Meerdere initiatieven, één gezamenlijke beweging

Een nieuwe ontwikkeling voor een kleine groep. Zo begon het. Maar al heel gauw werd het een groot thema. Betrekkelijk vroeg in de stormachtige ontwikkeling van AI besloot De Haagse de mogelijkheden ervan te omarmen. Inmiddels duikt AI op in ons onderwijs, onderzoek en onze bedrijfsvoering, in regionale en Europese netwerken. Én in de vele berichten op ons Medewerkersnet. Mirjam Boer, Samuel Kernan Freire en Esther van Vondel hebben er op verschillende manieren mee te maken. Zij vertellen hoe hun verschillende rollen elkaar versterken, hoe die samen bijdragen aan onderwijs, onderzoek en maatschappelijke impact. 

Stoeien met het aanbod 

Letterlijk élke week wordt het aanbod van AI-tools groter. Zelfs AI-bedrijven in het land duizelt het soms. “Ook op De Haagse is iedereen aan het stoeien met het aanbod,” zegt Mirjam Boer. Zij is opleidingsmanager van de bachelor Applied Data Science & AI en de gloednieuwe master AI-Translator. Om te praten over de samenwerking op AI-gebied zit zij om tafel met Samuel Kernan Freire en met Esther van Vondel.  

Samuel is al twee jaar actief in het AI & Data Science Expert Team. Sinds 1 juni combineert hij die rol met zijn functie als associate lector Learning Technology and Analytics. “Mijn onderzoekslijn gaat over de vraag hoe opleidingen AI-wendbaar kunnen worden: hoe zij tijdig kunnen inspelen op de impact van AI op het beroepenveld en het leren van studenten.”  

In elkaars contactenlijst 

Esther is kwartiermaker van de HAAI Campus, een samenwerkingsverband van De Haagse, ROC Mondriaan, Universiteit Leiden, TU Delft en regionale partners. “We willen een krachtige impuls geven aan de digitale en maatschappelijke weerbaarheid van de Haagse regio. Op twee manieren. Door bewoners, studenten en werkenden AI-vaardig te maken. Én door AI op een verantwoorde manier in te bedden in onderwijs, werk en samenleving.”  

Zowel Samuel als Mirjam zijn ook nauw betrokken bij UNINOVIS, de Europese alliantie van hogescholen en universiteiten waar AI en datascience belangrijke speerpunten zijn. Samuel: “UNINOVIS en de HAAI Campus organiseerden onder meer een hackathon die gelijktijdig plaatsvond bij De Haagse en bij een Duitse hogeschool in Würzburg om AI toe te passen voor circulair bouwen.” 

Lichte feedbackloop 

“Voorlopig is Mirjam mijn eerste hoofdklant,” zegt Samuel lachend. “Voor haar opleidingen ga ik onderzoek doen naar een werkbare feedbackloop op de bestaande contactmomenten tussen werkveld en onderwijs. Dan moet je denken aan stages en afstudeeropdrachten. Door die feedbackloop licht te houden, kunnen de opleidingen van Mirjam sneller en gerichter inspelen op veranderingen in het werkveld als gevolg van AI.” Mirjam: “Mijn droombeeld bij dit onderzoek is dat het mij de mogelijkheid biedt om elk halfjaar alle modules te screenen. Neem het eerste studiejaar: een curriculum opgebouwd uit twaalf bakjes van 5 EC-leeruitkomsten. Binnen die structuur willen we op basis van veranderingen in onze omgeving maximale bewegingsvrijheid creëren om die bakjes te vullen met nieuwe kennis of tools. Of om dieper in te gaan op actuele ethische vraagstukken rond AI.” 

Netwerken koppelen 

AI is niet meer te negeren. Overheden, kennisinstellingen, grote en kleine bedrijven, ze worden uitgedaagd om AI te integreren in hun bedrijfsvoering en hun onderwijsaanbod. Daar komt de HAAI Campus in beeld. Esther: “Samen leren, samen werken en samen ontwikkelen is ons uitgangspunt. Daarin hebben we een belangrijke netwerkfunctie. We koppelen zo goed mogelijk bestaande kennis aan vragen over AI.” 

