‘Dapper zijn komt altijd met een risico’

Eigenaardig: een kring van zo’n twintig mensen, ieder van hen probeert oogcontact te maken met een ander en als dat lukt, lopen ze naar elkaar toe, draaien in het midden gracieus om elkaar heen om vervolgens – zonder het oogcontact te verbreken – achterwaarts weer naar de plek van de kringgenoot te lopen.

dapper zijn

Het tafereel vormt de kick-off van de serie ‘D is voor Doen’ georganiseerd door lector Aminata Cairo en junior-onderzoeker Winnie Roseval van het lectoraat Inclusive Education. Het lectoraat wil vooral met actiegericht onderzoek een sfeer binnen De Haagse creëren waarbij studenten en medewerkers zich welkom en opgenomen voelen. En in het licht van actiegericht onderzoek riep Cairo de ‘D is voor Doen’-sessies in het leven.

Bijeenkomst

“We kunnen natuurlijk blijven praten over diversiteit en inclusiviteit, maar uiteindelijk moeten we het ook gewoon gaan doen,” aldus Cairo. “We gaan één keer per maand een bijeenkomst organiseren om te ontdekken waar we tegen aanlopen en wat er nodig is om een inclusieve omgeving te creëren. Geen lezingen, geen toespraken, gewoon doen.” Dus treffen zo’n twintig individuen elkaar op woensdagmiddag 30 mei rond lunchtijd – met pizza – in de Mandela-ruimte op De Haagse Hogeschool. Het thema van de bijeenkomst is ‘Dapper zijn’ en met de eerste oogcontactoefening wordt iedereen direct uit z’n comfortzone gehaald.

Mooie mensen

‘Grappig’, ‘Vreemd’, ‘Lastig’, ‘Intiem’ zijn de sleutelwoorden die na de oefening uitgewisseld worden. “Wat heeft deze oefening met inclusive education te maken?” vraagt Cairo. “Iemand werkelijk aandacht geven,” zegt een medewerker. “In het dagelijkse leven, in alle vluchtigheid, neem je niet de tijd voor elkaar en ik denk dat daardoor vaak ook onbegrip ontstaat. We zijn te snel met oordelen.” Een andere deelnemer vult aan: “Discriminatie is nauw verwant aan angst. Angst voor het onbekende. Maar het tegenovergestelde van angst is liefde en dat ervaarde ik vooral tijdens de oefening: ik zag vooral mooie mensen.”

Toneelstukje

Met verschillende kleine oefeningen wordt de ‘moedigheidsgraad’ langzaam opgebouwd. Er worden diverse rollenspellen gedaan (begroet iemand alsof je ‘m al vijftien jaar niet meer hebt gezien, alsof ‘ie achter je rug om heeft zitten roddelen, alsof je ‘m kent, maar niet meer precies waarvan) en terug in de cirkel moet iedereen naar het midden lopen en met twee bewegingen uitbeelden wat ’m kenmerkt. Ten slotte moet iedereen in duo’s nog een heus mini-toneelstukje doen aan de hand van het script:

A: Zijn we er?
B: Ik weet het niet, misschien
A: Wat is dat?
B: Weet je dat niet?
A: Waarom kan je het me niet gewoon zeggen?
B: Dat weet je wel
A: Wil je dat ik het pak?
B: Ja
A: Zo dan, wat denk je ervan?
B: Super
A: Weet je, soms weet ik het niet met je hoor
B: Dat heb ik nooit met jou. Hier, neem dit
A: Wat wil je dat ik hiermee doe?
B: Dat is jouw probleem

Wat zich vervolgens ontvouwt zijn tien, creatieve voorstellinkjes die compleet van elkaar verschillen; sommigen spelen een kapotte relatie, een ander speelt de dochter die met haar vader onderweg is, niet wetend dat ze een huis cadeau krijgt, bij een ander duo speelt de setting zich op een roeiboot af waarbij een deelnemer na afloop grappend opmerkt: ‘Het was duidelijk dat jullie niet samen op die boot hadden moeten zitten’. En weer een ander koppel speelt letterlijk de rollen A van assertief en de B van bedeesd. Eén tekst en zoveel verschillende interpretaties… “Het geeft aan op hoeveel verschillende manieren je naar de wereld kan kijken,” legt Cairo uit.

Vertrouwen

Als afsluiter vraagt Cairo de deelnemers om hun ogen te sluiten en te denken aan een situatie die om dapperheid vraagt, maar waar tegelijkertijd ook een risico in schuilt. Cairo: “Durven en moed brengen altijd een risico met zich mee. Daarom heeft durven voor mij ook te maken met vertrouwen. Je moet vertrouwen hebben in de ander, in de situatie, in elkaar. Zelfs als je niet weet wat je moet doen of wat de uitkomst zal zijn; wees dapper en doe het toch.’

Wijs zijn

Betekent dat je dan altijd maar je hart moet volgen? “Nee,” stelt Cairo. “Stoppen met nadenken over de risico’s of consequenties kan leiden tot een onhoudbare of zelfs gevaarlijke situatie.” De lector geeft het schrijnende voorbeeld van een kind dat tegen haar moeder had gezegd dat ze lesbisch was. Vervolgens werd ze door haar moeder weken lang opgesloten, tot het moment dat ze vertelde dat ze ‘genezen’ was. “Er zit dus een nuance aan dat verhaal. Het is belangrijk om na dat buik- en hartgevoel realistisch naar een situatie te kijken, zodat moed niet overgaat in roekeloosheid. Dapper zijn betekent daarom vooral ook wijs, realistisch en strategisch zijn.”

De tweede bijeenkomst ‘D is voor Doen’ is op 20 juni met het thema ‘Luisteren’. Meedoen is kosteloos, maar meld je wel even aan.