Wat een hulpmiddel voor gelijke kansen doet

“Mensen zijn nou eenmaal niet gelijk”, begint Jetske Brummer het gesprek. “Als je gelijke kansen wilt, zul je sommige mensen op bepaalde vlakken wat meer moeten geven en andere wat minder. Wie zonder hulpmiddel niet bij de bushalte kan komen, moet een wandelstok krijgen. Dat is voor mij rechtvaardig samenleven.” Jetske is als onderzoeker betrokken bij het programma Assistive Technology 4 All (AT4All) van de lectoraten Technologie voor Inclusief Bewegen en Sport en Technologie voor Gezondheidszorg. 

Wandelstokken, looprekken, framerunners

De onderzoeksgroep ontwikkelt mobiliteitshulpmiddelen voor mensen met een fysieke beperking. Dit in landen met vooral lage en middeninkomens. Jetske: “Wij zoeken telkens ter plekke uit wat de doelgroep precies nodig heeft, stemmen af wat technisch mogelijk is, komen in co-creatie tot een ontwerp, en zorgen dat het hulpmiddel lokaal geproduceerd en onderhouden wordt.” Er lopen nu vooral projecten in Afrika. In Gambia gaat het concreet om wandelstokken, krukken en een looprek. In Tanzania om een framerunner - een driewielige loopfiets - voor schoolkinderen.

Als er een goede rolstoel ontwikkeld is in Tanzania, dan kan die misschien ook in Rwanda gemaakt worden.

Verschillende hulpmiddelen, verschillende landen, verschillende doelgroepen. “We zien dat de verschillende projecten binnen het programma AT4All, al die kleine beetjes, nu al iets doen”, vervolgt Jetske. “Ons doel is om al die kleine beetjes samen te voegen tot iets wat op grotere schaal impact heeft. Als er een goede rolstoel ontwikkeld is in Tanzania, dan kan die misschien in Rwanda ook gemaakt worden. Of in India, of Zuid-Amerika. Profiteren van de ervaringen van anderen en aanpassen waar de context om vraagt.” 

Samenwerken: wat werkt?

Een goed netwerk is daarbij bepalend. Precies daar hoopt Jetske binnenkort richtlijnen voor aan te leveren. Met de subsidie die ze onlangs kreeg, kan ze zich het komende jaar storten op de methode achter de samenwerking. Ze duikt in de literatuur en haalt praktijkervaringen op. Zo brengt ze in kaart hoe het ontwerpen, produceren en onderhouden van hulpmiddelen effectief georganiseerd kan worden. Wat werkt? Hoe zorg je dat projecten langlopend worden? Hoe breng je partners samen?

We willen vooral dat mensen elkaar makkelijker vinden en van elkaar leren.

Een student bij AT4All denkt tegelijkertijd na over ‘iets’ waar partners kennis kunnen uitwisselen. “We koppelen er liever nog geen woord aan omdat we de vorm nog helemaal niet scherp hebben,” lacht Jetske. “Maar uiteindelijk willen we vooral dat mensen elkaar makkelijker vinden, dat het niet van één persoon afhangt of mensen met elkaar in contact komen.”

Projecten in Gambia en Tanzania: de status

De projecten in Gambia en Tanzania lopen al een paar jaar. De hulpmiddelen worden geproduceerd en gebruikt. Ook leuk: een groep lokale vrouwen is in Gambia bezig geweest om de hulpmiddelen een culturele print te geven, dus ze passen nu beter in het straatbeeld.” Bij beide projecten waren studenten Industrial Design Engineering van De Haagse Hogeschool betrokken. Wat is hun rol nu nog?

Jannis heeft tijdens zijn afstuderen twee jaar geleden aan het project in Gambia gewerkt. Jetske: “Als er een nieuwe kruk of wandelstok gemaakt is, krijgt hij een foto. En als er iets afgebroken of kapot is, stemt hij met de technicus daar af wat er beter kan aan het ontwerp." Jannis is nu bezig een ngo op te zetten en zo betrokken te blijven bij AT4All. “Hij werkt aan een betere versie van de fiets”, glundert Jetske.

Owen is vorig jaar afgestudeerd op het framerunnerproject in Tanzania. Hij maakt nu de manual voor het ontwikkelen van de fiets nog af, dus ook hij is nog een beetje verbonden. Jetske: “Dat zien we natuurlijk graag: studenten die blijven hangen, of studenten die elkaar opvolgen.”

Steeds een stapje verder

Voorlopig legt Jetske de focus op het onderzoek waar ze subsidie voor kreeg, maar tussendoor denkt ze natuurlijk ook aan het vervolg. “Je kunt ook onderzoek doen naar de behoefte van die hulpmiddelen überhaupt. Of naar het evalueren van wat er is gemaakt. Ik denk dat ik richting het einde van het jaar alweer begin aan een nieuw projectvoorstel.” 

Lees meer op de projectpagina van AT4All.