Nieuw lectoraat over buitengerechtelijke geschillenbeslechting

Het buitengerechtelijk oplossen van juridische problemen heeft onmiskenbaar voordelen. Onze nieuwe lector Barbara Warwas weet alles van deze zogenaamde informele geschillenbeslechting. In dit interview komen we meer te weten over geschillenbeslechting en hoe het lectoraat Multilevel Regulation dit aanpakt. Je bent uitgenodigd voor de aftrap van het lectoraat op 5 februari 2019.

Barbara Warwas

Barbara is zeven maanden zwanger, maar ze toont nog steeds veel energie als ze over het nieuwe lectoraat en het onderwerp geschillenbeslechting spreekt. Dit onderwerp loopt als een rode draad door haar carrière. Barbara werd geboren in Polen en promoveerde in Italië, waar ze als bindend adviseur werkte. Ze is docent Arbitrage bij het LAW-programma en coördinator van de minor Geschillenbeslechting aan De Haagse Hogeschool.

Informele oplossingen

“Geschillenbeslechting gaat over het oplossen van juridische problemen, niet noodzakelijkerwijs in de rechtbank”, zegt Barbara. “We hebben steeds meer informele geschillenbeslechting op elk gebied van ons leven. Mediation, onderhandeling en arbitrage zijn bekende technieken van geschillenbeslechting. Er is een derde partij, niet een rechter, een neutrale persoon die een privé-oordeel geeft of een oplossing voorstelt die later wellicht moet worden afgedwongen. Geschillenbeslechting is een verzamelnaam van al die technieken voor het oplossen van geschillen buiten de rechtbank.”

Populair

Geschillenbeslechting wordt steeds populairder. “Eigenlijk weten we niet altijd welke opties er tegenwoordig zijn voor geschillenbeslechting”, aldus Barbara. “Het systeem als zodanig bestaat al sinds de oudheid. Zelfs toen al waren de rechters officieel bevoegd om geschillen te beslechten. In het historische proces waarin staten werden gevormd, namen de rechters het over en werden ze onze vertegenwoordigers van de rechtspraak. Door naar de rechter te stappen, raakten we gewend aan het systeem.”

Andere tijden

“Tegenwoordig zijn de rechtbanken overbelast en kunnen rechters niet alle zaken bijhouden”, zegt Barbara. “Bovendien zijn onze problemen ook veranderd omdat we in een andere tijd leven. We gebruiken apps, we willen dat alles snel gaat. Nieuwe technologie speelt een grote rol in ons leven. De procedures die we hebben voor het oplossen van geschillen zijn dus niet meer in lijn met ons hedendaagse leven en de problemen. Buitengerechtelijke geschillenbeslechting kan ons een snelle oplossing bieden.”

Meer voordelen

Er zijn veel voordelen verbonden aan informele geschillenbeslechting. Het leidt tot toekomstgerichte oplossingen. Barbara legt uit: “Je probeert de relatie tussen twee partijen te verbeteren door met ze te praten. Het gaat meer om het zoeken naar oplossingen dan om het bedenken van sancties. Daarom kijken overheden en politici tegenwoordig naar deze nieuwe technieken en gebruiken ze die op een of andere manier in combinatie met gerechtelijke procedures. Ze zijn efficiënt qua tijd en geld, en werken sneller dan officiële juridische procedures.”

Bewustwording vergroten

Hoewel zeer nuttig, is het jammer dat mensen niet bekend zijn met het principe van geschillenbeslechting. “We zijn geboren in een systeem waarin we gewend zijn aan de regels van de overheid, dus we denken dat ze legitiem zijn. Veel mensen staan wantrouwig tegenover informele geschillenbeslechting omdat ze niet weten wat hun opties zijn. En met buitengerechtelijke geschillenbeslechting weten we niet of we de derde partij/mediator kunnen vertrouwen. De autoriteitsvraag is belangrijk. Het lectoraat heeft daarom als doel het publieke bewustzijn te vergroten door het maken van toolkits en het geven van presentaties.”

Voorsprong nemen

Geschillenbeslechting is een groeiend terrein. Het lectoraat wil deze trend voor zijn en de Haagse Hogeschool positioneren als leider op het gebied van private geschillenbeslechting. Volgens Barbara is de Haagse Hogeschool een uitstekende plek om dit onderzoek te doen omdat we inspirerende docenten en betrokken studenten hebben, en omdat we in Den Haag zitten. “Den Haag is de internationale stad van vrede en rechtvaardigheid en wordt vaak geassocieerd met vele publieke oplossingen. Zo kan het Permanente Hof van Arbitrage op zoek zijn naar nieuwe samenwerkingsverbanden, zoals die met de P.R.I.M.E. Financieel Instituut dat zich bezighoudt met financiële geschillen. Hetzelfde geldt voor de stad Den Haag, die zich bezighoudt met veel projecten op het gebied van arbitrage. Dit toont aan dat er nieuwe samenwerkingsverbanden nodig zijn op het gebied van vrede en gerechtigheid, maar wel met een open blik.”

Het leven verbeteren

“Geschillenbeslechting gaat voor mij vooral over communicatie en het verbeteren van relaties. Ik denk niet dat we formele autoriteiten nodig hebben om problemen op te lossen. Geschillenbeslechting kan in zoveel aspecten van ons leven worden toegepast. We onderhandelen zo vaak per dag, we weten niet eens waarover. Het is belangrijk dat we ons bewust worden van die technieken en ze proberen toe te passen omdat ze ons leven kunnen verbeteren.”

De aftrap van het lectoraat is op 5 februari 2019.