Motieven van stemmers en niet-stemmers onderzocht

Onderzoekers verkennen waarom bewoners wel of niet stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen en hoe verschillen in opkomst en vertegenwoordiging tussen wijken verkleind kunnen worden.

Motieven van stemmers en niet-stemmers onderzocht

Als we willen begrijpen waarom mensen geen vertrouwen hebben in de lokale politiek, moeten we letterlijk de wijk in en luisteren naar hun verhalen. Juist daar ontstaan inzichten voor een inclusievere democratie.

– Marianne van Bochove

Inleiding

In dit project onderzoeken de lectoraten Grootstedelijke Ontwikkelingen en Public Governance samen met Universiteit Utrecht en Experts in Media en Maatschappij (EMMA) waarom bewoners wel of niet stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen. Het onderzoek richt zich op verschillen tussen wijken in Den Haag, Almere, Weert en Oldambt.

Achtergrond project

De opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen ligt structureel lager dan bij landelijke verkiezingen. Daarnaast bestaan grote verschillen tussen wijken. Het project bouwt voort op eerder onderzoek na de verkiezingen van 2022 en onderzoekt wat tussen 2022 en 2026 veranderd is of juist hetzelfde is gebleven in stemgedrag, vertrouwen en vertegenwoordiging.

Doel

Inzicht verkrijgen in stemgedrag en handelingsperspectieven ontwikkelen om verschillen in opkomst en vertegenwoordiging te verkleinen.

Doelgroep

Het onderzoek richt zich op gemeenten, beleidsmakers, onderzoekers en maatschappelijke organisaties die werken aan lokale democratie en inclusieve vertegenwoordiging. Ook bewoners en lokale sleutelfiguren zijn belangrijke deelnemers binnen het onderzoek.

Methode

Onderzoekers voeren vergelijkend kwalitatief onderzoek uit in verschillende wijken binnen vier gemeenten. Via straatgesprekken en diepte-interviews met bewoners en lokale sleutelfiguren worden ervaringen en perspectieven verzameld.

Resultaten

Het project levert een rapportage over vier gemeenten, presentaties per gemeente en een hoofdstuk in het rapport Lokaal Kiezersonderzoek op. Daarnaast bouwt het onderzoek voort op eerdere publicaties over lage opkomst, niet-stemmers en vertegenwoordiging.

Impact

Het onderzoek draagt bij aan beter begrip van verschillen in politieke participatie tussen wijken. De inzichten helpen gemeenten en maatschappelijke organisaties om beleid en interventies te ontwikkelen die betrokkenheid bij lokale democratie versterken.

Meer informatie

Eerdere publicaties uit dit onderzoeksprogramma zijn onder andere:

Start- en einddatum

Maart 2026 – november 2026

Financiering

Het onderzoek wordt gefinancierd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. Daarnaast financieren de gemeenten Den Haag, Almere en Oldambt verdiepend lokaal onderzoek.

Samenwerking

Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met:

Team

De Haagse Hogeschool

  • Marianne van Bochove 
  • Christine Bleijenberg 
  • Arjan Hoeblal 
  • Isa Huizinga 
  • Selin Ergin 
  • Hanar Sabir 

EMMA

  • Merel van Rees 
  • Hans Moors 
  • Ton Baetens 
  • Koen Gruijters 

Universiteit Utrecht

  • Hans Vollaard 

Contact

Marianne van Bochove
[email protected]