Waarom spaar je makkelijker in een spaargroep dan alleen?

Op 10 februari promoveert onze docent-onderzoeker Julie Lehmann aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op het onderwerp informele spaargroepen. Binnen het lectoraat New Finance legt zij zich toe op microsavings, community economics and financial literacy. De titel van haar proefschrift luidt: Balancing the social and financial sides of the coin. An action research on setting up financial self-help groups in the Netherlands. Zij toont daarin aan, dat informele spaargroepen de leden weerbaarder maken in de huidige participatiesamenleving en meer diversiteit toevoegen aan het huidige, eenzijdige financiële landschap.

spaargroepen

Spaargroepen bestaan onder andere in Afrika al langere tijd. Los van een financiële instelling legt ieder lid per maand een bedrag aan spaargeld in. Een ander kan – als dat nodig is – een lening nemen bij de groep. De groep keert elk lid één keer per jaar het spaargeld uit. Gebruikmakend van de capability approach van ontwikkelingseconoom en Nobelprijswinnaar Amartya Sen én de structuration theory van Anthony Giddens heeft Julie onderzocht in hoeverre de deelname aan zo’n groep het welzijn van de mensen in Nederland beïnvloedt. Daartoe heeft zij in de regio’s Den Haag en Amsterdam vijf spaargroepen gevormd en een paar jaar gevolgd.

Spaargroepen relevant

De Nederlands verzorgingsstaat is de laatste jaren steeds meer uitgekleed. Dat heeft geresulteerd in een groeiend aantal financieel kwetsbare mensen. De particuliere financiële dienstverlening is complexer geworden en bijna volledig gedigitaliseerd. Met als gevolg dat Nederlanders een minder persoonlijke band hebben met ‘hun’ bank.  Beide ontwikkelingen maken het volgens Julie zeer relevant om meer aandacht te vestigen op de functie van de informele spaargroepen of financiële zelfhulpgroepen. “Zij zijn relevant voor financieel kwetsbare mensen, maar ook voor mensen met een idealistische levensinstelling. De huidige coronacrisis laat zien hoe snel iemand financieel kwetsbaar kan worden. Een op de drie Nederlanders geeft aan er spijt van te hebben dat ze niet meer geld hebben gespaard.”

Balans tussen financieel en sociaal

Julie LehmannIn de titel van haar proefschrift heeft Julie een balanceeract verwerkt. Om goed te kunnen participeren in de samenleving zijn twee dingen belangrijk: financieel gezond zijn én beschikken over een stevig sociaal netwerk. Het zijn als het ware twee kanten van dezelfde munt. De spaargroep helpt om een balans te vinden tussen sociaal en financieel welzijn. De leden ontmoeten elkaar in de spaargroep en bouwen zo aan een sterker sociaal netwerk. Door samen te sparen, verbetert het financieel inzicht van de deelnemers en bouwen zij financiële buffers op.

Promotie

In haar onderzoek is Julie begeleid door de emeritus lectoren Klaas Molenaar en Baukje Prins (co-promotor). Het onderzoek is afgerond in het lectoraat New Finance van Martijn van der Linden. Haar promotor is professor Halleh Ghorashi, hoogleraar Diversiteit en Integratie en haar co-promotor is Peer Smets bij de afdeling Sociologie van de Vrije Universiteit Amsterdam.

Wil je de promotie van Julie Lehmann digitaal meemaken? Dat kan door op 10 februari om 13.45 uur af te stemmen op het YouTube-kanaal VU Beadle’s Office: http://www.youtube.com/VUBeadlesOffice.

Proefschrift cover

Bekijk Proefschrift Balancing the social and financial sides of the coin (pdf)