Eigendomsmodellen voor lange termijn waarde

Van wie is de grond? In binnen- en buitenland ontstaan steeds meer alternatieve financierings- en eigendomsconstructies waarin niet winstmaximalisatie, maar maatschappelijke missie centraal staat. Denk aan steward-ownership, coöperaties en grondfondsen. Deze modellen bieden nieuwe perspectieven voor ondernemers én investeerders. Dit project onderzoekt hoe zulke financierings- en eigendomsmodellen kunnen bijdragen aan de lange termijn waarde van grond. Door ze te structureren en te analyseren, ontstaat inzicht in de mogelijkheden en effecten van ‘geduldig kapitaal’. Zo wordt duidelijk wat deze modellen betekenen voor ondernemerschap, investeringen in bodemkwaliteit en behoud van biodiversiteit. 

Aanleiding

In Nederland is grond schaars en duur. Voor duurzame ondernemers is het lastig om grond of vastgoed te verwerven om hun activiteiten te ontwikkelen of voort te zetten. Tegelijkertijd groeit de belangstelling voor financieringsvormen die bijdragen aan lange termijn waarde, zoals ecologisch of sociaal rendement. Alternatieve eigendomsmodellen nemen grond of vastgoed van de markt en stellen het beschikbaar aan duurzame ondernemers tegen eerlijke voorwaarden. Het is echter nog onvoldoende duidelijk hoe deze modellen werken, hoe ze gefinancierd worden en welke impact ze hebben.

Doel 

Dit project heeft als doel financierings- en eigendomsmodellen in kaart te brengen die lange termijn waarde van grond centraal stellen. Door deze modellen te structureren en te analyseren, krijgen ondernemers, investeerders en beleidsmakers inzicht in de mogelijkheden én de effecten van ‘geduldig kapitaal’. Ook wordt onderzocht welke gevolgen deze constructies hebben voor ondernemerschap, de toegang van jonge ondernemers tot de sector. Tot slot willen we een beeld krijgen van het totale areaal dat momenteel volgens dergelijke constructies in eigendom is en welke factoren bijdragen aan groei. 

Onderzoek

Het lectoraat New Finance van het Centre of Expertise Digital Operations & Finance van De Haagse Hogeschool voert documentonderzoek uit en houdt semi-gestructureerde interviews met ondernemers, investeerders, fondsbeheerders en andere betrokkenen. De financierings- en eigendomsmodellen worden visueel uitgewerkt in organogrammen, zodat overeenkomsten en verschillen snel zichtbaar worden zijn. Ook wordt onderzocht in hoeverre de verwachtingen van lange termijn investeerders uitkomen en wat dit betekent voor duurzaam ondernemerschap.

Verwachte resultaten 

Het onderzoek levert een overzicht op van eigentijdse financierings- en eigendomsmodellen waarin lange termijn waarde centraal staat. Door de modellen visueel naast elkaar te zetten, wordt duidelijk hoe ze verschillen en wat ze gemeen hebben. Ook ontstaat inzicht in de impact van ‘geduldig kapitaal’ op ondernemers: investeren zij meer in hun grond, vastgoed of machines? Tevens brengen we in kaart hoeveel landbouwgrond er momenteel in coöperatief en steward-owned eigendom is, en vergelijken we de omvang en groei met Europese landen. De resultaten worden breed digitaal en via evenementen gedeeld, zodat ondernemers, investeerders en beleidsmakers er direct mee aan de slag kunnen.

Achtergrond 

Long term value investing vormt een van de pijlers van het lectoraat New Finance. Het huidige financiële systeem is grotendeels gericht op korte termijn rendement, wat investeringen in lange termijn waarde kan beperken. Zo zijn pachtovereenkomsten sinds de liberalisering van de pachtwet meestal éénjarig, waardoor agrarisch ondernemers minder prikkels hebben om te investeren in de kwaliteit van hun grond. Eerder onderzoek liet zien dat steward-owned bedrijven beter presteren op de lange termijn dan conventioneel georganiseerde bedrijven. Met dit project wordt onderzocht of dat ook geldt voor grondbezit. 

Doelgroep

Ondernemers, (burger) investeerders en grondbezitters.

Duur van het project

1 maart 2025 – 1 maart 2026 

Resultaten

Podcast

Hier vind je vier podcast interviews met boeren en tuinders die vanuit een steward-owned of coöperatief model ondernemen: De Steward-Ownership Podcast

Evenement Boeren als stewards

Donderdag 5 februari 2026 presenteert Nina bevindingen van haar onderzoek op het evenement Boeren als Stewards in Driebergen. 

De bijeenkomst wordt georganiseerd door We Are Stewards en De Haagse Hogeschool. Boeren als stewards wordt mede mogelijk gemaakt door Triodos Foundation.

📅 Datum: donderdag 5 februari 2026
📍 Locatie: De Walnoot, Landgoed Kraaybeekerhof, Driebergen
🕙 Tijd: 14:00 – 16:30

 Programma

• Rondleiding Tuinen door Jasper Sinoo & Dave Hardy, tuinders van de Tuinen van Kraaybeekerhof
• Lancering kennisplatform Boeren als Stewards en delen van de belangrijkste inzichten (Jorick Wijnen, adviseur bij We Are Stewards)
• Panel met boeren die coöperatief en steward-owned ondernemen: lessen, ervaringen en kansen
  • Jaap Fris (Lentelandboerderij Erve Kiekebos)
  • Erwin de Jong (Tuinderij WIJdehorst)
  • Johannes Regelink (Burgerboerderij De Patrijs)
• Presentatie onderzoek: hoeveel grond in Nederland is in coöperatief of steward eigendom? Wat zijn de kansen voor opschaling? (Nina de Korte, onderzoeker Centre of Expertise Digital Operations - De Haagse Hogeschool)
• Panel met grond- en financieringsmodellen: kansen en obstakels
  • Wouter Veer (oprichter Lenteland)
  • Natasha Hulst (mede-oprichter Grond van Bestaan)
  • Janneke Hoekstra (oud-voorzitter Land van Ons)

Meer info en inschrijven: Boeren als stewards

Lees meer

Artikel: Steward-ownership: een alternatief eigendomsmodel voor (sociale) innovatie

Financiering 

Dit project wordt gefinancierd door het Centre of Expertise Digital Operations & Finance.

Contact

Wil je meer weten over het onderzoeksproject Eigendomsmodellen voor lange termijn waarde? Neem dan contact op met Nina de Korte.