Verdienen aan een zandbak

Sinds 1 augustus vorig jaar is het lectoraat Energy in Transition op De Haagse Hogeschool gestart. Lector Sander Mertens gaf afgelopen maandag 28 januari een lunchlezing in The Lighthouse. “De toekomst is al behoorlijk aan de gang.”

solar power station

Sander valt meteen met de deur in huis. “Momenteel zijn er redelijk chaotische taferelen in Nederland. De energietransitie zie je steeds meer in het straatbeeld. Maar we zijn met z’n allen nog zoekende.” In het verleden was alles, volgens de lector die een langdurige loopbaan in duurzaamheid heeft, duidelijk. “We hadden fossiele energie en die energie was betrouwbaar. Nu staan we op het punt dat onze leefstijl met een enorm snelle bevolkingsgroei niet meer houdbaar is.”

Reisje naar de toekomst

In de zoektocht naar nieuwe energie is het volgens Sander lastig richting te bepalen. “Om daar inzicht in te krijgen, maken we eerst een reisje naar de toekomst en weer terug. En die toekomst is al behoorlijk aan de gang. In woestijnlanden nemen zonneparken enorm in grootte toe. In Nederland denken we vaak dat het niet zo hard gaat. Maar goedkope stukken woestijn en heel veel zon maken samen een sterk businessmodel. Je ziet het aan de prijs van zonne-energie, die daalt heel erg snel. Al die energie kunnen deze landen niet allemaal zelf gebruiken en daarmee wordt het een exportenergie. Flink verdienen aan een zandbak, dus.”

Zonnestaten en windstaten

Sander schetst een beeld van nieuwe grote energiespelers in de wereld. “Er ontstaan zonnestaten en windstaten. Die gigantische, duurzame energie-exporteurs staan binnenkort bij ons aan de achterdeur.” En er is energie genoeg. “Leg het oppervlakte van Spanje vol met zonnepanelen en er is wereldwijd genoeg energie. Of je zet 6 tot 7 procent van de zee vol met windmolens. Ook dan is er genoeg energie voor iedereen.”

Mismatch

Een positief toekomstbeeld dus. “Niet helemaal”, vervolgt Sander. “Het probleem is de mismatch. Duurzaam opgewekte energie is niet altijd beschikbaar op de gewenste tijd en plaats. Overdag schijnt de zon en ’s avonds hebben we energie nodig.” Daarbij komt dat volgens de lector de goedkoopste duurzame energie uit de meest afgelegen gebieden komt. “Denk aan woestijnen, maar ook aan oceanen. Daar is de zeespiegel het gladst en daarmee is de opbrengst het hoogst. Die energie moet wel allemaal getransporteerd worden.”

Alle zeilen bijzetten

Oplossingen voor deze uitdagingen zijn het onderzoeksveld van het lectoraat Energy in Transition. “De toekomst ligt in een Multi Commodity Grid. We moeten niet alles elektrificeren. Waterstof bijvoorbeeld heeft een geweldige potentie als energieopslag.” Ook moeten we volgens de lector het elektriciteitsnet slimmer gebruiken. Met een Smart Grid wordt energie slimmer in tijd ingezet. Denk aan een wasmachine die automatisch aangaat wanneer de zon schijnt.  Los van de technische mogelijkheden onderzoekt het lectoraat ook de economische waardes, de sociale aspecten en de regelgeving. “We bekijken de hele keten. Energietransitie gaat ook over het verminderen van geluidsoverlast van een warmtepomp of het opheffen van het verbod op de handel in energie. We moeten alle zeilen bijzetten.”