Een betere jeugdhulp vergt dialoog over andere werkwijze

De jeugdzorg in Nederland moet doeltreffender worden. Maar dat proces verloopt nog niet zo soepel. Het lectoraat Jeugdzorg in Transformatie wil daar met praktijkgericht onderzoek verbetering in brengen. Op woensdag 15 mei houdt lector Rob Gilsing zijn intreerede. Dan vindt ook de presentatie plaats van het Kennisnetwerk Jeugd Haaglanden, waarin zijn lectoraat is ingebed.

Rob Gilsing

“Om de jeugdzorg doeltreffender te maken, moet de werkwijze echt radicaal anders,” zo verwoordt Rob Gilsing het besef dat alle betrokkenen bij de jeugdzorg sinds 2015 hebben. “In dat jaar werd deze zorg belegd bij de gemeenten. Want zij zitten dichter op de cliënt dan landelijk opererende instanties. Zij kunnen dus zorgen voor een betere afstemming tussen de diverse partijen, zo is het idee.”

“De werkelijkheid blijkt evenwel weerbarstig. Er is de afgelopen jaren veel energie gestoken in de transitie. Maar om een doeltreffende jeugdzorg te krijgen, is een heel andere werkwijze nodig. En in die transformatie, zoals deze wordt aangeduid, zijn nog weinig vorderingen gemaakt.”

Meer synergie

In zijn intreerede onderstreept Rob Gilsing het belang van de interprofessionele dialoog. “Als we het hebben over die transformatie gebruiken we grote woorden als meer preventie, inzetten op eigen kracht, eigen verantwoordelijkheid. Dat zijn de doelen van het transformatieproces. Maar de diverse betrokken partijen verstaan daar steeds weer iets anders onder. Daardoor loopt die transformatie spaak en blijven professionals en organisaties werken vanuit hun eigen koker. Als we met alle betrokkenen in de verschillende domeinen niet het gesprek gaan voeren over bijvoorbeeld het omgaan met de eigen kracht van de cliënt, blijven we langs elkaar heen werken.”

“Al vanaf het begin van deze eeuw spreken we in de jeugdzorg over ‘één gezin, één plan, één regisseur’. Maar in de praktijk krijgt deze samenwerking onvoldoende gestalte. Iedere professional zal zeggen dat de realisering van dit ene plan met die ene regisseur urgent is. Maar iedereen is er op zijn eigen manier mee bezig.”

“Neem de zelfregie van cliënten. Iedereen vindt die belangrijk. Maar een huisarts kijkt er anders naar dan een school, en een school weer anders dan een wijkteam. We willen in concrete cases actiegericht onderzoeken hoe je daar kunt komen tot meer synergie.”

Relevant voor onderwijs

Rob Gilsing vertelt hoe hij de WIN-thema’s van De Haagse Hogeschool – wereldburgerschap, internationalisering en netwerkhogeschool - gestalte wil geven in zijn lectoraat. “Het onderzoek van het lectoraat is ingebed in het Kennisnetwerk Jeugd Haaglanden, waarin naast de hogeschool drie gemeenten en twee jeugdhulporganisaties deelnemen. Daarmee laten we ons zien als een netwerkhogeschool.”

“Ook diversiteit en inclusie zijn belangrijke thema’s in ons onderzoek. We ontwikkelen een onderzoek naar cultuursensitieve jeugdhulp. Daarmee krijgt het thema wereldburgerschap in het lectoraat alle aandacht. En op het gebied van internationalisering hebben we ambities op de langere termijn.”

Het lectoraat is ook van betekenis voor het onderwijs aan De Haagse Hogeschool. “We betrekken nu al tweedejaarsstudenten Social Work en Pedagogie bij een onderzoek onder jeugdhulpcliënten. Zij komen zo in aanraking met de echte jeugdhulppraktijk en leren een onderzoekende houding aan te nemen. We zoeken verder nog naar manieren hoe we onze onderzoeksresultaten kunnen invoegen in het onderwijsaanbod. Bijvoorbeeld door een minor te ontwikkelen over omgaan met complexe casuïstiek in de jeugdhulp.”

Enthousiasmerend

De netwerkpartners hebben zin om aan de slag te gaan. Rob Gilsing: “Zij hebben nu vaak te maken met negatieve berichtgeving, waarin de waan van de dag centraal staat. De discussie gaat vaak over kostenbeheersing. Alleen al het gesprek over onze onderzoeksagenda enthousiasmeert de partners. Het gesprek gaat nu écht over inhoud en kwaliteit.”

Zijn intreerede is voor Rob Gilsing niet zozeer een startpunt, wél de presentatie van het Kennisnetwerk Jeugd Haaglanden. "We zijn al ruim een jaar bezig met het opbouwen van een kenniskring, een netwerk en een onderzoeksagenda. Dus geen start van het lectoraat. Door het Kennisnetwerk Jeugd Haaglanden tijdens het symposium te presenteren, krijgt dat voor het eerst echt smoel en daarmee hopelijk ook betekenis voor de buitenwereld."