Urbi et provincia

Commissaris van de Koning Jaap Smit gaf op 5 april een gastcollege. Ontspannen, maar daarom niet minder overtuigend, vertelde de voormalig predikant over zijn werk en over de rol van de provincie.

Jaap Smit

Ooit wilde hij geneeskunde studeren, maar zijn eerste echte baan was die van predikant en nu is Jaap Smit Commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden, wil hij maar zeggen. Letterlijk, want in het paasweekeind was hij te gast bij de paus en stond hij op luttele meters afstand van de kerkvorst “achter dat grote gordijn” te luisteren naar het urbi et orbi. En vandaag, 5 april, geeft hij een gastcollege voor studenten Bestuurskunde. Het is juist die afwisseling die zijn werk zo leuk maakt.

Middelste broer

Dat Jaap Smit als voormalig predikant gewend is te spreken voor een groter publiek, blijkt gedurende het gastcollege. Ontspannen vertelt hij over zijn carrière en over de rol van een Commissaris van de Koning, tussendoor vragen beantwoordend van de studenten. Hij trekt de vergelijking met de middelste broer in een gezin, die vaak bemiddelt tussen oudste en jongste kind. Zo staat de commissaris in tussen de gemeentelijke overheden en het Rijk. Waarbij Smit vooral verbinder wil en soms scheidsrechter moet zijn.

Gekozen

Hij benadrukt dat een commissaris ook een protocollaire functie heeft, dat je in die rol een arm om iemand heen moet kunnen slaan in tijden van verdriet. Hij gaat in op het pleidooi voor een gekozen burgemeester en commissaris. Is daar geen voorstander van omdat het de functie politieker maakt, wat de rol van iemand die boven de partijen staat, van iemand die kan bemiddelen, bemoeilijkt. Bovendien is de tijd dat een commissaris in een achterkamertje werd benoemd verleden tijd. Hij heeft gewoon gesolliciteerd en is gekozen door de Provinciale Staten.

Hogepriester

En dan is het gastcollege alweer voorbij. Ruim een uur heeft hij de studenten onderhouden, de tijd vloog. Wie twijfelt aan het nut van een provincie, aan het nut van een Commissaris van de Koning, zal zich nog eens moeten beraden. Deze voormalig predikant, gepresenteerd als man in the middle, toont zich een hogepriester van de provincie die in een urbi et provincia, op charmante wijze, nut en noodzaak van zijn werk duidelijk maakt.