Hoe seniorvriendelijk is uw wijk?

In de Delftse wijk Tanthof wonen steeds meer ouderen. Veelal bewoners van het eerste uur die ondertussen hun kinderen het huis uit hebben zien gaan en zelf met pensioen zijn. Hoe ervaren zij het ouder worden in hun wijk? In hoeverre is hun wijk op het gebied van wonen, voorzieningen en openbaar vervoer ingericht op de aanwezigheid van ouderen?

lente in Delft Foto: Lente in Delft (door Gerard Stolk via Flickr)

Tweedejaars studenten Social Work van De Haagse Hogeschool hebben onderzoek gedaan naar deze vragen. Ze maakte een eerste verkenning van de seniorvriendelijkheid van de wijk. Dit in opdracht van de Werkplaats Sociaal Domein Den Haag-Leiden en het Stadslab Vergrijzing Tanthof.

Daarbij is gebruik gemaakt van het WHO-model van Age-Friendly Cities (zie figuur 1). Op basis daarvan is een vragenlijst ontwikkeld en zijn twintig ouderen bevraagd over hoe zij de seniorvriendelijkheid van hun wijk ervaren en de factoren die zij zelf daarbij van belang achten.

Figuur 1 - De acht domeinen van een seniorvriendelijke stad volgens de Wereldgezondheidsorganisatie

seniorvriendelijke stad 

(bron: Joost van Hoof, 2019, Urban ageing: prettig en succesvol ouder worden in de stad. Lectoraat Urban Aging, De Haagse Hogeschool)

Uit de interviews komt naar voren dat de betrokken ouderen Tanthof ervaren als een seniorvriendelijke wijk waar het prettig wonen is. Of zoals een van de geïnterviewde het zei: “Het is leuk om oud te worden in Tanthof, maar minder leuk om oud te zijn”.

Sterke punten die door vrijwel alle ouderen genoemd worden, zijn de rust en veiligheid in de wijk; de prettige sfeer en onderlinge contacten in de buurt; de betrokkenheid van bewoners bij hun directe omgeving en de landelijke, groene omgeving. Zo ziet men het Abtswoudsepark echt als een verlenging van de eigen achtertuin.

Men is ook redelijk tevreden over de aanwezigheid en goede toegankelijkheid van voorzieningen, zoals winkels en gezondheidsvoorzieningen (huisarts, apotheek en fysiotherapeut). Wel maakt men zich zorgen over de toenemende leegstand in de buurtwinkelcentra. Ook missen de ouderen een plek in de wijk waar men anderen kan treffen, koffie kan drinken of gezamenlijke activiteiten kan ontwikkelen. Het reeds bestaande wijkcentrum De Hofstee blijkt niet bij iedereen bekend of sluit qua activiteitenaanbod niet aan bij de interesses.

Seniorenwoning

Ook over de eigen woning zijn de ouderen over het algemeen tevreden. Wel is de woning, nu de kinderen uit huis zijn, vaak groter dan noodzakelijk en zijn op termijn mogelijk ook aanpassingen vereist om het volledig seniorproof te maken. Het vinden van een passend en betaalbaar alternatief is echter een probleem. Meermalen wordt naar voren gebracht dat er onvoldoende mogelijkheden in de wijk zijn om door te verhuizen naar een betaalbare seniorenwoning.

De meningen over het openbaar vervoer lopen uiteen. Veel ouderen tonen zich tevreden. Voor wie echter wat meer aan de buitenranden van de wijk woont en wat minder goed ter been is, is het openbaar vervoer niet altijd goed bereikbaar. Daarbij wordt ook opgemerkt dat vooral de tram moeilijk toegankelijk is voor wie gebruik maakt van rollator of rolstoel. Ook ontbreekt het in sommige delen van de wijk aan bankjes of andere rustpunten en wordt het onderhoud van trottoirs in sommige delen van de wijk als onvoldoende beschouwd.

Een laatste punt van kritiek betreft de informatievoorziening en de mogelijkheden voor ouderen om mee te praten over ontwikkelingen in de buurt. Meerdere geïnterviewden verlangen terug naar de wijkkrant die volop informatie gaf over nieuwtjes en activiteiten in de wijk. Anderen geven aan dat ouderen niet altijd voldoende geïnformeerd worden en dat zij het gevoel hebben dat er niet naar hen geluisterd wordt.

Stadslab Vergrijzing

Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met het Stadslab Vergrijzing. Dit is een meerjarig onderzoekstraject waarbij diverse docenten, onderzoekers en studenten van De Haagse Hogeschool, hogeschool Inholland en de TU Delft worden ingezet om meer inzicht te krijgen en oplossingsrichtingen aan te bieden rondom het vergrijzingsvraagstuk in de wijk Tanthof. Daarbij wordt samengewerkt met bewoners, de gemeente Delft en diverse maatschappelijke organisaties op het gebied van wonen, welzijn en zorg.

Dit specifieke onderzoek is een project van de Werkplaats Sociaal Domein Den Haag-Leiden. De Werkplaats draagt bij aan het ontwikkelen van een regionaal netwerk en het versterken van de kennisinfrastructuur rondom maatschappelijke vraagstukken. Via onder andere leergemeenschappen richt de werkplaats zich op thema’s als armoede en schulden; de verbinding tussen het gezondheid en sociaal domein; en langer thuis wonen.