De Virtuele veredelaar: planten op afstand beoordelen

Wat als een veredelaar een plant in Kenia, Colombia of Japan net zo nauwkeurig kan beoordelen als in een Nederlandse kas? Zonder vliegtuig, fysieke inspectie of verlies van detail? Dat is precies waar onderzoekers en bedrijven in het project De Virtuele Veredelaar aan werken.

De Haagse Hogeschool, Hogeschool Inholland, AgriData Innovations en Deliflor Chrysanten slaan de handen ineen om een innovatieve digitale tool te ontwikkelen. Met behulp van een smartphonevideo wordt een plant omgezet in een gedetailleerd 3D-model dat men op afstand kan bekijken, analyseren en vergelijken.

Van smartphone naar 3D-model

De techniek achter de virtuele veredelaar klinkt complex, maar het gebruik moet juist eenvoudig worden. “Het idee is dat iemand ter plaatse met een smartphone een filmpje maakt van een plant”, begint Sam Aerts, projectleider van het project binnen het lectoraat Smart Sensor Systems, onderdeel van het Centre of Expertise Digital operations & Finance van De Haagse Hogeschool. “Vervolgens zet speciale software, gebaseerd op Gaussian splatting, die beelden om in een nauwkeurig 3D-model, waarna veredelaars die plant digitaal kunnen bekijken alsof zij er zelf naast staan.” De technologie maakt het mogelijk om planten vanuit alle hoeken te bekijken. Bovendien kunnen onderzoekers en veredelaars straks automatisch kenmerken meten, zoals plantgrootte, bladoppervlak, compactheid of aantal bloemknoppen.

Oplossing voor een groeiend probleem

Het project ontstond door een praktisch vraagstuk uit de veredelingssector. “Nederlandse veredelingsbedrijven vliegen nu vaak naar locaties in bijvoorbeeld Afrika of Zuid-Amerika om met eigen ogen te beoordelen hoe gewassen zich ontwikkelen”, zegt Sam. “Dat kost veel tijd en geld en maakt het lastig om regelmatig te monitoren.” Daarnaast zijn ervaren veredelaars schaars. Hun beoordelingen zijn waardevol, maar ook afhankelijk van persoonlijke expertise en interpretatie. De sector zoekt daarom naar manieren om beoordelingen objectiever, consistenter en efficiënter te maken.

Digitale blik op plantkwaliteit

De virtuele veredelaar moet die stap mogelijk maken. In plaats van losse foto's of incidentele bezoeken ontstaat een volledig digitaal beeld van de plantontwikkeling. Door regelmatig video's te maken kunnen veredelaars planten gedurende hun hele groeiproces volgen. Denk aan de planthoogte, het aantal bladeren, de kleur van de bloemen en de dikte van de stengel. Volgens Sam biedt dat belangrijke voordelen. “Je krijgt niet langer één momentopname, maar kunt de ontwikkeling van een plant door de tijd heen volgen. 

Dat levert veel meer informatie op.” Deze technologie opent ook de deur naar automatische analyses. Waar plantmetingen nu vaak handmatig worden uitgevoerd, kunnen algoritmen straks helpen om kenmerken objectief vast te leggen en verschillende planten met elkaar te vergelijken.

Chrysanten als proeftuin

De technologie wordt in de praktijk getest bij Deliflor Chrysanten; wereldwijd een van de grootste chrysantenveredelaars. Daar onderzoeken de hogescholen en AgriData Innovations hoe ze de digitale modellen kunnen inzetten voor veredeling en kwaliteitscontrole van stekken. Studenten spelen daarbij een belangrijke rol. Vanuit verschillende opleidingen werken zij mee aan het project, zoals Applied Data Science & AI en de minor Innovative Data Visualisation. Zo verzamelen en analyseren studenten van De Haagse Hogeschool data en ontwikkelen zij visualisaties. Studenten van Inholland voeren plantmetingen uit in de praktijk. “We brengen verschillende expertises samen”, zegt Sam. “Van sensortechnologie en datascience tot plantkennis en praktijkonderzoek. Juist die combinatie maakt het mogelijk om deze technologie verder te ontwikkelen.”

Koploper

Hoewel de projectleider geen achtergrond heeft in de tuinbouw, raakte hij gefascineerd door de sector toen hij betrokken was bij het kasproject Gewasgroei Goed Gemeten. “Nederland behoort wereldwijd tot de koplopers in de tuinbouw en tuinbouwtechnologie. De Haagse Hogeschool zit daar middenin en kan daar echt een bijdrage aan leveren.” De combinatie van praktijk, technologie en onderwijs spreekt Sam aan. “Het werk van de studenten aan dit project is tastbaar. Je kunt resultaten meten, vergelijken en verbeteren. Bovendien zitten de bedrijven bij ons om de hoek. Daardoor verrichten we onderzoek dat direct aansluit op vragen uit de praktijk.” 

Minder reizen, meer kennis

De impact van het project reikt verder dan alleen efficiëntie. Wanneer specialisten planten op afstand kunnen beoordelen, zijn minder internationale reizen nodig en dalen de kosten aanzienlijk. Tegelijkertijd kunnen bedrijven vaker meten en sneller ingrijpen wanneer afwijkingen optreden. De onderzoekers verwachten dat de technologie uiteindelijk niet alleen interessant is voor veredelaars, maar ook voor telers en vermeerderaars. Bovendien levert het project nieuwe kennis op voor onderwijs en onderzoek, waardoor studenten ervaring opdoen met actuele vraagstukken rond digitalisering, AI en duurzame tuinbouw.

Lees meer: Project De Virtuele veredelaar