Oekraïense jongeren creëren eigen ontmoetingsplek
12 februari 2026
Dit weekend vond de feestelijke opening plaats van een tienerruimte op een opvanglocatie van Oekraïense ontheemden.
Het resultaat van een interactief proces deze winter waarin Oekraïense tieners brainstormden over in wat voor een ruimte ze graag zouden willen samenkomen. Samen met studenten van Bouwkunde en begeleid door onze onderzoekers van het lectoraat Grootstedelijke Ontwikkelingen, ontwikkelden de ideeën en dromen zich tot eerste ontwerpschetsen en een plan dat zich verder ontvouwde samen met de jongeren. Na flink wat potten verf, pizza’s en uurtjes werk staat er nu een toffe tienerruimte.
Verbinding tussen fysieke ruimte en mentaal welbevinden
Het is bijna 4 jaar sinds de oorlog tussen Rusland en Oekraïne uitbrak en nog steeds heerst er veel onzekerheid. Inmiddels verblijven er ongeveer 3.500 Oekraïense ontheemden die vallen onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming in Den Haag.
De meeste Oekraïense jongeren wonen al drie jaar in tijdelijke opvanglocaties. Ons eerdere onderzoek liet zien dat hoewel het wordt gewaardeerd dat men een plek heeft, het gebrek aan privacy, delen van keukens, badkamers en wc’s en het gebrek aan eigen slaapkamers, wel zijn tol eist (Schuddebeurs et al, 2024). Vooral voor deze jongere doelgroep ontbreken in veel gemeentelijke locaties gezamenlijke ontmoetingsruimten. Als deze er wel zijn, zijn ze weinig uitnodigend ingericht. Huidig onderzoek brengt het mentale welzijn direct in contact met de behoefte aan een ‘eigen plek’ om wat huiswerk te kunnen doen, je terug te trekken of juist vrienden te ontmoeten. De co-creatie in dit project had ook aandacht voor de helende omgeving. Hier besteedde de jongeren aandacht aan tijdens de workshop gegeven door Sofia Souvatzoglou (TU Delft, PhD Prescription Architecture: The Construction of Public Healing Environments, 2024).
I love what this room turned into!
- A., deelnemer aan project, 17 jaar.
Voor een rechtvaardige samenleving
Daarom namen Stefanie Schuddebeurs, docent-onderzoeker Grootstedelijke Ontwikkelingen, en Marianne van Bochove, associate lector Zorgzame Stad bij lectoraat Grootstedelijke Ontwikkelingen, het initiatief om een participatief onderzoek te starten en samen met jongeren een ontmoetingsruimte te realiseren. In samenwerking met de gemeente, studenten, onderzoekers en docenten transformeerden de jongeren één van de ruimtes in de opvanglocatie tot een prettige ontmoetingsplek waar ze echt even thuis kunnen komen. Dit project is onderdeel van de kennisagenda, waarbij we actief bijdragen aan rechtvaardig samenleven in en rondom Den Haag.
Stefanie zet zich in voor sociale rechtvaardigheid. “Het is belangrijk om niet alleen met elkaar te praten, maar door praktijkonderzoek te doen ook echt wat te verbeteren in de samenleving! Door kennis op te halen en de huidige stand van zaken in kaart te brengen van wat er nu leeft onder deze jongeren. En waar mogelijk wil ik door praktijkonderzoek ook echt iets bijdragen aan hun dagelijks leven. Dit project is daar een mooi voorbeeld van”, deelt ze vol passie. “We organiseerde in samenwerking met studenten van de TU Delft en onze opleiding Bouwkunde workshops, waarbij de tieners zelf aan de slag gingen met de inrichting van hun helende omgeving. Na de laatste workshop dag waren we nog even aan het opruimen toen er een moeder langs die vol trots de ruimte aan haar taalmaatje liet zien. ‘Dit heeft mijn dochter ontworpen en ingericht!’ hoorde we haar trots vertellen.”
