‘Ik wil graag 80-plussers als coach van studenten’

In het nieuwe lectoraat Urban Ageing komen twee belangrijke ontwikkelingen samen: vergrijzing en verstedelijking. Tegenwoordig woont zowat de helft van de wereldbevolking in steden en dat zal alleen maar toenemen. Aan relevantie dus geen gebrek. Lector Joost van Hoof vertelt welk kant hij met het lectoraat uit wil.

Joost van Hoof

“Komt er weer zo’n fysiotherapeut die vindt dat je vitaal moet blijven, krijg je weer zo’n bal in je hand gedrukt; maar misschien gaat het om een oudere die nooit heeft gesport in zijn leven, dus waarom in het verpleeghuis wel? Wat maakt mij het uit dat je 85 bent en nog elke dag veel bier drinkt; het gaat erom dat jij je prettig voelt, prettig leeft. Zonder betutteling.” Van Hoof is duidelijk: de nadruk in ouderenzorg op fysieke vitaliteit vindt hij getuigen van een beperkte blik. Hij neemt ook het geestelijk welzijn van ouderen mee.

Contact

Het lectoraat legt nadruk op participatie van ouderen. Of ouderen zich thuis voelen in hun huis of hun stad heeft alles te maken met contact. Contact met familie, buren en zorgverleners. “Interessant vind ik de sociale interactie op straat. Ga je naar Griekenland dan zie je allemaal oude mannen gezellig onder een palmboom keuvelen. Hier in Nederland zitten we allemaal binnen. Hoe krijgen we onze ouderen op een warme dag toch op een bankje om met elkaar te kletsen?”

Verhoogde toiletten

Dan praat je over het inrichten van wijken en woningen. Van Hoof: “De nadruk lag altijd op verlaagde drempels en verhoogde toiletten. Dat wordt gelukkig naar een tweede plan verdrongen. Kijk je naar de ontwikkelingen in vastgoedland, bij woningcorporaties, dan gaat het over vorming van gemeenschappen. Hoe brengen we mensen met elkaar in contact? Hoe kun je verschillende woonvormen hebben waar mensen uit verschillende generaties elkaar treffen, met elkaar banden vormen en samen wonen? Dat kun je met stenen en straatmeubilair faciliteren.”

Minoren

Wat gaat het nieuwe lectoraat de studenten bieden? “Ik ben bezig met een aantal minoren. De minor Omgaan met Dementie krijgt een make-over; meer toegespitst op de doelstellingen van het lectoraat. Dus geen medische invalshoek, maar kijken naar participatie zonder taboes; en hoe ga je met deze mensen een fijne oude dag beleven? Verder ga ik een minor bouwen en wonen mee ontwikkelen over nieuwe woon-zorgconcepten. Dat wordt een multidiscliplinaire minor in samenwerking met Gezondheid, Voeding & Sport en Bouwkunde. En ik wil graag een afstudeerklas in de wijk ontwikkelen.”

De wijk in

Want Van Hoof vindt dat studenten de wijk in moeten. “Ik wil zo min mogelijk onderwijs in dit gebouw. De studenten moeten achter de voordeur komen en verhalen van ouderen ophalen bij hen thuis. Hoe zij de stad beleven, wat zij als kwaliteit van leven zien en hoe dat volgens hen beter of anders kan. In Eindhoven had ik een lesprogramma met senioren in de klas. Daar hadden we 80-plussers die in de les als coach optraden, studenten hielpen met allerlei vraagstukken en vanuit hun eigen ervaring verhalen konden delen. Dat wil ik hier ook.”

Relevant onderzoek

Kan dat onderzoek niet aan een universiteit? “Dit is praktisch, maatschappelijk relevant onderzoek en dat is typisch voor een hogeschool,” zegt Van Hoof. “Voordeel van een hogeschool boven een universiteit is daarnaast dat wij een meer diverse studentenpopulatie hebben die goed aansluit bij de diversiteit in een stad als Den Haag. Bovendien hebben we allerlei disciplines onder één dak: social work, verpleegkunde, bouwkunde, ict etc. We kunnen hier makkelijker verbindingen leggen tussen die disciplines dan bij universiteiten, waar technologie een eigen, afgezonderde plek heeft.”

Lef

Van Hoof is net aangesteld bij De Haagse Hogeschool en het lectoraat is nog in opbouw, maar zijn enthousiasme is er niet minder om. ‘Bij mijn weten zijn wij de eerste wereldwijd die zo’n lectoraat hebben. Dat vind ik getuigen van lef. En ik denk dat Den Haag er de beste plek voor is. Wil je ouderen een goede plek in de stad geven dan geeft dat bestuurlijke uitdagingen. Den Haag is dé bestuursstad van Nederland: alle lobbygroepen en koepelorganisaties zitten hier. Wil je iets met je kennis dan zal je aansluiting moeten zoeken bij de agenda’s van deze organisaties. Hier zit je dichtbij het vuur.”

Age Friendly Cities

Ten grondslag aan het lectoraat ligt het model van de WHO (de Wereldgezondheidsorganisatie) voor Age Friendly Cities. Den Haag is eerste stad in Nederland die is toegetreden tot het netwerk van Age Friendly Cities. Age Friendly Cities kijken waar in acht domeinen verbeteringen voor ouderen mogelijk zijn. Het gaat om: de gebouwde omgeving, transport, huisvesting, participatie, respect en inclusie, werkgelegenheid, communicatie, openbaar vervoer en gezondheidszorg.