Gezond eten begint bij de omgeving

Dat blijkt uit een analyse van de voedselomgeving, uitgevoerd door studenten van de opleiding Voeding en Diëtetiek en docentonderzoekers van deze opleiding en van het lectoraat Gezonde leefstijl in een stimulerende omgeving van De Haagse Hogeschool. De uitkomsten zijn gepubliceerd in het Epidemiologisch Bulletin van GGD Haaglanden. 

“Dat de huidige voedselomgeving veelal ongezond is, is wel bekend. Juist door dit in de praktijk te onderzoeken, zie je hoe sterk de omgeving ons stuurt richting ongezonde keuzes”, zegt Sofie van Rongen, docent-onderzoeker psychologie en gedragsverandering.

Groot verschil tussen wijken 

Wat mensen dagelijks eten, hangt niet alleen af van wat zij weten of willen, maar ook van wat zij om zich heen tegenkomen. In sommige buurten is gezond eten minder makkelijk te vinden, terwijl ongezonde keuzes overal aanwezig zijn. Dat heeft invloed op de gezondheid van bewoners en vergroot de gezondheidsverschillen tussen wijken.

Volgens Sofie van Rongen is het idee dat mensen altijd volledig vrij kiezen wat zij eten, te eenvoudig. “Gedrag ontstaat niet los van de situatie waarin iemand leeft. Als de omgeving vooral ongezonde keuzes aanbiedt, wordt gezond eten lastiger.”  Onze eetkeuzes blijken erg gestuurd door hoe onze omgeving is ingericht.

Haagse winkelstraat 

Het onderzoek laat zien wat de voedselomgeving in de stad betekent voor het dagelijks leven. Studenten brachten het volledige aanbod in een Haagse winkelstraat stap voor stap in kaart en kregen zo een scherp beeld van wat bewoners elke dag tegenkomen. Die inzichten helpen partijen als de gemeente en de GGD om gerichter te werken aan gezondheid en preventie.

Machteld van Lieshout, associate lector Gezonde voeding voor een gezonde generatie, ziet het onderzoek vooral als een signaal. “Het helpt om het gesprek te voeren over hoe we onze stad inrichten en welke keuzes we daarin maken.” Dat de resultaten zijn gepubliceerd in het Epidemiologisch Bulletin van GGD Haaglanden, zorgt ervoor dat het onderzoek ook buiten De Haagse Hogeschool wordt gebruikt en besproken.

Telefoon op zak 

Het onderzoek is uitgevoerd door studenten Voeding en Diëtetiek. Zij gingen letterlijk de wijk in om het voedselaanbod in kaart te brengen. Met een telefoon op zak gingen de studenten langs alle winkels in de straat, van snackbar tot afhaalzaak. Zij legden met foto’s van ieder product vast wat het aanbod per winkel was.

Vierdejaarsstudent Kikki Verheul was één van de studenten die aan het onderzoek meewerkte. “Je ziet het aanbod wel als je door de stad loopt, maar door dit onderzoek viel het pas echt op. Hoe weinig gezonde keuzes er zijn, en hoe normaal dat eigenlijk is geworden.”  

Hard nodig

Voor Deborah Helder, inmiddels afgestudeerd, was het onderzoek een belangrijk leerpunt. “Tijdens de opleiding werk je vaak 1-op-1 met mensen. Dit onderzoek liet zien dat het niet alleen om individuele keuzes gaat, maar ook om de omgeving waarin mensen leven.”  

Ook voor Kikki maakt het onderzoek zichtbaar hoe sterk gezondheid samenhangt met de plek waar mensen wonen. Ze merkt dat ze daardoor anders kijkt naar voeding en naar haar eigen rol als toekomstig diëtist.  

Van Lieshout: “Studenten doen hier meer dan leren alleen. Hun werk wordt gebruikt in de praktijk en helpt om nieuwe stappen te zetten richting een gezondere voedselomgeving in Den Haag. En dat is hard nodig!”

Lees hier het volledige artikel ‘Hoe gezond is onze voedselomgeving’.