Het waterwerk van ons geld

In het Waterwerk van Ons Geld brengen cartograaf Carlijn Kingma, lector New Finance Martijn van der Linden en financieel onderzoeksjournalist Thomas Bollen ons financiële systeem op unieke wijze in kaart.

Aanleiding 

Vergelijk je geld met water, dan is ons geldstelsel het irrigatiesysteem dat de economie voedt. En net zoals irrigatie helpt om gewassen te laten groeien, stelt geld de economie in staat om te floreren. Zolang het geld blijft stromen, zal de samenleving bloeien. Althans, dat is het idee. In werkelijkheid blijven grote delen van de samenleving uitgedroogd, terwijl een kleine groep mensen zwemt in het geld. Tegenwoordig bezit een handvol miljardairs meer rijkdom dan de helft van de wereldbevolking samen. 

Wie creëert en verdeelt ons geld? Waar gaat het allemaal naartoe? Waarom werkt het financiële systeem niet voor iedereen? En hoe kan het anders? Deze vragen staan centraal in het waterwerk van ons geld. Want het financiële systeem is geen natuurfenomeen: hoe het eruit ziet, is een politieke keuze. Het waterwerk maakt de werking van ons geldstelsel inzichtelijk en schetst mogelijkheden voor hervorming.

Doel

Het doel van het Waterwerk van Ons Geld is om het financiële systeem begrijpelijk te maken voor een breed publiek. Door middel van metaforen, tekeningen en verhalen wordt duidelijk gemaakt hoe geldstromen werken, wie ze controleert en waarom dit leidt tot ongelijke verdeling. Het project onderzoekt daarnaast mogelijke alternatieven voor het huidige systeem en maakt de politieke keuzes zichtbaar die eraan ten grondslag liggen.

Onderzoek 

Sinds begin 2021 werkt het team samen aan de totstandkoming van het waterwerk van ons geld, toekomstscenario’s en een analyse van de huizenmarkt. In de afgelopen vijf jaar interviewden ze meer dan 200 experts: van centrale bankiers en bestuursleden van pensioenfondsen en banken tot politici en monetaire activisten. Ze maakten honderden schetsen en verifieerden die bij betrokken partijen. Carlijn maakte verschillende cartografieën en Thomas en Martijn ontwikkelden de verhalen voor de videoanimaties. 

De kaarten, animaties en verhalen werden gepresenteerd bij kunstinstellingen zoals het Rijksmuseum Twenthe, Kunstmuseum Den Haag,  Museum Boijmans Van Beuningen, en de Biënnale van Venetië, op festivals als Lowlands en Springtij, en binnen financiële instellingen zoals Rabobank, Triodos, Deloitte en het Ministerie van Financiën. 

Daarnaast werden ruim honderd lezingen en twintig workshops gehouden, werden er tientallen artikelen en een boek gepubliceerd en won het project verschillende prijzen (Meestervertellerprijs 2022, Dutch Design Award 2023, Amsterdamprijs voor de Kunst 2023).

Financiering

Het project ontving financiering van Follow the Money, Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, Stichting Brave New Works, Rabobank en Interledger Foundation.

Toekomst

Vanaf 2026 zal het team de juridische en internationale kant van het huidige geldstelsel en alternatieven in kaart brengen via cartografische tekeningen, animaties en publicaties. Hierbij zal worden samengewerkt met verschillende juristen en maatschappelijke organisaties.

Meer info

Meer informatie over het project vind je op WaterworksofMoney en in het artikel ‘The waterworks of money: making money and finance accessible’