Geldezels en cybercriminele netwerken in een hybridiserende maatschappij

Hoe pakken we online fraude effectief aan? Dat is de centrale vraag in dit onderzoek naar geldezels en cybercriminele netwerken. Geldezels vormen een onmisbare schakel in processen zoals phishing en bankhelpdeskfraude. Omdat deze vormen van criminaliteit inmiddels behoren tot de meest voorkomende delicten onder burgers en bedrijven, investeren nationale en lokale overheden steeds meer in de bestrijding ervan. 

Juist omdat online fraude vaak wordt gepleegd door lokaal verankerde netwerken, ligt er een belangrijke taak en verantwoordelijkheid bij gemeenten. Dit onderzoek is opgezet om hen en hun ketenpartners van de juiste inzichten te voorzien. 

Doel

Het doel van dit onderzoek is om meer zicht te krijgen op de effectiviteit van de aanpak van geldezels. De resultaten leggen de basis voor nieuwe interventies. Het onderzoek bestaat uit drie delen: 

1. Fenomeenanalyse: het in kaart brengen van de kenmerken en betrokkenheidsmechanismen van geldezels.
2. Procesevaluatie: het evalueren van bestaande pilots en interventies. 
3. Effectevaluatie: eventueel een meting van de effecten van een nog te ontwikkelen interventie.

Doelgroep

Gemeenten en ketenpartners.

Achtergrond 

Over de kenmerken van geldezels en andere daders van online fraude is nog relatief weinig bekend. Ook is de huidige aanpak nog nauwelijks geëvalueerd. Daardoor is onvoldoende duidelijk hoe effectief bestaande interventies zijn en in hoeverre deze aansluiten bij de doelgroep. Meer kennis is nodig om nieuwe interventies en pilots te ontwikkelen en te verbeteren.

Onderzoeksmethoden

Het onderzoek maakt gebruik van de volgende methoden:

• Literatuuronderzoek
• Vragenlijstonderzoek
• Expertinterviews (lokaal en nationaal)
• Etnografisch onderzoek op sociale media
• Analyse van politiedossiers
• Eventueel een effectmeting

Beoogde resultaten

• Een vertrouwelijke rapportage met concrete aanbevelingen aan de opdrachtgever
• Openbare Engelstalige wetenschappelijke publicaties

Duur van het project

1 november 2025 – 31 december 2026

Financiering 

Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV)

Samenwerkingspartners 

• NSCR
• Universiteit Leiden

Team

Luuk Bekkers en Rutger Leukfeldt (lectoraat Cybercrime & Cybersecurity)

Contact 

Wil je meer weten over het onderzoeksproject Geldezels en cybercriminele netwerken in een hybridiserende maatschappij? Neem dan contact op met Rutger Leukfeldt.