Snelle test voor motorische vaardigheid

Joris Hoeboer, docent-onderzoeker bij De Haagse Hogeschool, promoveert 25 juni op zijn onderzoek naar motorische vaardigheid van basisschoolleerlingen. Hij ontwikkelde de MQ-scan, een snelle test om inzicht te krijgen in de motorische vaardigheid van een kind.

MQ scan

Geen eerlijke kans

“In de huidige tijdgeest wordt er minder buiten gespeeld en meer achter de computer gezeten. Kinderen bewegen steeds minder met een onderontwikkelde motorische vaardigheid tot gevolg. Uit onderzoek blijkt dat ze daardoor geen eerlijke kans hebben op een actieve, gezonde leefstijl.”

“We zien meer zitgedrag, meer overmatig gewicht en minder fitheid. Dat resulteert helaas vaak in een negatief zelfbeeld, een verminderd zelfvertrouwen en verminderde scores op gezondheidsgerelateerde parameters. In de wetenschap wordt tegenwoordig zelfs al een voorzichtige relatie gelegd tussen motorische vaardigheid en de ontwikkeling van taal- en cognitieve vaardigheden.” 

Tijdens de gymles

Om meer grip te krijgen op de motorische vaardigheid van kinderen is het van belang om dit op grote schaal te kunnen meten. “De bestaande testen zijn niet geënt op het meten van grote groepen kinderen. Bovendien kosten ze veel geld en nemen veel tijd in beslag.” 

Vier jaar geleden startte Joris daarom zijn promotieonderzoek. “We wilden een motoriektest ontwikkelen die te gebruiken is tijdens een gymles.” Een laagdrempelig meetinstrument dat kinderen niet het gevoel geeft dat ze getest worden, maar wel praktisch, wetenschappelijk en beleidsmatig is in te zetten.  

Binnen een minuut

In de afgelopen jaren heeft Joris vanuit het Lectoraat Gezonde Leefstijl in een Stimulerende Omgeving in samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam, studenten van De Haagse Hogeschool en gymdocenten in het werkveld meerdere onderzoeken uitgevoerd. “Uiteindelijk kwamen we op een hindernisbaan. Het lukte om een basisschoolleerling snel te testen op motorische vaardigheid.” 

Tijdens deze zogeheten MQ-scan wordt de tijd die een kind nodig heeft om de baan volledig af te leggen geregistreerd. Vergeleken met andere tests bleek deze methode simpeler en minder complex. “De gangbare tests duren minstens twintig minuten; de MQ-scan geeft binnen een minuut resultaat.”

Australië 

Maar daarmee was het promotieonderzoek niet volledig. Er moest nog worden vastgesteld hoe betrouwbaar en valide de testresultaten zijn en wat de praktische toepasbaarheid is. “Gelukkig bleek uit de vervolgonderzoeken dat de MQ-scan niet alleen heel betrouwbaar is, maar ook als heel leuk wordt ervaren. Het plezier van de kinderen tijdens het afnemen van de test vonden wij heel belangrijk, anders werkt het negatief uit.” 

Het lectoraat werkte tijdens het onderzoek nauw samen met onderzoekers uit Australië. “In Australië deden ze een vervolgonderzoek met kinderen van 3 en 4 jaar oud. En ook daarmee pakt de MQ-test heel positief uit.”

Registratieapp

Naast de test ontwikkelde het lectoraat in samenwerking met ASM BV en 2Basics BV een registratiesysteem met een app. En dat slaat vanwege de laagdrempeligheid breed aan. Inmiddels wordt de MQ-scan op 500 scholen gebruikt en worden 60.000 kinderen twee keer per jaar gemeten op hun motorische vaardigheid. 

“Het mooie is dat je nu een scoringsvergelijking krijgt tussen verschillende scholen. Hierdoor kunnen basisscholen hun aanpak verbeteren door gerichte oefenprogramma’s in de gymles uit te zetten. Bovendien kunnen gemeenteambtenaren hun sportbeleid en de inrichting van de openbare ruimte beter afstemmen op het niveau van de kinderen.” 

Landelijke uitrol

Inzet nu is om, in samenwerking met ASM BV en 2Basics BV de MQ-scan landelijk uit te rollen. “Dan kunnen we zien aan welke knoppen we moeten draaien. Veel gerichter met kinderen werken door een andere inrichting van de gymles, met meer aandacht voor individuele op maat gerichte oefeningen om die motorische vaardigheid te verbeteren. Want de basis voor motorische vaardigheid wordt gelegd in het basisonderwijs.”