Corona: superversneller van digitalisering

Sinds de lockdown dit voorjaar moet een groot deel van Nederland ineens vanuit huis werken. Deze snelle digitaliseringsslag zorgt voor risico’s. “Het massale thuiswerken werkt als een superversneller van digitalisering. En de cybercrimineel speelt daarop in.”

een vrouw beschermd zich met een mondmasker tijdens haar werk

“Het eigen aan criminelen”, vertelt leading lector Rutger Leukfeldt van kenniscentrum Cybersecurity, “is dat zij misbruik maken van iedere mogelijkheid die opkomt. Door het sterk gestegen online thuiswerken, neemt cybercrime daarom zienderogen toe.”

Heel snel

Niet dat thuiswerken een nieuw fenomeen is. Op afstand werken, online met elkaar meeten en vergaderen; de tools hiervoor zijn niet nieuw. “Maar”, vervolgt Leukfeldt, “door de plotselinge omslag naar thuiswerken moest het ineens heel snel heel breed toegepast worden. Sommige bedrijven waren al verder gedigitaliseerd met bijvoorbeeld beveiligde verbindingen en goede manieren om op afstand met data te werken. Maar andere bedrijven waren er voor corona niet mee bezig.”

Houtje-touwtje

Het is daarom volgens Leukfeldt te verwachten dat veel bedrijven op stel en sprong “houtje-touwtje-oplossingen” hebben moeten doorvoeren, zonder zorgvuldig proces. Een bijkomend probleem is dat veel mensen voor de eerste keer de techniek voor thuiswerken gingen gebruiken. Leukfeldt: “Neem personeelsleden hier op De Haagse. Microsoft Teams is breed ingezet als vergadertool en veel mensen hadden dit programma niet eerder gebruikt. Als nieuwe gebruiker van een toepassing herken je niet alle signalen wanneer er iets niet in de haak is.”

Een blijvertje

De verwachting is dat thuiswerken een blijvertje is. We gaan met z’n allen de kant op van flexibel werken op kantoor en dan weer vanuit huis. Dat heeft niet alleen met de coronacrisis te maken, maar ook met het feit dat veel werkgevers de voordelen van thuiswerken zien. Denk aan besparing op reiskosten en reistijd, een hogere productiviteit en een lager ziekteverzuim.

Makkelijk geld verdienen

Maar niet alleen thuiswerken zal een blijvertje zijn, ook het groeiende aantal cyberaanvallen zal organisaties in toenemende mate blijven teisteren. Statistieken van de politie laten nu al een stijging zien van aangiftes van cybercrime. Leukfeldt: “Criminelen willen nu eenmaal makkelijk geld verdienen. Als iedereen thuis achter de computer zit, wordt een inbraak in huis lastig en een online inbraak aantrekkelijker. We zien dan ook een grote verschuiving van traditionele vormen van criminaliteit naar cybercrime.”

Veel te langzaam

De groep cybercriminelen groeit en wordt diverser. Leukfeldt: “Een groot deel van deze criminelen zijn geen grote jongens, maar kiezen voor de makkelijke vormen van cybercrime als phishing en whatsappfraude.” En de politie is nog niet goed uitgerust voor deze ontwikkeling. “Er is te weinig personeel, de cyberteams zijn te klein. Er moet een omslag komen in de aanpak van cybercrime. Dat gaat nu nog veel te langzaam.”

Huishoudboekje

Het is dan ook de vraag, volgens Leukfeldt, of de overheid en het bedrijfsleven wel goed beseffen wat de impact van het massale thuiswerken heeft op cybercrime. “Veel organisaties zitten na de lockdown nog in een crisismode om hun hoofd boven water te houden. Het blijft een spanningsveld om je huishoudboekje en de online beveiliging op orde te brengen.”

Tweede lockdown

Het kenniscentrum Cybersecurity blijft dan ook naar buiten treden om de noodzaak van cybersecurity te onderbouwen en onder de aandacht van de politiek en het bedrijfsleven te brengen. “We zetten volop in op het opzetten en uitvoeren van onderzoeken naar cyberweerbaarheid, onder meer met diverse gemeentes en MKB Nederland. Per organisatie bekijken we welke interventie, bijvoorbeeld kennisvergroting of een betere detectie, het meest effectief is. We moeten met z’n allen echt scherp kijken wat er precies gebeurd is binnen een bedrijf en hoe ervoor gezorgd kan worden dat alles op orde is. Al was het maar voor een eventuele tweede lockdown.”