Gezond opgroeien met de buitenschoolse opvang

Het GO-BSO project geeft handvatten aan pedagogisch professionals van de buitenschoolse opvang om kinderen een gezond eet- en beweeggedrag aan te leren.

Centre of Expertise Health Innovation

Gezond opgroeien

Een gezonde leefstijl bij kinderen is niet vanzelfsprekend. Om overgewicht en obesitas te voorkomen, is het belangrijk dat kinderen vanaf een jonge leeftijd al gezond eet- en beweeggedrag aanleren. Niet alleen de ouders, maar ook de buitenschoolse opvang (BSO) speelt hierin een belangrijke rol. Pedagogische medewerkers zien veel kinderen, maar zijn vaak niet getraind in het stimuleren van een gezonde leefstijl. Zij hebben behoefte aan een praktische, laagdrempelige en duurzame aanpak voor verschillende leeftijden en achtergronden. Daarom ontwikkelen de Hogeschool van Amsterdam en De Haagse Hogeschool een handreiking voor BSO-professionals.

In co-creatie met BSO-professionals én kinderen bouwen we bij GO-BSO aan een gezonde toekomst - samen is ons sleutelwoord.

- Nicole Toussaint, onderzoeker

Achtergrond

Het aanleren van gezond eet- en beweeggedrag van jonge kinderen is belangrijk. In Nederland zijn er steeds meer kinderen met overgewicht of obesitas, wat ernstige gevolgen kan hebben voor hun gezondheid. Ook weten we dat kinderen die vanaf een jonge leeftijd volgende bewegen en gezond eten, een grotere kans hebben om dit te blijven doen op latere leeftijd. Dat maakt het nog waardevoller om vanaf een jonge leeftijd een gezonde leefstijl te stimuleren. De BSO is een plek waar kinderen met verschillende leeftijden en achtergronden komen, waardoor leefstijlinterventies juist hier een brede doelgroep kan bereiken en zo gezondheidsverschillen tussen kinderen kan verkleinen. 

Doel

Het doel van GO-BSO is het ontwikkelen van een bruikbare, uitvoerbare handreiking voor BSO-professionals om gezond gedrag bij kinderen te stimuleren, passend bij hun leeftijd en sociaal-culturele achtergrond.

Methode

De onderzoekers ontwikkelen samen met BSO-professionals en kinderen een handreiking aan de hand van intervention mapping: een gestructureerde, zesstappenmethode om evidence-based en theorie-onderbouwde gezondheidsbevorderende interventies te ontwikkelen, implementeren en evalueren. De focus ligt op het begrijpen van de gedragsdeterminanten van de doelgroep om zo effectieve programma's te ontwerpen die gedragsverandering bewerkstelligen 

De handreiking wordt getoetst tijdens een pilot studie op bruikbaarheid, uitvoerbaarheid en de mogelijke effecten op de opvoedvaardigden van de professionals en het eet- en beweeggedrag van kinderen op de BSO. Op basis van de resultaten wordt de handreiking verbeterd en verder toegepast.

Resultaten 

Er zijn een paar te verwachten resultaten binnen dit project, namelijk: 1) een praktische handreiking waarmee BSO-professionals gezonde leefstijlthema’s kunnen toepassen en gezond gedrag bij verschillende kinderen kunnen stimuleren. 2) Inzicht in de mogelijke effecten van de handreiking op het eet- en beweeggedrag van kinderen en op de vaardigheden van pedagogisch medewerkers. 3) Wetenschappelijke artikelen, publicaties voor professionals en presentaties.

Impact

Door het maken van een handreiking draagt het GO-BSO project direct bij aan een vraagstuk vanuit de BSO, namelijk hoe programma’s over een gezonde leefstijl kunnen aansluiten bij de groeiende zelfstandigheid van kinderen, van kleuter tot vroege puber. Door samen met de professionals en kinderen te werken, kan de handreiking tijdens het onderzoek getoetst worden op bruikbaarheid en uitvoerbaarheid, zodat deze ook na het project ingezet kan blijven worden. 

Het project is sterk verbonden met het onderwijs van de Hogeschool van Amsterdam en De Haagse Hogeschool. Onderzoekers van De Haagse Hogeschool, van lectoraat Gezonde Leefstijl in een Stimulerende Omgeving (Centre of Expertise Health Innovation) werken samen met studenten van opleidingen zoals Voeding en Diëtetiek, Pedagogiek en de Academie voor Lichamelijke Opvoeding. Zij doen mee aan het project via afstudeerstages, modules, minoren en praktijkopdrachten. Hierdoor verdiepen zij zich in het bevorderen van een gezonde leefstijl en ontwikkelen zij hun onderzoekend vermogen.

Duur

Dit project loopt van 1 oktober 2025 tot en met 30 september 2027.

Financiering

Dit project wordt gefinancierd door Regieorgaan SIA, middels een RAAK Publiek (RAAK.PUB15.010).

Samenwerking

Binnen GO-BSO werken uiteenlopende partners met elkaar samen, namelijk: 

Team

De Haagse Hogeschool: Karlijn Sporrel, Wendy Scholtes-Bos en Sanne de Vries.

De Hogeschool van Amsterdam: Nicole Toussaint, Sandra Mul, Josje Schoufour, Martinette Streppel, Peter Weijs, Mirka Janssen, Mara Heijdelberger en Ruben Fukkink.

Contact

Wendy Scholtes, onderzoeker ([email protected])