Back to the future met Sander Mertens

Lector Energy in Transition Sander Mertens geeft 16 oktober zijn intreerede ‘Back to the future’. “We moeten nu actie ondernemen, anders staat het water letterlijk aan onze lippen.”

intreerede-sander-mertens

Uw lectoraat richt zich op de energietransitie. Een hot topic op het moment.

“Er gebeurt internationaal ontzettend veel. Er is ongelofelijk veel business. De overgang naar duurzame energie is een nieuw verdienmodel. Wereldwijd zijn er gigantische investeringen in bijvoorbeeld de aanleg van zonne- en windparken. Op dit moment wordt de woestijn van Australië en Saoedi-Arabië letterlijk vol gelegd. Oliestaten worden zonnestaten, hun energie blijft een exportproduct.”

De energietransitie staat ook in eigen land hoog op de politieke en maatschappelijke agenda.

“Er wordt inderdaad van alles geroepen; er is een hoop gekrakeel. Maar we moeten nu echt aan de gang om mee te komen. Als we niks doen, hebben we het nakijken.”

Maar er zijn toch flinke investeringen in zonne- en windparken?

“Doorgaan zonder een langetermijnplan is niet slim. Zon en wind zijn er niet altijd. Er is een duidelijke mismatch met het aanbod en de vraag naar energie. Gedurende de avonduren gebruiken we de meeste energie, terwijl overdag de zon juist schijnt. Datzelfde geldt voor de seizoenen. Op termijn komen er dan te grote pieken in het elektriciteitsnet. Dat werkt niet, want een conventionele energiecentrale kan niet even een halfjaar uitstaan om vervolgens de pieken weer op te vangen.”

Wat is de oplossing?

“We moeten echt de balans gaan opzoeken. Dan gaat het niet alleen over de verschillende energiesystemen, maar ook over grondstoffengebruik, sociale ongelijkheid en CO2-uitstoot. Dit wordt de eeuw van de balans. Een tijd waarin alles circulair moet worden en energiekeuzes op basis van vraag en aanbod afgestemd moeten worden.”

Hoe ziet onze ideale energiemix in de toekomst eruit?

Waterstof is belangrijk als opslagmedium voor langere termijn, om seizoenen te overbruggen. Waterstof is de bouwsteen van alle brandstoffen en kan zeer goed als energiedrager worden ingezet. Je kunt er bijvoorbeeld gas van maken en de bestaande infrastructuur gebruiken om het te transporteren. Naast waterstof zijn warmte en elektriciteit de basisdragers die de energietransitie zullen faciliteren. Alles elektrificeren gaat niet. Restwarmte afkomstig van allerlei (industriële) processen is ook een belangrijke energiebron van de toekomst. Nu gooien we die energie vaak letterlijk de rivier in. Zonde, dat moeten we nuttig gebruiken in een warmtenet.”

Gaat de energietransitie het klimaatprobleem oplossen?

We zitten met z’n allen in een race tegen de klok. Als het mistig is, gaan we niet inhalen met een auto. Maar op klimaatgebied rijden we nog steeds vol gas op de linker weghelft. Dat is heel tricky. We stevenen af op onomkeerbare processen in de natuur. Wereldwijd blijft het aantal rampen met extreem weer maar stijgen, jaar in jaar uit.”

Handen uit de mouwen dus?

We moeten inderdaad in actie komen, en wel nu. Hier op De Haagse wordt iedereen opgeleid tot wereldburger. Dat is goed, want de issues die spelen op het gebied van energie en klimaat zijn wereldwijd. Het gaat iedereen aan. Onze mobieltjes komen uit China, en daarmee zijn ook wij verantwoordelijk voor de vervuiling aan de andere kant van de wereld. Daarom moeten we zoveel mogelijk samenwerken. Samen keuzes maken die onze toekomst bepalen.
Het lijkt me zo mooi dat we elkaar over een hele tijd weer zien en teruggaan naar de toekomst die we nu samen maken: back to the future.

Aanmelden

U kunt zich hier aanmelden voor de intreerede van Sander Mertens.