‘Waarom zou je inclusie en wereldburgerschap uit elkaar halen?’

Voor Guusje Tavecchio, sinds 1 oktober lector Inclusive Education and Global Citizenship, horen inclusief onderwijs en wereldburgerschap onlosmakelijk bij elkaar. Na twintig jaar onderzoek naar inclusief curriculumontwerp wil ze vooral één ding: onderzoek dat landt bij docenten en de professional van morgen. Haar zelf ontwikkelde KIND-pedagogiek speelt daarin een centrale rol. Daarvoor zoekt ze de samenwerking met het onderwijsveld en maatschappelijke partners.

Inclusief onderwijs en wereldburgerschap komen samen in één lectoraat. Hoe zie jij die verbinding?

“Je kunt het ook omdraaien: waarom zou je die twee uit elkaar halen? Inclusief onderwijs gaat over vragen als: hoe kan iedereen meedoen, hoe zorgt meedoen voor welbevinden, en hoe helpt dat je om je diploma te halen en mee te doen op de arbeidsmarkt? Wereldburgerschap gaat over wie jij bent in de wereld. Voor mij horen die twee echt bij elkaar.

We leven in een mondiale wereld, waarin democratische waarden anders worden beleefd en er niet altijd recht aan wordt gedaan. Wat als je al in het primair onderwijs in de burgerschapslessen veel meer aandacht hebt voor dat mondiale aspect? Dan laat je kinderen op jonge leeftijd oefenen met tolerantie, verdraagzaamheid en solidariteit. Dat betaalt zich terug als ze adolescent of jongvolwassen zijn.”

Je werkt met een pedagogiek die je zelf hebt ontwikkeld. Wat houdt die in?

“Het is de KIND-pedagogiek, in het Engels Pedagogy of CIND Encounter. Die bestaat uit vier bouwstenen: kritisch, inclusief, narratief en dialogisch. Ik gebruik die onder meer in curriculumontwerp. Daarin nodig ik mensen uit in ruimtes die veilig, moedig en dapper zijn (safe, brave and daring of understanding). Als je je niet veilig voelt, deel je geen verhalen. En zonder verhalen heb je geen informatie om te kunnen veranderen. Ik wil dat de ander niet iemand op afstand is, maar een samenwerkingspartner. Verhalen zijn dan het middel tot verbinding én tot handelen.

Voor dit soort ontmoetingen nodigen we gesprekspartners uit in een ‘derde ruimte’. Daarin zoeken en ontwikkelen we samen een ‘derde stem’: van ontmoeting, bewustwording en verandering. Dat is in een notendop het effect van de KIND-pedagogiek.”

Wat bracht jou naar De Haagse Hogeschool?

“Ik had echt een hele leuke baan. Als Chief Inclusion Officer bij Hogeschool Rotterdam ontwierp ik beleid, ondersteunde ik de implementatie ervan en monitorde ik via het lectoraat diversiteit en inclusiviteit het onderzoek naar wat we deden. Maar mijn hart en mijn ambitie liggen bij het opbouwen van een lectoraat.

De afgelopen twintig jaar heb ik vooral interventiestudies en onderzoek naar inclusief curriculumontwerp gedaan: van een concept naar een model of ontwerp, dan naar de praktijk, en dat onderzoekbaar maken. Onderzoek doen voor de praktijk, gericht op docenten en de professional van morgen: daar sta ik voor. En dat is precies de opdracht van dit lectoraat.”

Wat zet je voort, en waar wil je naartoe?

“Ik ben niet van plan om het roer om te gooien. Ik zet voort wat er al ligt en kijk waar nieuwe paden lopen. Die zijn trouwens al uitgezet. Naast de bestaande onderzoekslijnen wereldburgerschap, inclusief onderwijs en inclusieve participatie werken we aan een nieuwe lijn: inclusief leiderschap.

Ik geloof sterk in co-creatie, dus de koers bepaal ik samen met anderen. Wel zijn bepaalde elementen voor mij belangrijk: docentprofessionalisering, curriculumontwerp en onderzoek gericht op de praktijk en op implementatie. Met duurzame borging, en daarmee impact, als doel.”

Met wie ga je samenwerken?

“In het huidige lectoraat ligt al heel mooi werk. Dat komt ook samen in projecten met lector Barbara Warwas (Multilevel Regulation) en lector Katja Rusinovic (Grootstedelijke Ontwikkelingen). Op elke onderzoekslijn zijn al collega’s bezig. Ik sluit daar graag op aan en kijk hoe de KIND-pedagogiek kan bijdragen om dat werk voort te zetten en nog meer in te bedden in de dagelijkse onderwijspraktijk. Hands-on.

Op inclusief leiderschap heeft collega Michel Hogenes al een mooi project binnengehaald. Daarnaast zie ik veel kansen om samen met Barbara Warwas de lessen uit de Horizon-projecten om te zetten in trajecten voor inclusief leiderschap. Dat biedt ook kansen voor collega’s en partners om actief deel te nemen.”

Wat merken opleidingen en studenten over een paar jaar van jouw werk?

“Er ligt al heel veel. Binnen het lectoraat werken we bijvoorbeeld al met CLRA, Community-Led Research and Action: je betrekt mensen uit verschillende netwerken bij het onderzoek.

Ik hoop dat narratief en dialogisch werken over een paar jaar zo vanzelfsprekend is voor docenten en studenten, dat het deel is geworden van de cultuur van De Haagse. Dat een moeilijk gesprek niet voelt als iets spannends, maar als iets wat erbij hoort. En dat bijvoorbeeld de verpleegkundige later op de werkvloer niet overvallen wordt, maar zich bekwaam voelt.”

Waar haal je je energie uit?

“Uit het moment dat ik in een groep mensen verandering voel, bijvoorbeeld tijdens een workshop met professionals of studenten. Maar ook als ik een vinkje kan zetten bij iets groots op mijn to-dolijst. Ik ben best outputgericht: na denken en praten volgt voor mij het vastleggen en het handelen. Mijn drive zit ’m in de verankering van wat ik onderzoek.”

Kunnen organisaties bij je aankloppen?

“Zeker. Heeft jouw organisatie, bijvoorbeeld een school, zorginstelling, gemeente of maatschappelijke organisatie, een vraag die raakt aan een van de vier onderzoekslijnen? Neem dan contact op. Ik garandeer niet dat we alles meteen oplossen, maar het gesprek kunnen we altijd aangaan. Dat helpt me ook om prioriteiten te stellen. Als ik iets niet wil zijn, is het een onzichtbare wetenschapper. Mail me gerust via [email protected].”

Meer lezen over de benoeming van Guusje Tavecchio? Dr. Guusje Tavecchio wordt lector Inclusive Education and Global Citizenship

Meer lezen over het lectoraat? Inclusive Education and Global Citizenship

Het lectoraat Inclusive Education and Global Citizenship is onderdeel van het Centre of Expertise Global and Inclusive Learning van De Haagse Hogeschool.