Auteursrecht en Plagiaat

Vuistregels en meer informatie

In de Auteurswet is vastgelegd indien je een werk (publicatie) waar auteursrechten op rust wilt (her)gebruiken of met anderen wilt delen (bijvoorbeeld door het te mailen of het te uploaden op Blackboard) je hiervoor toestemming moet hebben van de auteursrechthebbenden en je deze rechthebbenden een billijke vergoeding moet betalen. Ook voor werken op internet geldt dat je toestemming moet vragen en aan bronvermelding moet doen. Lees meer over de Auteurswet op www.auteursrechten.nl.

Wat mag wel?

  • Linken naar auteursrechtelijk beschermde werken (zoals artikelen, boeken, hoofdstukken van boeken en video’s) op het internet mag altijd, maar alleen als deze publicaties rechtmatig openbaar zijn gemaakt.
  • Kijk of de werken beschikbaar zijn via de digitale bibliotheek. Als dat zo is, dan kun je er zonder problemen naar linken.
  • Als werken worden verspreid onder een licentie (zoals Creative Commons),dan zijn de mogelijkheden voor gebruik vaak ruimer. Kijk of het werk zo’n licentie heeft en wat de voorwaarden zijn. Lees de vuistregels voor het vinden van werken met een licentie voor hergebruik.
  • Is het werk openbaar gemaakt door de overheid (en is niet expliciet het auteursrecht voorbehouden)? Of gebruik je wetten, besluiten en verordeningen, rechtelijke uitspraken of administratieve beslissingen? Dan mag je deze publicaties zonder problemen (her)gebruiken en delen.

Gebruik ten behoeve van het geven van onderwijs

De Haagse Hogeschool heeft met Stichting Publicatie- en Reprorechten Organisatie (Stichting PRO) een ‘readerovereenkomst’ afgesloten voor de overname van korte auteursrechtelijk beschermde werken voor gebruik in het onderwijs.  Deze readerovereenkomst voorziet in toestemming en de billijke vergoeding voor werken die voldoen aan de voorwaarden van de zogenaamde ‘korte overnames’.

Voor ‘lange overnames’ moet er toestemming worden gevraagd en een billijke vergoeding worden betaald. Dit kan rechtstreeks via de auteursrechthebbenden van een publicatie (auteur of uitgever) of via Stichting PRO.

Meer uitleg over “korte” en “lange” overnames in de vuistregels voor het samenstellen van digitale readers, op www.auteursrechten.nl en op www.Stichting-PRO.nl. Zie ook het stroomschema voor de procedure/keuzes rond overnames. Vraag binnen je faculteit bij de teamleider bedrijfsvoering over het (laten) uitvoeren en afhandelen van overnames bij Stichting PRO.

Docenten

  • Zijn verantwoordelijk voor het tijdig naleven van de Auteurswet bij lange overnames voor zowel de papieren als de digitale overnames (incl. beeldmateriaal).
  • Melden / zorgen dat er melding wordt gemaakt van zgn. lange overnames via de Portal van Stichting PRO.  
  • Zijn verantwoordelijk voor het archiveren en desgevraagd beschikbaar stellen van bewijsmateriaal dat er schriftelijk toestemming is verleend voor het doen van een lange overname. (Mondeling verkregen toestemming is niet rechtsgeldig en moet derhalve schriftelijk worden bevestigd.)
  • Bij het overdragen van een module aan een collega docent draagt de docent ook de afspraken (incl. vastgelegd bewijsmateriaal) rond de overnames over.

Plagiaat

Plagiaat is het geheel of gedeeltelijk overnemen van andermans werk en het laten doorgaan voor eigen werk, omdat je niet correct aan bronvermelding doet, of je niet houdt aan de andere voorwaarden van citeren.

  • Onder citeren verstaan we: het weergeven van wat een ander heeft gezegd, geschreven of gemaakt. Het gaat hier zowel om een letterlijke weergave als om een weergave in eigen woorden (parafraseren). Omdat het om andermans werk gaat, moet je dat duidelijk maken en moet je aan bepaalde voorwaarden voldoen. In ieder geval moet je de bron aangeven (waar het citaat / de parafrase vandaan komt).

Hulpmiddelen

  • APA richtlijnenvoor het correct weergeven van citaten.
  • RefWorks. Een handig hulpmiddel dat je kunt inzetten om correct te citeren.
  • WorldCat.org. Een wereldwijde catalogus waarin je publicaties kunt opzoeken waaruit je citeert. Via de optie citeren/exporteren kun je eenvoudig het citaat kopiëren in je literatuurlijst of exporteren naar RefWorks.
  • Plagiaatopsporingsprogramma Ephorus. De Haagse Hogeschool biedt docenten de mogelijkheid ingeleverde werkstukken, scripties, rapporten te laten scannen door een plagiaatopsporingsprogramma. Docenten kunnen bij DLO-supporteen account aanvragen. Studenten kunnen hun materiaal via Studentennet inleveren.

Auteursrechteninformatiepunt

De bibliotheek adviseert en helpt studenten, docenten en onderzoekers bij vragen over auteursrecht. Ook is de bibliotheek lid van het landelijk netwerk auteursrechteninformatiepunten HBO. Binnen dit netwerk wordt expertise uitgewisseld en worden vuistregels, tools en hulpmiddelen ontwikkeld. 

Meer weten?

Contactpersoon voor auteursrechten: Leen Liefsoens, l.w.b.liefsoens@hhs.nl