Smart society: leren by doing

De grote stedelijke uitdagingen van deze tijd vragen om intensieve samenwerking tussen kennisinstellingen en overheden. Binnen het landelijke programma City Deal Kennis Maken werkt De Haagse Hogeschool met de TU Delft en Hogeschool Inholland samen met de gemeente Delft. Derdejaarsstudenten UXD bewezen hun diensten met het project Smart Society 2019.

Tafel met laptops, stiften en andere spullen erop

Een van de projecten die de derdejaarsstudenten User eXperience Design van De Haagse op maandag 16 december presenteerden was de ontwikkeling van een zogeheten place making tool voor tieners.

Verbinding leggen

“Er gebeurt ontzettend veel op gemeentelijk niveau. Neem de energietransitie, de woningbouw of de almaar ouder wordende bevolking”, vertelt Ant van Koolwijk, medewerker Agenda Delft 2040 bij de gemeente Delft. Om te analyseren welke opgaven er allemaal zijn en hoe de gemeente daar het best op kan anticiperen, wil Delft de verbinding leggen tussen de stad en haar inwoners. “We willen mensen bewust maken van de komende ontwikkelingen in en opgaven voor de stad. Wat betekent dat voor mij als inwoner en wat kan ik doen?”

Place making

Place making is daar een mooi gereedschap voor. Het kan gebruikt worden om een tijdelijke invulling te geven aan een ontwikkelingsgebied of om te peilen hoe bewoners en gebruikers een toekomstig gebied ingevuld willen zien. Daarvoor gebruikt Delft een “vrij uniform open source formulier”, aldus Van Koolwijk. “Dat werkt niet goed bij kinderen, terwijl we juist bij gebiedsontwikkeling waar mensen samenkomen, input willen krijgen van nieuwe generaties. Zij zijn tenslotte de toekomst.” 

Ontzettend veel deskresearch

Gelukkig kwamen daar de HHs-studenten UXD in het kader van de City Deal. Hun opdracht: maak een place making tool voor tieners van 12 tot 13 jaar. Samen met vijf medestudenten werkte Lisa Berkouwer drie maanden aan het project. “We hebben eerst ontzettend veel deskresearch gedaan en hebben meerdere sessies georganiseerd met leerlingen van het Christelijk Lyceum Delft.   

Papieren stad

“Je kijkt naar de leefwereld van kinderen”, vervolgt Lisa. We vroegen hen een eigen stad te maken. Heel fysiek op een tafel. De stad die ze maakten met papieren figuren en foto’s van bruggen, speeltoestellen en zebrapaden wordt natuurlijk niet gebouwd. “Het was een middel om te onderzoeken hoe we het best deze doelgroep kunnen aanspreken.”

Monstertjes

Het uiteindelijke prototype is de zelfontworpen app Home for gnome geworden. Op een overzichtskaart kan de gebruiker inzoomen op een plek voor place making, bijvoorbeeld het eigen schoolplein. Met een setje kaarten met verschillende items (bijvoorbeeld een plek voor dieren, een hotdogtent of een boom) begeeft de gebruiker zich naar de locatie. Daar maakt hij een foto waar het item in de ruimte volgens hem geplaatst zou moeten worden. Andere kinderen kunnen de plek op de app bekijken en monstertjes plaatsen als het niet naar hun wens is. 

Kaartjes met QR-code

Door er een spelelement aan toe te voegen, wordt het volgens de makers aantrekkelijk voor de doelgroep om ermee te spelen. Om deze monstertjes uit jouw locatie in de app te verwijderen, moeten de tieners terug naar de fysieke plek. Daar liggen her en der verstopt kaartjes met een QR-code. Door deze te scannen, verdwijnen de monstertjes weer. 

Heel normaal

Ondertussen krijgt de gemeente Delft alle data. Zij kunnen de deelnemers direct berichten sturen om mee te doen aan een place making sessie. Wilbert Hoondert, strategisch adviseur gemeente Delft:

“Als gemeente hebben we een doorkijkje gekregen naar dingen die in de toekomst heel normaal zijn, zoals digitaliseringsprojecten, het beheer van erfgoed en gerichte gebiedsinrichting. Dat is heel waardevol.”

Konijn uit de goochelhoed

Bij gangbare innovatietrajecten”, vertelt Tim van den Bosch, hogeschooldocent bij de opleiding CMD, “komt er na maanden achter de schermen te hebben gewerkt, een konijn uit de goochelhoed. De klant wordt verrast met het eindresultaat. Vaak ligt er dan een systeem waar niemand op zit te wachten. Onze studenten zijn agile, wendbaar. Dat is een soort heilige graal bij overheden en organisaties.”

By doing

En ook voor De Haagse is participatie aan de City Deal Kennis Maken waardevol. Van den Bosch: “Dit is het laatste groepsproject voor het afstuderen. Een test waarin ze als klein ontwerpbureautje voor een echte klant hebben moeten werken. Daarvan leren de studenten, de gemeente leert en ik als docent ook. De beste leerschool is uiteindelijk by doing.