, namen een grote hoeveelheid trendrapporten door over beroepen in ‘transitie’ en vonden hier vooral een abstracte benadering van de veranderingen, waarbij de focus lag op ontwikkelingen op macro- en mesoniveau. Dit bleek ook uit de discussie over de ‘21st century skills’ in het onderwijs. Zij wilden concreet weten wat er nu daadwerkelijk verandert op de werkplek, om daar op een adequate manier op te kunnen reageren.
 

Er bleek nog weinig praktijkgericht onderzoek uitgevoerd te zijn dat de inhoud van het dagelijkse werk van medewerkers in beeld brengt, en de veranderingen die zij zelf de afgelopen jaren hebben ervaren c.q. waargenomen. Bovendien is er weinig praktijkonderzoek beschikbaar naar de competenties die nodig zijn om aan de veranderende eisen te kunnen blijven voldoen.

De leidende onderzoeksvraag was: Welke concrete veranderingen hebben plaatsgevonden op het werk en welke 21st century skills zijn of worden essentieel om het werk te kunnen blijven uitvoeren?

Deze vraag is van belang voor organisaties in het algemeen en de HRM praktijk in het bijzonder. Het is ook een belangrijke vraag voor opleidingen in het hoger onderwijs. In hoeverre leidt het hoger beroepsonderwijs op voor beroepen die straks niet meer bestaan of er in ieder geval heel anders uit gaan zien? Denk hierbij aan politieagent, piloot, accountant, verpleegkundige en financieel adviseur van een bank. De veranderingen bij deze functies worden in het boek in beeld gebracht.

Van passie naar protocollen

Twee pas afgestudeerde studentes van de HRM-opleiding van Hogeschool Inholland werkten mee aan het onderzoek. "Het viel ons op dat de professionals zelf niet zo bezig zijn met de complexiteit van hun beroep," aldus Sofia Bassou, die onderzoek deed onder politieagenten. "Ze doen gewoon hun werk altijd zo goed mogelijk. De veranderingen zijn voor ons als buitenstaander eigenlijk veel scherper zichtbaar." Haar studiegenoot Elize van der Hulst valt haar bij. Zij deed onderzoek onder verpleegkundigen en merkte vooral de verschuiving van passie naar protocol: "Ik hoorde vaak dat ze steeds meer bezig zijn met invullen, invullen, invullen: zowel digitaal als op papier. Veel verpleegkundigen die ik sprak, vonden het erg jammer dat dit ten koste ging van de tijd die ze voor de patiënt hadden."

Workshop koppelt onderzoeksresultaten aan praktijk

De resultaten van het onderzoek laten een (onverwacht grote) overeenkomst zien in de veranderingen die plaatsvinden in het werk van deze beroepsgroepen. Zo klopt het klassieke beroepsbeeld niet meer en neemt de variëteit in invulling van de beroepen en functies toe. Verder wordt het werk steeds vaker in netwerken en ketens uitgevoerd. Maar ook is er sprake van toenemende protocollisering, regelgeving en verantwoording over de volle breedte, terwijl aan de andere kant paradoxaal genoeg de (individuele) verantwoordelijkheid van de professional toeneemt. Dit leidt tot werkstress en onzekerheid bij de professionals want wanneer doe je het eigenlijk goed? Ten slotte blijkt dat de '21st century skills' overal net weer anders zijn.

Na het officële gedeelte van de boekpresentatie gaven Petra Biemans en Ellen Sjoer een workshop voor HRM- professionals, waarin de aanwezigen samen keken hoe de onderzochte '21st century skills' nu al in de praktijk gebracht kunnen worden.

De doorbladerbare PDF van het boekje vindt u hier. De downloadbare PDF vindt  op de de site van het lectoraat Duurzame Talentontwikkeling.