De natuur als ontwerper – een circulair mondkapje

Hoeveel wegwerpmondkapjes zie jij in een week op straat liggen? In China alleen al worden elke dag 450 miljoen mondkapjes geproduceerd om aan de groeiende vraag te voldoen. Dat de gebruiker het mondkapje niet altijd netjes weggooit, is een serieus probleem aan het worden. Student Industrial Design Engineering Mari Genova (22) ontdekte tijdens de opleiding haar passie voor duurzaamheid. Ze volgde de minor Design with Nature en ging met de kennis die ze daar opdeed aan de slag als onderzoeker bij kenniscentrum Mission Zer. Om circulaire mondkapjes te ontwerpen.

Mari_en_zeedieren

Liever geen mondkapjes in de zee

De coronapandemie heeft ons allemaal geraakt. Terwijl alle landen manieren bedenken om het aantal besmettingen te laten dalen zonder dat de economie instort, heeft de planeet het ook niet makkelijk. Volgens de WHO gebruiken we sinds het begin van de pandemie 40% meer chirurgische mondmaskers. Mari: “We zien die blauwe mondkapjes allemaal op straat liggen. En we weten dat 80% van de rommel die in de zee ronddrijft van de straat komt. Je moet er niet aan denken dat er duizenden plastic mondkapjes in de zee terechtkomen. De plastic soep is zo al erg genoeg. Mission Zero wilde een bijdrage leveren om dit probleem op te lossen. Zo werd het idee van een circulair mondkapje geboren.”

Vezel van aardappel- en sinaasappelschillen

Het project is gaandeweg uitgebreid. Studenten Process and Food Technology (PFT) werken er nu ook aan mee. Zij ontwikkelen materiaal uit afval, en van dat materiaal wordt later het mondkapje gemaakt. Mari: “De afgelopen vijf maanden hebben zij materialen onderzocht en getest. Ze zijn eerst op zoek gegaan naar een bruikbare afvalstroom. Nu proberen ze een vezel voor de mondkapjes te maken van aardappel- en sinaasappelschillen, melk en champignons.” De studenten zijn bezig met de laatste testen.

Het filtersysteem van zeedieren als basis

In de tussentijd heeft Mari niet stilgezeten. Zij heeft nagedacht over het filter voor het masker. Om te beginnen door bestaande filters te analyseren. Ze zocht uit welke maskers er al op de markt zijn en interviewde heel wat mensen om te achterhalen wat zij belangrijk vinden aan een masker. Maar de meeste tijd heeft ze gestoken in het bestuderen van organismen die van nature het filter hebben dat zij nodig heeft: een systeem dat kleine deeltjes filtert. Dan hebben we het bijvoorbeeld over zeedieren als salpen, sponzen, manta’s (duivelsroggen) en walvissen. Ook het filtersysteem van de flamingo nam ze onder de loep. Mari: “Ik heb gekeken naar de mechanismen waarmee deze organismen deeltjes filteren. Fascinerend om te ontdekken dat we zoveel van de natuur kunnen leren.” Ze gaat de mechanismen nu omzetten in een ontwerptaal.

Biomimicry – leren van organismen

Bij haar onderzoek naar het filter heeft Mari gebruikgemaakt van biomimicry, een ontwerpmethode waar ze vorig jaar bij de minor Design with Nature kennis mee maakte. Het komt erop neer dat je de natuur als mentor ziet. Mari ontdekte dat je allerlei problemen op kunt lossen door organismen te bestuderen en van hen te leren: “Stel dat je een koelsysteem wilt ontwerpen, kijk dan eens goed naar de mond van termieten. Wil je water opvangen of absorberen, bestudeer dan moestijnmos.” Nabootsen van de mechanismen en systemen van organismen alleen is niet genoeg. Als je iets ontwerpt, zul je ook de levenslessen van de natuur mee moeten nemen in je pakket van eisen, de zogenaamde Life’s Principles.

Mari heeft haar passie gevonden

Mari woonde in Bulgarije toen ze in 2018 besloot zich in te schrijven voor de opleiding Industrial Design Engineering aan De Haagse. Toen ze net bezig was, had ze geen idee wat voor ontwerper ze wilde worden: “Ik weet nog dat ik me in mijn eerste jaar af zat te vragen welke kant ik op zou gaan. Gelukkig kreeg ik begeleiding van docenten en kon ik kiezen uit verschillende keuzevakken. Zo heb ik mijn passie ontdekt. Ik wil niet het mooiste of het slimste product ontwerpen. Nee, ik wil dingen en systemen ontwerpen om maatschappelijke problemen en milieu-issues op te lossen.”

Vragen blijven stellen

Een andere minor die Mari deed, was Mission Impact. Ze leerde bij over de circulaire economie en over verschillende manieren om met uitdagingen om te gaan: “Het was hartstikke pittig, maar door deze minor was ik klaar was voor dit project en voor mijn afstuderen. Ik heb er ook meer zelfvertrouwen door gekregen. Ik weet nu dat vragen blijven stellen de enige manier is om iets echt te snappen. Je kunt ook meteen naar de oplossing willen, maar dan leer je minder.”

Een milieuvriendelijk mondkapje dat lekker zit

Het lijkt erop dat Mari zelf ook van uitdagingen houdt. Voor Mission Zero werken en tegelijkertijd studeren is er zeker één. Mari heeft er geen problemen mee. Die gaat vrolijk verder. “Binnenkort laten de teams van PFT weten wat het beste materiaal is, en dan ben ik ook klaar met mijn ontwerp voor een filter. Daarna ga ik nog eens goed uitzoeken wat de klant precies wil. Uiteindelijk willen we natuurlijk een mondkapje opleveren dat én lekker zit én milieuvriendelijk is.” Wordt vervolgd.

Lees meer over de opleiding Industrial Design Engineering.