Juist in samenwerking met de doelgroep
Anastasiia Navaliana studeert aan De HHs, tegelijkertijd woont ze ook op de opvanglocatie waar dit praktijkonderzoek uitgevoerd werd. Zodoende werd ze in november gevraagd om als student-assistent voor het lectoraat te komen werken. Vanuit deze positie hielp ze mee met het creëren van een fijne ontmoetingsruimte in nauwe samenwerking met de jongeren. Anastasiia vertelt:
“Ik was ontzettend enthousiast om aan dit project te werken en de twee kanten van onderzoek te zien: theorie en praktijk. Ik begon als vertaler en werd na deze periode gevraagd om als studentonderzoeker mee te werken. Nu zie ik hoe praktijkgericht onderzoek werkt en waarom we het doen. Dit project is het perfecte voorbeeld van hoe ons onderzoek direct impact maakt. Ik hielp tijdens de workshops mee met het bouwen van deze ruimte, maar al snel werkte ik ook buiten de workshops mee aan het creëren van deze ruimte. Dat ik zelf ook op deze opvanglocatie woon gaf me veel vrijheid en ruimte om ook buiten de workshops om met de jongeren aan de slag te gaan in de ruimte. Het was fijn om contact te maken met de jongeren en om samen spelenderwijs aan deze ruimte te bouwen.”
Ook Kenan Bayrak, stagiair bij Grootstedelijke Ontwikkeling, kijkt terug op een veelbetekenende ervaring. Niet alleen leerde hij veel over hoe ons onderzoek ook de praktijk raakt, maar hij werd ook geraakt door de persoonlijke verhalen van de tieners.
“Dit project heeft mij veel geleerd over samenwerking met andere culturen en achtergronden. Ik was me niet bewust van de manieren waarop deze voortdurende oorlog het leven van andere mensen beïnvloedt. Door dit project heb ik ervaren hoe we samen kunnen werken aan een rechtvaardige samenleving. Het voelt betekenisvol om samen deel te nemen en een praktische oplossing te creëren.”
Van wetenschappelijke kennis naar praktische inzet
Tijdens het ontwikkelproces dacht Sofia Souvatzoglou (Healing Environments, TU Delft) mee over de inrichting van de ruimte. De tieners werden gevraagd om een moodboard te maken en ontstond er vanuit een wens in het hoofd, een daadwerkelijke plattegrond die uitgewerkt werd door Tom Kobayashi (masterstudent Architectuur, TU Delft) en Stephan van Berkel (docent-onderzoek Bouwkunde, HHs).
Tom deelt het enthousiasme van Anastasiia en vertelt ons over hoe geïnspireerd hij raakte door in de praktijk te werken, sinds er bij de TU Delft toch meer focus ligt op theoretisch onderzoek.
“Ik raakte betrokken bij dit project vanuit mijn fascinatie voor gezondheid en welzijn. Mijn bijdrage bestond uit het samenbrengen van alle ideeën en het verbinden van de verschillende elementen door uitsneden van meubels in de ruimte te plaatsen. We hebben de ruimte volledig leeggehaald en met cut-outs geëxperimenteerd om te visualiseren hoe de ruimte eruit zou zien. In eerste instantie was ik wat sceptisch: hoeveel impact kun je hebben met slechts één ruimte en een kleine groep deelnemers? Maar samen wisten we veel enthousiasme los te maken en het was geweldig om de directe impact te zien.”
Na samen sjouwen, bouwen en schilderen is de ruimte nu klaar. Afgelopen weekend openden de tieners officieel hun nieuw ingerichte leefruimte.
Tom: “Het was inspirerend om uit mijn onderzoeksomgeving te stappen en de praktijk van co-creatie te ervaren. En tijdens de opening afgelopen weekend waren er al tieners in de ruimte aan het rondhangen, dus de ruimte wordt zeker gebruikt waarvoor zij bedoeld is. Die waardering maakt het effect veel groter dan we vooraf hadden gedacht; dit project is van grote waarde.”
Hoe nu verder?
In de komende 3 a 4 maanden blijven onze onderzoekers in contact met de locatie. Door het vertrouwen en de medezeggenschap gedurende deze samenwerking tussen de jongeren, locatiemanager, gemeente, TU Delft, Rotary Clubs en onze hogeschool is de realisatie van deze helende leefomgeving gelukt.
Op dinsdag 24 maart, tijdens de ‘Week van Rechtvaardig Samenleven’ organiseren de onderzoekers, studenten en docenten een workshop op de HHs, om de belangrijkste bevindingen uit dit project te delen. Wil je hierbij aanwezig zijn? Meld je hier aan.
Er volgt nog een tweede transformatie in Zoetermeer. Op 31 maart organiseren onze partners van twee Rotary Clubs uit de omgeving een besloten kennisquiz, waarvan de opbrengst naar dit project rond ontmoetingsruimten voor jongeren op opvanglocaties voor Oekraïense ontheemden gaat.