Data krijgt een podium
25 februari 2026
Tijdens THiNK FeST, het festival voor en door medewerkers van De Haagse, was DATAtheater één van de opvallendste programmaonderdelen.
Het theatercollege, ontwikkeld door Klaas Jan Mollema (hogeschooldocent ICT en onderzoeker bij het lectoraat Civic Technology), bleek een schot in de roos. “DATAtheater neemt je op een niet-technische, toegankelijke manier mee in het onderwerp data”, zegt hij. “Ik wil laten zien dat data niet iets abstracts is voor alleen specialisten, maar iets wat ons allemaal raakt.”
Tijdens het ‘Festival voor de Toekomst’ van Gemeente Den Haag was Klaas Jan betrokken bij de organisatie. Daar zag hij dat de geplande activiteiten veelal technisch van aard waren, waarna hij voorstelde om ook activiteiten te plannen voor niet-experts. “De experts aan tafel spraken vooral vanuit hun kennis en in termen die voor de ‘gewone burger’ onlogisch klinken”, vertelt Klaas Jan. “Terwijl non-experts juist heel veel kunnen hebben aan zo een dag. Hoe maak je iets waar zij echt wat aan hebben?” Zijn antwoord: een theatercollege waarin data begrijpelijk wordt uitgelegd. Geen technische verdieping, maar uitleg in context, met voorbeelden uit het dagelijks leven en uitstapjes naar het verleden om huidige ontwikkelingen begrijpelijk te maken.
Wat is data eigenlijk?
In DATAtheater neemt Klaas Jan het publiek stap voor stap mee. “Data zijn in de basis kale gegevens. Pas als je het wie, wat en wanneer begrijpt, krijgt data betekenis en wordt het informatie.” Hij laat zien hoe we gegevens, gecombineerd met eerder verworven kennis, opslaan, toepassen en uiteindelijk omzetten in inzicht. Ook verrast hij het publiek met vrij beschikbare data die direct relevant zijn voor hun eigen leefwereld. “Zodra je ziet wat er al beschikbaar is, kijk je anders naar informatie. Dan wordt het tastbaar.”
Positieve reacties en brede inzet
DATAtheater werd georganiseerd voor de gemeente en trok veel ambtenaren uit alle lagen van de gemeente, die enthousiast reageerden op de toegankelijke aanpak. Ook tijdens ThinkFest zette het studenten en collega’s (CvB, onderzoek, onderwijs, ondersteuning) aan het denken over hun eigen datagebruik en data-gedreven werken. “Je merkt dat er iets gebeurt in de zaal”, zegt Klaas Jan. “Mensen herkennen situaties uit hun eigen praktijk en beseffen dat data geen ver-van-mijn-bed-show is.”
Een vervolg binnen en buiten De Haagse
Als het aan Klaas Jan ligt, blijft het daar niet bij. Hij ziet de vorm van theater als kans om ingewikkelde onderwerpen duidelijk en luchtig uit te leggen. Zowel binnen de hogeschool als daarbuiten. “Data is van invloed op ons allemaal”, benadrukt hij. “Hoe beter we begrijpen wat het is en wat je ermee kunt, hoe bewuster en sterker we ermee omgaan. Ik zou het mooi vinden als we dit vaker inzetten voor studenten, collega’s en de stad.”