Duaal studeren is werkplekleren op hbo-niveau. Je volgt de opleiding Social Work én je doet tegelijkertijd werkervaring op. Níet zoals in een deeltijdopleiding. Want als je duaal studeert, is de basis daarvan altijd de zogenoemde ‘tripartiete overeenkomst’. Dat is een officieel document. Daarin leggen jij, De Haagse en de organisatie waar je werkt duidelijke afspraken vast over jouw werk- en leeromgeving. Kiki Koeman en Simon van Langen vertellen hun ervaringen daarmee. Frank Verveen, docent Social Work, houdt een oogje in het zeil om het werkplekleren op hbo-niveau écht onderscheidend te laten zijn.
Extra veiligheid
Kiki Koeman en Simon van Langen doen beiden de opleiding Social Work in de duale variant. Kiki koos daar heel bewust voor: “Deze variant geeft mij een stukje extra veiligheid.” Simon kwam in de duale variant terecht, omdat hij een goede leerwerkplek zocht en het duale traject voor hem de beste mogelijkheden biedt.
Alle ruimte om te leren
De veiligheid die Kiki noemt, triggert. Hoe ziet Frank dat? “Als duaal student kun je je verzekerd voelen van de back-up van zowel de opleiding als de werkgever. Beiden hebben met jou die tripartiete overeenkomst gesloten. Dat is een contract waarin enerzijds de opleiding instaat voor de juiste kennisverwerving en waarin de werkgever belooft jou daarvoor alle ruimte te geven op jouw leerwerkplek. De werkgever koppelt jou aan een werkbegeleider die je feedback geeft op jouw leeractiviteiten in de praktijk.”
Intensieve begeleiding
Maar tijdens een stage of een deeltijdtraject geeft jouw begeleider je toch ook feedback? Wat is dan het verschil? Frank: “De leerwerkplek voor de duale student verschilt fundamenteel van de leerwerkplek van een deeltijdstudent of een stagiair. Zo sta je als deeltijdstudent op de loonlijst en heb je een salaris. Maar je krijgt niet de intensieve begeleiding die je als duaalstudent wel krijgt. Als duaalstudent sta je niet op de loonlijst, maar heb je een leerwerkovereenkomst, waarin met jou een salaris is afgesproken. Als deeltijdstudent moet je zelf de ruimte vinden om je studieopdrachten te doen. Als duaalstudent wordt jou die ruimte geboden. Krijg je die ruimte niet, dan kun je als duaalstudent de opleiding en/of de werkgever daarop aanspreken. Dan is de tripartiete overeenkomst een document waaraan je de praktijk kunt toetsen.”
Als duaalstudent sta je niet op de loonlijst, maar heb je een leerwerkovereenkomst waarin met jou een salaris is afgesproken
Studie en werk geïntegreerd
Dat die tripartiete overeenkomst meer is dan een papieren tijger, heeft Simon ervaren. Simon: “Omdat die overeenkomst jou de ruimte garandeert om te studeren op je werkplek, zijn studie en werk meer geïntegreerd. Je leer alles in één keer. Níet een stukje op school en een stukje op de werkplek. Je oefent de theorie direct in je werk.” Frank: “De connectie met de praktijk is voor de duaalstudent zo veel groter dan voor een gewone voltijdstudent en ook groter dan voor een deeltijdstudent.
Maar wat als …?
Maar wat als de afstand tussen ondertekenaar en afdelingshoofd groter is dan gewenst? Wat als jouw direct leidinggevende de finesses van de tripartiete overeenkomst niet kent? Kiki: “Ik heb een leerwerkplek in een mooie, grote organisatie waar ik in de praktijk veel kan leren. Maar op een bepaald moment merkte ik – in een situatie van personeelsschaarste – dat mijn direct leidinggevende mij inzette als een gewone werknemer. Dankbaar voor de extra handjes die ik meebracht en die ze zo hard nodig hadden. Heel begrijpelijk. Maar niet volgens de tripartiete overeenkomst. In overleg met een HR-functionaris en Frank ben ik toen overgeplaatst naar een andere afdeling. En daar krijg ik wél weer de ruimte om werk en studie te integreren. Zo kan de tripartiete overeenkomst ook corrigerend werken.”
Alleen extra handjes nodig?
Frank: “Het komt inderdaad weleens voor dat een werkgever de verschillen tussen een deeltijdstudent en een duaalstudent niet zuiver ziet. Welke organisatie heeft tegenwoordig nou géén personeelstekort. Dan kan de tripartiete overeenkomst corrigerend werken. De duaalstudent heeft nu eenmaal recht op ruimte om te studeren en op een werkbegeleider. Daarom vertel ik altijd aan partnerorganisaties: hebben jullie alleen maar behoefte aan snel extra handjes, dan leveren wij als opleiding jullie graag deeltijdstudenten.”
4 jaar werkervaring
Die personeelstekorten kunnen nijpend zijn. Welk belang heeft een werkgever dan nog om een duaalstudent aan te nemen? Frank: “Het duale traject is voor de werkgever een belangrijke kans om de student aan zijn organisatie te binden. Als de organisatie werk maakt van de begeleiding, is de kans groot dat de student blijft hangen na zijn studie. Dat de leerwerkovereenkomst dan verandert in een echte baan. In dat geval krijg je als werkgever iemand op de loonlijst die al 4 jaar werkervaring heeft opgebouwd in jouw organisatie. Een werkgever moet dus een goede visie hebben op de inzet van duaalstudenten. Ik merk dat steeds meer organisaties het belang van deze opleidingsvorm inzien.”
In dat geval krijg je als werkgever iemand op de loonlijst die al 4 jaar werkervaring heeft opgebouwd in jouw organisatie
Opdracht vertalen naar werkvloer
Zowel Kiki als Simon is heel tevreden over hun werkbegeleider. Kiki: “Dankzij hem heb ik mooie stappen kunnen maken in mijn professionele ontwikkeling.” Simon: “De werkbegeleider van mij is helemaal top!” Frank: “Omdat de begeleiding in een duaal traject zoveel intensiever is, is het contact tussen opleiding en werkbegeleider ook intensiever. Dat contact is essentieel. Social Work is een brede opleiding met verschillende uitstroomprofielen. Zo kan iemand in de GGZ te maken hebben met verslavings- en schuldenproblemen. Datzelfde geldt voor een persoon die net ontslagen is uit de gevangenis. Die verwevenheid maakt dat onze opdrachten abstract zijn verwoord. En precies dáár komt de toegevoegde waarde van de werkbegeleider om de hoek kijken. Hij of zij ‘vertaalt’ de abstract verwoorde opdracht naar de praktijk op de werkvloer.”