Het mkb wordt daarbij niet over het hoofd gezien. Samuel: “Uit cijfers blijkt dat het grootbedrijf grosso modo meer gebruikmaakt van AI dan het mkb. Ter relativering: er zijn kleine mkb-bedrijven waarvan de directeur enthousiast de AI-mogelijkheden benut en er zijn ook grotere mkb-bedrijven die daarin zeer afwachtend zijn.” Esther: “En waar geld een belemmerende factor is voor kleine mkb-bedrijven, koppelen we die graag aan de MKB Digiwerkplaats die hen kan helpen zonder hen op kosten te jagen.” 

Programmatische samenwerking 

Mirjam, Esther en Samuel. Ze weten elkaar te vinden. Zeker als het gaat om netwerken uit te wisselen. In hoeverre laten ze ook programmalijnen parallel lopen en pakken ze samen projecten op? Mirjam: “Meestal popt een project op bij een enthousiaste docent of onderzoeker. Die gaat dan vraaggestuurd zoeken naar samenwerking. Daar levert het koppelen en benutten van netwerken winst op. De samenwerking tussen Samuel en mij is wat meer programmatisch. Voorbeelden van een programmatische samenwerking zijn ook te vinden in de Dutch Innovation Factory in Zoetermeer. Daar werken studenten van mboRijnland en van De Haagse in projecten samen om oplossingen te ontwikkelen voor vragen vanuit het bedrijfsleven.”  

Versnellingsagenda AI 

Vanaf het moment dat AI steeds relevanter werd voor onderzoek en onderwijs, anticipeerde De Haagse daarop met de Versnellingsagenda AI, met een team dat de opdracht heeft om collega’s te adviseren en te verwijzen. Inmiddels hebben we opleidingen, lectoraten en partners buiten De Haagse die zich bezighouden met AI. Toch betekent dit níet dat de Versnellingsagenda AI overbodig is geworden. Mirjam: “Dat nu twee opleidingen helemaal in het teken van AI staan, wil nog niet zeggen dat alle 2.500 collega’s AI-vaardig zijn. Dus er is ook voor dit team nog heel veel werk te doen. Enerzijds om ons meer AI-vaardig te maken. Anderzijds om de ondersteuning vanuit de systemen daarop aan te passen en goed te organiseren.”  

Vanzelfsprekend 

Intern (Versnellingsagenda AI), regionaal (HAAI Campus) en internationaal (UNINOVIS) wordt dus concreet en constructief samengewerkt. Daarbij gaat het ook steeds meer over de vraag of AI bijdraagt aan een rechtvaardiger wereld. Mirjam: “Hoeveel bomen wil je kappen om de grote energiecentrales te laten draaien die AI nodig heeft? Wie sluit je uit door bepaalde dingen te doen? Wie verliest er straks zijn baan door AI? Dergelijke vragen leven heel erg bij ons.” 

Het gesprek met Mirjam, Esther en Samuel gaat over AI in relatie tot de kwaliteit van onderwijs en onderzoek, de co-creatie met het werkveld en een rechtvaardiger wereld: drie thema’s uit het Instellingsplan en de Uitvoeringagenda. Opvallend genoeg worden deze tijdens het gesprek niet expliciet bij naam genoemd. En toch past alles wat Mirjam, Samuel en Esther vertellen binnen de ambities van het Instellingsplan en de doelen van de Uitvoeringsagenda. Als vanzelfsprekend. . 

Waar ligt de winst voor de nabije toekomst? Mirjam: “We werken veel samen. We kennen elkaar goed. Maar het kan natuurlijk altijd meer, beter en sneller.” Ze laat daar lachend op volgen: “Misschien hebben we daar binnenkort een mooie AI-oplossing voor.”