Werken in de thuiszorg: achter iedere voordeur een ander verhaal

De zorg komt handen tekort. In de komende vier jaar dreigt een tekort van 100.000 medewerkers, vooral van verzorgenden en verpleegkundigen op hbo-niveau, blijkt uit een onderzoek van het UWV. Nicky Zuurmond kan er over meepraten. Sinds zijn afstuderen aan De Haagse Hogeschool werkt hij als wijkverpleegkundige bij Florence Gezondheid en Zorg in Rijswijk. De werkdruk is hoog, maar geen dag is hetzelfde. Werken in de zorg geeft daarnaast veel voldoening en er is veel werk in te vinden. “Achter elke voordeur schuilt een ander verhaal. In de thuiszorg sta je dichtbij de mensen, kun je zelf keuzes maken en met een kleine stap veel bereiken.”

thuiszorg

Toen hij februari 2017 afstudeerde, ging Nicky meteen aan de slag in de wijkverpleging. Hij voelt zich er als een vis in het water. “Het werk van een wijkverpleegkundige is ontzettend divers. De zorgverlening is erg divers loopt uiteen van een steunkous aantrekken tot volledige verpleging in bed. Elke week is anders en het is altijd weer een verassing wat zich achter de volgende voordeur afspeelt”, zegt Nicky. De rol van de verpleegkundige in de zorg verandert, vertelt hij. Ouderen willen langer thuis blijven wonen en de verpleegkundige speelt een steeds grotere rol spelen in de coördinatie van de zorg bij patiënten thuis. “Mijn opleiding is hiervoor een goede basis geweest. Je maakt kennis met protocollen en richtlijnen, waarbij je leert hoe je naar complexe situaties moet kijken. Zo bereid je je voor op het verlenen van zorg. Dit helpt je niet alleen om allerlei moeilijke handelingen goed te verrichten, maar ook om hierbij je grenzen aan te geven”, zegt hij. “Vanaf het eerste jaar van de opleiding maak je verbinding tussen theorie en praktijk, bijvoorbeeld door ouderen thuis te bezoeken. Deze ervaringen neem je mee als je later zelf in de praktijk aan de slag gaat.” 

De mens achter het protocol

Dat kwam goed van pas toen Nicky voor het eerst een stoma van een patiënt moest vervangen. “Ik moest een handeling verrichten bij een patiënt die erg onzeker en kwetsbaar was. Dan zijn richtlijnen en protocollen niet voldoende. Ik heb een beroep gedaan op mijn collega-verpleegkundigen. Zij gingen met me mee en gaven me goede adviezen”, vertelt hij. “Je hebt in dit werk met mensen te maken. Zij kunnen echt in paniek raken als ze horen dat een leerling-verpleegkundige voor hen staat. Dat betekent niet alleen dat je het protocol volgt, maar ervoor zorgt dat je weet wie de cliënt is die voor je zit. Dat je laat zien dat je hem of haar echt wil leren kennen en niet alleen een handeling komt verrichten.”

Zijn voorliefde voor zorg heeft dan ook vooral te maken met het contact met mensen. Nicky: “Elke persoon is anders en heeft een andere benadering nodig. Mijn hart ligt vooral bij de palliatieve en terminale zorg. Deze zorg is erop gericht de kwaliteit van leven te verbeteren van patiënten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening. Je kunt nog zo ontzettend veel voor mensen betekenen in de tijd die ze nog hebben. Zo leerde ik als leerling-verpleegkundige een man met longkanker kennen. Bij deze man leerde ik veel meer dan alleen zorg verlenen. Door met hem te praten en te vragen of er iets was wat ik voor hem kon betekenen. Hij had altijd ‘in de bloemen’ gewerkt en wilde graag naar een kerstmarkt in een tuincentrum, maar zijn longcapaciteit liet dat niet toe. Met hulp van de Stichting Ambulancewensen is het gelukt hem op zijn brancard een rondleiding te geven. Zijn vrouw en familie zijn daar nog steeds dankbaar voor.“

Leren en werken tegelijk

Waar Nicky zijn loopbaan begon met het lopen van routes en het leren kennen van zorgvragers, is hij nu verantwoordelijk voor de coördinatie van zorg in een team van 95 cliënten en 16 collega’s. “Net als overal in de zorg hebben ook wij last van een tekort aan personeel. Dat betekent dat ik verantwoordelijkheden moet delen, anders kom ik niet aan andere zorgtaken en het maken van zorgplannen toe. In de thuiszorg zoeken we voortdurend naar goede oplossingen. Zo begeleid ik een leerwerkplaats met acht stagiaires van De Haagse Hogeschool. Hier leren zij onze organisatie kennen en maken zij kennis met de uitdagingen in de thuiszorg. We geven de studenten veel eigen verantwoordelijkheden. Ik vraag hen bijvoorbeeld om kwetsbare ouderen op te zoeken. Vaak ontstaan dan mooie dingen, zoals stagiaires die wekelijks een kopje thee drinken bij een oudere mevrouw of spelletjes doen met een demente oudere. Door hen vrijheid te geven, nemen zij ook zelf het initiatief om met ouderen iets leuks te doen”, zegt Nicky. “We proberen studenten zo vroeg mogelijk aan ons te binden. Zo kunnen tweede- en derdejaars studenten tijdens vakanties op basis van een nul-urencontract bij ons aan de slag. Dan worden zij als verzorgenden ingezet om ons vaste personeel te ontlasten. Op deze manier verdienen ze iets bij en doen ze tegelijkertijd ervaring op. En als ze na hun afstuderen in de thuiszorg willen werken, spelen we hier natuurlijk meteen op in.”

Met een kleine stap veel bereiken

Volgens Nicky is het belangrijk dat studenten al tijdens hun studie worden warm gemaakt voor een loopbaan in de zorg. Zo moeten in de komende vier jaar 40.000 nieuwe zorgmedewerkers op hbo-niveau instromen om de behoefte aan professionals in te vullen. “Tijdens mijn studie heb ik in een ziekenhuis, verpleeghuis, hospice en de thuiszorg gewerkt. Ik ontdekte dat de echte uitdagingen zich in de ouderen- en thuiszorg voordoen. Steeds meer mensen wonen langer thuis, de zorg wordt complexer, mensen vereenzamen en de verpleeghuizen zitten vol. Deze vraagstukken moeten we samen oplossen. Werken in de thuiszorg biedt zoveel leuke mogelijkheden: om door te groeien en zelfstandig te werken. Je staat dichtbij de mensen, kunt je eigen keuzes maken en met een kleine stap erg veel bereiken. Ik nodig studenten dan ook graag uit om bij ons te komen kijken en te ervaren hoe werken in de thuiszorg is.”