Co-creatie voor meer plantaardige lunches op basisscholen

Onderzoekers ontwikkelen met leerlingen, leerkrachten, ouders en cateraar Van Leeuwen een stappenplan voor meer plantaardige lunches op basisscholen. Co-creatie staat centraal in dit Kleurrijke Eiwitproject.

Centre of Expertise Global and Inclusive Learning

plantaardige lunches

Onderzoekers Margriet Lerink-Mulderink en Miranda de Hei van het lectoraat Duurzame Talentontwikkeling hebben een pilot uitgevoerd om plantaardige eiwitten een vanzelfsprekende plek te geven in de lunch van basisschoolleerlingen. Het project Kleurrijke Eiwitten verwijst niet alleen naar de diversiteit aan kleurrijke plantaardige eiwitbronnen, maar ook naar inclusiviteit: alle stemmen en perspectieven tellen mee. Van kinderen tot ouders, van leerkrachten tot cateraars.

Achtergrond

De overstap van dierlijke naar plantaardige eiwitten in het eetpatroon van jongeren verloopt langzaam. Veel kinderen en jongeren hebben beperkte kennis over plantaardige voeding en voelen weinig urgentie om hun eetgedrag aan te passen, ondanks de voordelen voor hun gezondheid (SDG 3), het klimaat (SDG 13), verantwoord consumeren (SDG 12) en dierenwelzijn. Dit project wil die transitie versnellen door niet óver kinderen te praten, maar mét hen te ontwerpen.

Binnen dit project werken de opleidingen Voeding en Diëtetiek en de Pabo samen met Van Leeuwen Catering. In co-creatie met studenten, docenten, basisschoolleerlingen, ouders en leerkrachten worden innovatieve oplossingen ontwikkeld die zowel in het onderwijs als in de dagelijkse schoolpraktijk toepasbaar zijn.

Het mooie aan dit project is dat we zowel leren hoe we kunnen co-creëren met kinderen, als hoe plantaardige eiwitten in de smaak vallen en verwerkt kunnen worden in lunches van basisschoolkinderen.

 - ir. Margriet Lerink-Mulderink 

Het onderzoek

 In co-creatiesessies brengen we leerlingen, studenten, leerkrachten, ouders, docenten van De Haagse Hogeschool en Van Leeuwen Catering samen. Tijdens deze sessies ontwerpen zij gezamenlijk interventies die:

  • het bewustzijn vergroten over het belang van plantaardige eiwitten,
  • laten zien hoe gezonde en duurzame voeding onderdeel kan worden van het dagelijks menu op school,
  • en praktisch toepasbaar zijn binnen de context van basisscholen.

Er wordt actief gezocht naar manieren om de ontwikkelde ideeën daadwerkelijk in de praktijk te brengen, zodat de eiwittransitie op scholen niet bij ideeën blijft, maar zichtbaar wordt in de broodtrommel.

Doel 

Het hoofddoel van het project is het ontwikkelen van een praktisch stappenplan voor basisscholen. Met dit stappenplan kunnen scholen zelf, in co-creatie met leerkrachten, leerlingen en ouders, manieren ontwerpen om meer plantaardige eiwitten te integreren in de lunch.

Dit stappenplan maakt het mogelijk om de aanpak op andere scholen toe te passen en op te schalen.

Doelgroep 

 Het project richt zich op een brede groep betrokkenen rondom basisscholen:

  • Leerkrachten, leerlingen en ouders van basisscholen
  • Cateraars die lunches verzorgen voor basisscholen
  • Studenten en docenten van de opleidingen Voeding en Diëtetiek en Pabo
  • Beleidsmakers op het gebied van gezonde voeding en participatief onderzoek

Methode 

Het project startte met een literatuuronderzoek naar eiwittransitie, gedragsverandering en co-creatie met kinderen. Vervolgens zijn pilots uitgevoerd op basisscholen.

Centraal staat co-creatie waarbij kinderen en volwassenen als gelijkwaardige stakeholders deelnemen aan het ontwerpproces. Dit leidt niet alleen tot creatieve ideeën, maar vooral tot draagvlak en eigenaarschap.

De ontwikkelde ideeën voor plantaardige lunches worden vervolgens samen met Van Leeuwen Catering, docenten en studenten doorontwikkeld tot een concreet serviceconcept. Daarnaast worden de opgedane kennis en werkvormen geïntegreerd in het curriculum van de opleidingen Voeding en Diëtetiek en de Pabo van De Haagse Hogeschool.

Resultaten 

De eerste pilot vond plaats op Montessori basisschool Parkrijk. Hieruit is geleerd:

  • welke visuele en toegepaste werkvormen geschikt zijn om kinderen en volwassenen gelijkwaardig te laten samenwerken in co-creatie;
  • welke plantaardige lunchproducten goed in de smaak vallen bij basisschoolleerlingen;
  • hoe deze inzichten vertaald kunnen worden naar een praktisch toepasbare aanpak.

De data uit deze pilot wordt verwerkt in een stappenplan dat andere basisscholen kunnen gebruiken. Dit stappenplan is vanaf maart 2026 te downloaden via deze projectpagina. 

Daarnaast heeft Van Leeuwen Catering waardevolle inzichten gekregen om een passend plantaardig lunchconcept voor basisscholen te ontwikkelen.

Impact 

 Met dit project wordt bijgedragen aan meerdere Sustainable Development Goals:

  • SDG 3 – Goede gezondheid en welzijn
  • SDG 12 – Verantwoorde consumptie en productie
  • SDG 13 – Klimaatactie

Ook levert het project een belangrijke bijdrage aan dierenwelzijn en aan het onderzoeksprogramma van het lectoraat Duurzame Talentontwikkeling.

Voor de opleidingen Voeding en Diëtetiek en Pabo biedt het project concrete input voor het curriculum. Daarnaast levert het nieuwe inzichten op over hoe kinderen en volwassenen op een gelijkwaardige manier kunnen samenwerken in ontwerpprocessen.

Meer informatie 

Meer updates over dit project zijn te vinden via het LinkedIn-kanaal van het lectoraat Duurzame Talentontwikkeling. 

Start- en einddatum 

 1 maart 2025 – 1 maart 2026. 

Financiering 

Dit project is gefinancierd met PGO middelen. 

Samenwerking 

Team 

  • ir. Margriet Lerink-Mulderink
  • dr. Miranda de Hei
    (beiden verbonden aan het lectoraat Duurzame Talentontwikkeling)

Contact