Wat deed GUTs in 2025? - Grootstedelijke Ontwikkelingen

Het praktijkgerichte en participatieve onderzoek is erop gericht een bijdrage te leveren aan een rechtvaardige stad, waarin alle bewoners gelijke toegang hebben tot essentiële voorzieningen zoals onderwijs, werk, zorg en een prettige woon- en leefomgeving. Deze voorzieningen zijn cruciaal voor de mogelijkheid om volwaardig deel te nemen aan de stedelijke samenleving. Katja Rusinovic is lector bij Grootstedelijke Ontwikkelingen en is als leading lector ook de teamleider van alle lectoraten binnen GUTs. 

Hoogtepunten 2025: Actiegericht onderzoek met zichtbare impact 

In Den Haag, maar ook in Delft-West, werken onderzoekers, studenten en praktijkpartners aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Katja deelt een aantal concrete voorbeelden van het actiegerichte onderzoek in het afgelopen jaar: “We weten al geruime tijd dat Oekraïense jongeren die in de gemeentelijke opvang verblijven een eigen plek missen, onder andere vanuit het onderzoek van Stefanie Schuddebeurs. Met steun van de gemeente Den Haag en andere partners hebben we in een gemeentelijke opvanglocatie samen met de jongeren een ontmoetingsruimte ontworpen en ingericht.” 

Op deze manier een concrete bijdrage leveren aan het veranderen van de leefomgeving is ook wat er in het afgelopen jaar in Delft-West en Duindorp is gebeurd. Hier hebben onderzoekers van het lectoraat van het lectoraat Milou Andriessen, Stephan van Berkel en Sophie Bothof samen met jongeren in de wijk onderzocht wat de wensen en behoeften zijn voor de herinrichting van een speeltuin.  

Dit soort projecten dragen bij aan het vergroten van het vertrouwen richting onderzoek, maar ook de overheid. “We willen met de doelgroep werken aan concrete oplossingen die ook gerealiseerd worden. Daarvoor is de samenwerking met praktijkpartners, zoals met de gemeente, cruciaal.”  

Meerjarige samenwerkingen voor structurele verandering 

Het lectoraat werkt steeds meer langdurig samen met praktijkpartners rondom ‘wicked problems’ die zich niet zomaar laten oplossen. Er is tijd voor nodig om tot structurele verandering te komen. Een voorbeeld hiervan is het ‘onbenut arbeidspotentieel’. Arbeidsmigranten bijvoorbeeld werken veelal niet in sectoren waar ze voor zijn opgeleid of waarin ze zouden willen werken. Door om- en bijscholing kunnen zij aan de slag in tekortsectoren, zoals de zorg. In de zorgpilot Haaglanden wordt met verschillende partners gekeken welke barrières er zijn en tegelijkertijd gewerkt aan het oplossen hiervan. Een ander voorbeeld van zo’n meerjarige samenwerking is het project naar vrouwenorganisaties en netwerken in Den Haag, onder leiding van Ibtissam Abaaziz. Samen met uiteenlopende vrouwenorganisaties en netwerken is een Community of Practice ontwikkeld waarin ervaringskennis, praktijk en onderzoek samenkomen. Niet over, maar mét vrouwen: gericht op het oplossen van problemen waar zij tegenaan lopen, maar ook gericht op het versterken en verduurzamen van de onderlinge samenwerking. 

Verbinding onderwijs 

In de onderzoeksprojecten probeert het lectoraat altijd de verbinding te leggen met het onderwijs. Dit kan zijn aan de hand van praktijkopdrachten, of vanuit de samenwerking in een minor. Maar ook door het aanstellen van student-assistenten of zogenaamde LAP-studenten. Dit zijn studenten die een leerarbeidsplek hebben in het lectoraat of het Centre of Expertise. Katja: “We proberen daarbij zo veel mogelijk rekening te houden met de kennis en ervaring die studenten hebben. Wat ik ontzettend mooi vond om te zien, is dat er onlangs een wetenschappelijk artikel is verschenen met Marwa El Baraka, een van onze LAP-studenten, als een van de auteurs.”  

Zorgzame stad 

In 2025 startte ook Marianne van Bochove in haar rol als associate lector Zorgzame Stad, waarmee zij deze onderzoekslijn binnen het lectoraat een impuls geeft. Marianne: “Er is steeds meer aandacht voor het belang van zorgzame wijken en buurten, waarbij er hoge verwachtingen zijn van buurtbewoners die naar elkaar omkijken. Maar een zorgzame stad is meer dan informele hulp en ondersteuning, het gaat in bredere zin om hoe verantwoordelijkheden voor ‘zorgen voor’ verdeeld zijn in de stad.” 

Bijzondere momenten 

Eén moment in het afgelopen jaar bleef Katja in het bijzonder bij: De Nacht van de Vluchteling. Het Centre of Expertise liep tijdens deze nacht samen, wat niet alleen een mooie financiële opbrengst gaf maar ook een ervaring die zij als team koesteren.  

Katja: “Het voelt waardevol en fijn om samen zoiets te kunnen doen. Het zijn maatschappelijk gezien roerige en turbulente tijden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we ons afvragen wat onze rol als onderzoeker en ons onderzoek hierin is. We hebben hierover in het Centre of Expertise onlangs een mooie bijeenkomst gehad waarin verschillende rollen die onderzoekers kunnen hebben centraal stonden. Dit krijgt in het nieuwe jaar een vervolg. Het is vooral belangrijk dat we in gesprek blijven met elkaar en dat er ruimte is voor verschil.  

Vooruitkijken naar 2026 

Komend jaar staat er weer veel op de agenda. Een aantal projecten loopt af, maar er gaan ook weer verschillende nieuwe projecten van start. Het lectoraat is partner in een groot NWA-project naar bewonersinitiatieven dat in januari 2026 start en vijf jaar loopt. Vanuit het lectoraat gaat een onderzoeker op dit project beginnen aan haar promotieonderzoek. Dat zijn mooie ontwikkelingen.   

De komende drie maanden kijkt Grootstedelijke Ontwikkelingen uit naar: 

• 12 januari: Young Researchers zijn uitgenodigd bij de nieuwjaarsreceptie van stadsdeel Scheveningen om te vertellen over hun onderzoek naar de speeltuin in Duindorp
• 15 januari: Congres ‘Van Tekort naar Kans’ over samenwerken aan een inclusieve arbeidsmarkt. Vindt plaats in de Speakers’ Corner op De Haagse Hogeschool en is een workshop waarbij de onderzoeksresultaten van het onderzoek naar internationale zorgmedewerkers vanuit de zorgpilot gedeeld worden
• 12 – 27 januari: Tentoonstelling ‘Autumnschool AHouseforHome’ in het atrium van het stadshuis in Den Haag
• 22 januari: Lunchlezing Gemeente Den Haag over de onderzoeksresultaten Welzijn Oekraïense Jongeren
• 22 januari: Slotbijeenkomst Versnelde Actie in Wonen en Zorg (in wooncomplex Het Coornhert in Den Haag)
• 12 februari: Praktijkdag over dienstverlening op maat ten aanzien van vragen, behoeften en mogelijkheden van bewoners, met Pim van Gestel vanuit opleiding Bestuurskunde