Aanpak radicalisering studenten verschilt per land

Hoe ga je om met radicalisering en polarisering onder studenten? Gert Jan Geling, docent Integrale Veiligheidskunde, bezocht een conferentie waar hogescholen en universiteiten uit heel Europa ervaringen uitwisselden. Niet toevallig was de conferentie in Manchester, dat in 2017 toneel was van een aanslag bij een concert van Ariana Grande. De aanslagpleger was een student.

Gert Jan Geling

Geling beluisterde op de conferentie van het Radicalisation awarness network (RAN) uiteenlopende verhalen over de aanpak van radicalisering. “Over de Britten kun je in het algemeen je zeggen dat ze nauwgezet procedures volgen en snel ingrijpen, waar wij zouden zeggen: daar komt de vrijheid van meningsuiting in het gedrang.”

Vertrouwen

De Noren doen bijna het tegenovergestelde. “Iemand van de universiteit van Oslo vertelde over Breivik die daar vanuit zijn gevangenis politicologie mag studeren. Ze hopen dat hij daar andere ideeën krijgt over democratie en de rechtstaat. In de Noorse universiteitscultuur willen ze hun studenten zoveel mogelijk vertrouwen en pas ingrijpen als het echt bedreigend wordt.”

Gemolesteerd

Over bedreiging gesproken: op de conferentie sprak een Griekse professor die op zijn universiteit te maken heeft met anti-fascisten die mensen in elkaar slaan. Geling: “Door een wet die onder de radicaal linkse regering is aangenomen, mag de politie het universiteitsterrein niet op. En de beveiliging durft niks, want de anti-fascisten zijn bewapend. Die professor was zelf een keer gemolesteerd omdat hij in de media had gezegd dat fascisten mensen zijn die geweld tegen anderen gebruiken. Als je dat hoort dan denk je: we hebben het best goed hier in Nederland.”

Balanceeract

Over het algemeen denkt Geling dat we in het hoger onderwijs goed omgaan met radicalisering en polarisering. “We hebben een goede overlegstructuur en betrekken studenten, maar ook psychologen, de wijkagent en ouders bij de problematiek.” Verder vindt Geling dat we in Nederland een goed evenwicht weten te houden tussen debat in academische vrijheid en het feit dat een debat ook bij kan dragen aan radicalisering en polarisatie. “Dat is een balanceeract die wij in Nederland vrij goed uitvoeren.”

Ventielfunctie

Geling is geen voorstander van de overgevoelige Britse benadering, waardoor bepaalde vraagstukken onbespreekbaar worden. “Je ziet ook dat universiteiten in Groot-Brittanië bang zijn voor hun reputatie en daarom bijeenkomsten afblazen. Ik vind het belangrijker dat er ruimte wordt geboden aan verschillende geluiden. Niet alleen vanwege de vrijheid van meningsuiting maar ook vanwege de ventielfunctie: dat mensen zich kunnen uiten, zich boos kunnen maken. Je kunt in het hoger onderwijs wel een 'veilige' ruimte creëren waarin radicale meningen niet aan bod komen, maar dan bereid je onze studenten niet goed voor op wat ze in de maatschappij gaan tegenkomen.”

Leerzaam

Al met al is Geling blij met de samenwerking die instellingen voor hoger onderwijs in Europa zoeken rond radicalisering. “We hebben onze culturele verschillen, en er is niet één aanpak voor alles, maar je kunt wel enorm veel van elkaar leren. Wat ik Noorwegen mooi vond, was die cultuur van vertrouwen. Niet alles overreguleren. Wat je geeft krijg je terug. Zelfs door zo'n Breivik is die Noorse vertrouwenscultuur niet omgeslagen.”